| YouTube Channel

वापकः-यिका (vApakaH-yikA)

 
कृदन्तरूपमाला
Sanskrit
1 {@“ओ वै शोषणे”@} 2 ‘गतिगन्धनयोर्वाति वायतीति तु शोषणे।’ 3 इति देवः।
4 वायकः-यिका, 5 वापकः-यिका, विवासकः-सिका, वावायकः-यिका
वाता-त्री, वापयिता-त्री, विवासिता-त्री, वावायिता-त्री
इत्यादिकानि रूपाणि सर्वाण्यपि विशेषरूपाणि विना भौवादिकपायतिवत् 6 ज्ञेयानि।
7 वानम्, 8 इति उण्प्रत्यये रूपमेवम्।
वाति वायति वा द्रव्याणि इति वायुः।
“भाष्यकारमते अजेरपि धातोः ‘यजिमनि--’ 9 इत्यादिना बहुलग्रहणाद् युचि ‘वा यौ’ 10 इत्यनेन वादेशे ‘वायुः’ इति पदं सिद्ध्यति” इति प्रकृतसूत्रे 11 टिप्पन्यामुक्तम्।
तथा भाष्ये ‘न तर्हीदानीमिदं ‘वा यौ’ 12 इति वक्तव्यम्।
वक्तव्यं च।
किं प्रयोजनम्? नेयं विभाषा।
किं तर्हि? आदेशोऽयं विधीयते।
‘वा’ इत्ययमादेशो भवत्यजेर्यौ परतः--वायुरिति” इत्येवं दृश्यते।]] वायुः इमे रूपे विशेषेण भवतः।
प्रासङ्गिक्यः
01
=>
(१६५१)
02
=>
(१-भ्वादिः-९२१। सक। अनि। पर।)
03
=>
(श्लो। १०)
04
=>
[पृष्ठम्१२६८+ ३१]
05
=>
[[१। णिजन्ते सर्वत्र आदन्तलक्षणः पुगागम इति विशेषः।]]
06
=>
(१०६२)
07
=>
[[२। ‘ओदितश्च’ (८-२-४५) इति निष्ठातकारस्य नत्वे रूपमेवम्।]]
08
=>
[[३। ‘कृवापा--’ [द। उ। १-८६]
09
=>
(द। उ। १-१३४)
10
=>
(२-४-५७)
11
=>
(द। उ। १-८६)
12
=>
(२-४-७५)