| YouTube Channel

वाजसनेय (vAjasaneya)

 
Capeller Eng
English
वाजसनेय॑
m.
 patron. of Yājñavalkya
pl.
N.
 of a
Vedic school.
Apte
English
वाजसनेयः [vājasanēyḥ],
N.
 of Yājñavalkya, the author of the Vājasaneyi Samhitā or the Śukla Yajurveda.
Apte 1890
English
वाजसनेयः N. of Yājñavalkya, the author of the Vājasaneyi Saṃhitā or the Śukla Yajurveda.
Monier Williams Cologne
English
वाज—सनेय a
&c.
 , see
s.v.
वाजसनेय॑ b
m.
 patr. of Yājñavalkya (m.
pl.
 the school of V°),
ŚBr.
Monier Williams 1872
English
वाजसनेय, अस्, m. (according to the Śabda-k.),
N. of a Vedic work compiled by Janam-ejaya, after-
wards destroyed through the curse of Vaiśampāyana,
(according to the Matsya-Purāṇa a dispute arose
between Janam-ejaya and Vaiśampāyana in conse-
quence of the former's patronage of the Vājasaneyin
branch of the Yajur-veda founded by Yājñavalkya in
opposition to Vaiśampāyana, the author of the Black or
Taittirīya branch)
a follower of the sect of the Vāja-
saneyins.
—वाजसनेय-ब्राह्मण, अम्, n. a Brāh-
maṇa of the Vājasaneyin branch of the Yajur-veda.
Apte Hindi
Hindi
वाजसनेयः
पुं*
 - वाजसनेः सूर्यस्य छात्रः-वाजसनि + ढक्
शुक्ल यजुर्वेद या वाजसनेयी संहिता के प्रणेता याज्ञवल्क्य का नाम
L R Vaidya
English
vAja-saneya {% m. %} an epithet of Yājnyavalkya, the author of the Vājasaneyin branch of the Yajurveda.
पुराणम्
English
वाजसनेय / VĀJASANEYA. A religion or religious book (scripture). At the end of kaliyuga, people will become thieves and lose all good qualities, and moreover fifteen branches of the veda vājasaneya alone will be accepted as Regulations of life. (agni purāṇa, Chapter 16).
Vedic Reference
English
Vājasaneya is the patronymic of Yājñavalkya in the
Bṛhadāraṇyaka Upaniṣad^1 and the Jaiminīya Brāhmaṇa.^2
His school, the Vājasaneyins, are mentioned in the Sūtras.^3
1) vi. 3, 15
4, 33 (Mādhyaṃdina =
vi. 3, 7
5, 3 Kāṇva).
2) ii. 76 (Journal of the American Oriental
Society, 15, 238).
3) Anupada Sūtra, vii. 12
viii. 1.
Cf. Weber, Indische Studien, 1, 44, 53,
83, 283
2, 9
4, 140, 257, 309
10, 37,
76, 393, etc.
शब्दकल्पद्रुमः
Sanskrit
वाजसनेयः,
पुं,
 जनमेजयकृतवेदार्थग्रन्थः । स तुवैशम्पायनशापादुच्छन्नः । इति मत्स्यपुराणम् ॥
(वाजसनेः सूर्य्यस्य छात्रः । वाजसनि + ढक् ।याज्ञवल्क्यः । यथा, बृहदारण्यके । “आदित्या-नीमानि शुक्लानि यजूंषि वाजसनेयेन याज्ञ-वल्क्येनाख्यायन्ते ॥
”)
वाचस्पत्यम्
Sanskrit
वाजसनेय
पु०
 वाजसनेः सूर्य्यस्य छात्रः ढक् । याज्ञ-वल्क्ये “आदित्यानीमानि शुक्लानि यजूंपि वाजसने-येन याज्ञवल्क्येनाख्यायन्ते” वृहदारण्य० श्रुतिः ।अस्यार्थः । आदित्यादधीतान्यादित्यानि शुक्लानिशुद्धानि । इयमत्र आख्यायिका । व्यासशिष्योवैशम्पायनो याज्ञवल्क्यादिभ्यः स्वशिष्येभ्यो यजु-र्वेदमध्यापयत् । तत्र दैवात् केनापि हेतुना क्रुद्धोवैशम्पायनो याज्ञवल्क्यं प्रत्युवाच मदधीतं त्यजेति ।स योगसामर्थ्यान् मूर्तां विद्यां विधायोद्ववाम ।वान्तानि यजूंपि गृह्णीतेति गुरूक्ता अन्ये वैशम्पायन-शिष्यास्तित्तिरयो भूत्वा यजूंष्यभक्षन् । तानि यजूषिवुद्धिमालिन्यात् कृष्णानि जातानि । ततो दुखितोयाज्ञवल्क्यः सूर्य्यमाराध्यान्यानि शक्लानि यजूषिपाप्तवान् । तानि च जाबालगौधेयकाण्वमाध्यन्दिनादिभ्यःपञ्चदशशिष्येभ्यः पाठितवान्” वेददी० । “एवंस्ततःस भगवाम् वाजिरूपधरो रविः । यजूंष्ययातयामानिसुनयेऽदात् प्रसादतः । यजुर्भिरकरोच्छाखा दशपञ्चशतै-र्विभुः । जगृहुर्वाजसन्यस्ताः । काण्वमाध्यन्दिनादयः”भाग० १२ । ६ । ६७ श्लो०
Capeller
German
वाजसनेय॑
m.
 patron. N. des Yājñavalkya,
Pl. N. einer Schule.