| YouTube Channel

विगमः (vigamaH)

 
Apte
English
विगमः [vigamḥ], 1 Departure, disappearance, cessation, end
चारुनृत्यविगमे च तन्मुखम्
R.*
 19.15
ईतिविगम
M.*
 5.2
Ṛs.*
 6.23.
Abandoning
करणविगमात्
Me.*
 57 (देहत्यागात्).
Loss, destruction.
Death.
Separation
यथा क्रीडोपस्कराणां संयोगविगमाविह
Bhāg.*
 1.13.43.
Apte 1890
English
विगमः 1 Departure, disappearance, cessation, end
चारुनृत्यविगमे च तन्मुखं R. 19. 15
ईतिविगम M. 5. 20
Rs. 6. 23.
2 Abandoning
करणविगमात् Me. 55 (देहत्यागात्).
3 Loss, destruction.
4 Death.
5 Separation.
Apte Hindi
Hindi
विगमः
पुं*
 - वि + गम् + अप्
"प्रस्थान करना, अन्तर्धान, समाप्ति, अन्त"
विगमः
पुं*
 - -
परित्याग
विगमः
पुं*
 - -
"हानि, नाश"
विगमः
पुं*
 - -
मृत्यु
Wordnet
Sanskrit
Synonyms:
 अपगमः, विगमः, अतिसर्गः
noun
अपगमनस्य क्रिया।
"अपगमस्य काले नेत्रे अश्रूणि आगच्छन्ति।"
Synonyms:
 प्रस्थानम्, प्रयाणम्, गमनम्, अपगमः, व्यपगमः, विगमः, अपायः, अपयानम्, सम्प्रस्थानम्, अपासरणम्, अपसरणम्, अपक्रमः, अपक्रमणम्, उत्क्रमणम्, अत्ययः, निर्गमः, विसर्गः, वियोगः
noun
एकस्मात् स्थानात् अन्यस्थाने यानस्य क्रिया।
"रामस्य वनाय प्रस्थानम् दुःखकारकम्।"
शब्दकल्पद्रुमः
Sanskrit
विगमः,
पुं,
 (वि + गम + “ग्रहवृदृनिश्चिगमश्च ।”३ । ३ । ५८ । इति अप् ।) नाशः । यथा ।एकदण्डिनो वेदान्तिनस्तु यदुपाध्यनवच्छिन्नस्यब्रह्मणो विशुद्धरूपता तादृशोपाधिविगम एवकैवल्यम् । त्रिदण्डिनस्तु आनन्दमयपरमात्मनिजीवात्मनो लयो मोक्षः । जीवात्मपरमात्मनो-रभेदेऽपि उपाधिविशेषविशिष्टस्यात्मनो जीव-रूपतया तस्यौपाधिकः परमात्मभेदः । इतिभेदकोपाधिविगम एव जीवस्य परमात्मनिलयः । यथा घटाकाशस्य घटविगम एव शुद्धआकाशे तस्य लयः । लिङ्गशरीरावच्छिन्नस्यै-वात्मनो जीवभाव इति लिङ्गशरीरनाश एवपर्य्यवसितो मोक्षः । इति मुक्तिवादः ॥
(विच्छदः । यथा, भागवते । १ । १३ । ४३ ।“यथा क्रीडोपस्कराणां संयोगविगमाविह ।इच्छया क्रीडितुः स्यातां तथैवेशेच्छयानॄणाम् ॥
”)