| YouTube Channel

वासकः (vAsakaH)

 
Wordnet
Sanskrit
Synonyms:
 वासकः, वैद्यमाता, सिंही, वाशिका, वृषः, अटरूषः, सिंहास्यः, वासिका, वाजिदन्तकः, वाशा, वृशः, अटरुषः, वाशकः, वासा, वासः, वाजी, वैद्यसिंही, मातृसिंहौ, वासका, सिंहपर्णी, सिंहिका, भिषङ्माता, वसादनी, सिंहमुखी, कण्ठीरवी, शितकर्णी, वाजिदन्ती, नासा, पञ्चमुखी, सिंहपत्री, मृगेन्द्राणी
noun
औषधीयक्षुपः यः चतुष्पादम् आरभ्य अष्टपादपर्यन्तं विस्तृतः भवति एवं श्वेतपुष्पाणि च भवन्ति।
"वासकस्य फलं पादोनचतुरङ्कुलं उन्नतं रोमावृतं च भवति एवं प्रत्येकस्मिन् फले बीजचतुष्टयं च भवति।"
Synonyms:
 वासकः
noun
एकः सर्पः ।
"वासकस्य उल्लेखः महाभारते अस्ति"
Synonyms:
 वासकः
noun
एकः सर्पासुरः ।
"वासकस्य उल्लेखः महाभारते वर्तते"
Synonyms:
 वासकः
noun
एकः जनसमुहः ।
"वासकस्य उल्लेखः मार्कण्डेयपुराणे वर्तते"
वैजयन्तीकोषः
Sanskrit
Word: वासकः
Root: वासक
Gender: पुं
Number: all
अर्थः ⇒ वाशा
Meaning(s):
⇒ Justicia adatoda and J ganderussa
Tamil Āḍātoḍai
Shloka(s):
3|3|101|2 ► वासके त्वाटरूषः स्यात् सिंहास्यो वाजिदन्तकः॥ (भूमिकाण्डः/वनाध्यायः)
3|3|102|1 ► वाशा सिंही वैद्यमाता वार्ताक्यां दुष्प्रधर्षिणी। (भूमिकाण्डः/वनाध्यायः)
Synonym(s):
➠ 3|3|101|2 ⇢ वासकः (वासक) (पुं) ⇒ Justicia adatoda and J ganderussa
Tamil Āḍātoḍai ⇒ वाशा
➠ 3|3|101|2 ⇢ आटरूषः (आटरूष) (पुं) ⇒ Justicia adatoda and J ganderussa
Tamil Āḍātoḍai ⇒ वाशा
➠ 3|3|101|2 ⇢ सिंहास्यम् (सिंहास्य) (नपुं) ⇒ Justicia adatoda and J ganderussa
Tamil Āḍātoḍai ⇒ वाशा
➠ 3|3|101|2 ⇢ वाजिदन्तकः (वाजिदन्तक) (पुं) ⇒ Justicia adatoda and J ganderussa
Tamil Āḍātoḍai ⇒ वाशा
➠ 3|3|102|1 ⇢ वाशा (वाशा) (स्त्री) ⇒ Justicia adatoda and J ganderussa
Tamil Āḍātoḍai ⇒ वाशा
➠ 3|3|102|1 ⇢ सिंही (सिंही) (स्त्री) ⇒ Justicia adatoda and J ganderussa
Tamil Āḍātoḍai ⇒ वाशा
➠ 3|3|102|1 ⇢ वैद्यमातृ (वैद्यमातृ) (स्त्री) ⇒ Justicia adatoda and J ganderussa
Tamil Āḍātoḍai ⇒ वाशा
Related word(s):
शब्दकल्पद्रुमः
Sanskrit
वासकः,
पुं,
 (वासयतीति । वासि + ण्वुल् ।) वृक्ष-विशेषः । वाकस इति भाषा । तत्पर्य्यायः ।वैद्यमाता २ सिंही ३ वासिका ४ वृषः ५अटरुषः ६ सिंहास्यः ७ वाजिदन्तकः ८ ।इत्यमरः ॥
वाशा ९ वाशिका १० वृशः ११अटरूषः १२ वाशकः १३ । इति तट्टीका ॥
वासा १४ वासः १५ वाजी १६ वैद्यसिंही १७मातृसिंही १८ । इति शब्दरत्नावली ॥
वासका १९ सिंहपर्णी २० । इति जटाधरः ॥
सिंहिका २१ भिषङ्माता २२ वसादनी २३सिंहमुखी २४ कण्ठीरवी २५ शितकर्णी २६वाजिदन्ती २७ नासा २८ पञ्चमुखी २९सिंहपत्री ३० मृगेन्द्राणी ३१ । अस्य गुणाः ।तिक्तत्वम् । कटुत्वम् । शीतत्वम् । काशरक्त-पित्तकामलाकफवैकल्यज्वरश्वासक्षयनाशित्वञ्च ।तत्पुष्पगुणाः । कटुपाकित्वम् । तिक्तत्वम् । कास-क्षयहरत्वञ्च । इति राजनिर्घण्टः ॥
अपि च ।“वासको वासिका वासा भिषङ्माता चसिंहिका ।सिंहास्यो वाजिदन्तः स्यादाटरुषोऽटरूषकः ॥
आटरूषो वृषो नाम्ना सिंहपर्णश्च स स्मृतः ।वासको वासकृत् सर्य्यः कफपित्तास्रनाशनः ॥
तिक्तस्तुवरको हृद्यो लघुः शीतस्तृडर्त्तिहृत् ।श्वासकासज्वरच्छर्द्दिमोहकुष्ठक्षयापहः ॥
”इति भावप्रकाशः ॥
* ॥
गानाङ्गविशषः । यथा, --“मनोहरोऽथ कन्दर्पश्चारुनन्दन एव च ।चत्वारो वासकाः प्रोक्ताः शङ्करेण स्वयं पुरा ॥
”केषाञ्चिन्मते नामान्यपि पृथक् ।“विनोदो वरदश्चैव नन्दः कुमुद एव च ।चत्वारो वासकाः प्रोक्ता गीतवाद्यविशारदैः ॥
”इति सङ्गीतदामोदरः ॥
(वासरः । इति वासकसज्जाशब्दार्थे आलङ्का-रिकाः ॥
)