वसुमती (vasumatI)

This section shows the AI summary for the selected word, generated by referencing all available dictionaries. This feature is available only for logged-in users.

Warning!

This feature is only for logged in users. Please login to have full access to Kosha.

Yates

English

 वसु-मती (ती) 3.
f.
  The earth.

Monier Williams Cologne

English

 व॑सु—मती a (अती),  f.
 ,  see below

 वसु—मती b f.
  (of -मत्) the earth

 a country,  kingdom,  region,  MBh.
  
 Kāv.
  &c.
  

 the ground,  Kāv.
 

 N.
  of two kinds of metre,  Ked.
  
 Col.
 

 N.
  of various women,  Śak.
 
 Kathās.
 

Chandas

Sanskrit

सम-वृत्तम्,  अक्षराणि-
  24,  पादेऽक्षराणि-
  6
मात्राः -  9
मात्रा-विन्यासः
 
दा दा द द द दा
लक्षणम् -  त्सौ चेद्वसुमती । ९
लक्षण-मूलम् -  वृत्तरत्नाकरः
उदाहरणम् -  पृथ्वी धृतवती राज्ञा नयवता । मुद्यज्जनपदा श्लाघ्या वसुमती ॥ ९

Help us improve! Let us know about any improvements, bugs, or suggestions you have. Thanks.Click here for Feedback Form

Apte Hindi

Hindi

वसुमती
स्त्री*
  - -
पृथ्वी

L R Vaidya

English

 vasu-matI {% f. %} the earth,  वसुधेयमवेक्ष्यतां त्वया वसुमत्या R.viii.83.

Bopp

Latin

 वसुमती f. (a वसु s. मत् in fem.) terra. UR. 60. 13. V.
वसुधा.

Wordnet

Sanskrit

Synonyms:
  वसुमती
noun
 
वर्णवृत्तविशेषः।
 "वसुमत्याः प्रत्येकस्मिन् चरणे जगणः सगणः च भवति।"

Synonyms:
  पृथिवी,  भूः,  भूमिः,  अचला,  अनन्ता,  रसा,  विश्वम्भरा,  स्थिरा,  धरा,  धरित्री,  धरणी,  क्षौणी,  ज्या,  काश्यपी,  क्षितिः,  सर्वसहा,  वसुमती,  वसुधा,  उर्वी,  वसुन्धरा,  गोत्रा,  कुः,  पृथ्वी,  क्ष्मा,  अवनिः,  मेदिनी,  मही,  धरणी,  क्षोणिः,  क्षौणिः,  क्षमा,  अवनी,  महिः,  रत्नगर्भा,  सागराम्बरा,  अब्धिमेखला,  भूतधात्री,  रत्नावती,  देहिनी,  पारा,  विपुला,  मध्यमलोकवर्त्मा,  धारणी,  गन्धवती,  महाकान्ता,  खण्डनी,  गिरिकर्णिका,  धारयित्री,  धात्री,  अचलकीला,  गौः,  अब्धिद्वीपा,  इडा,  इडिका,  इला,  इलिका,  इरा,  आदिमा,  ईला,  वरा,  आद्या,  जगती,  पृथुः,  भुवनमाता,  निश्चला,  श्यामा
noun
 
मर्त्याद्यधिष्ठानभूता।
 "पृथिवी पञ्चमम् भूतम्"

Synonyms:
  वसुमती
noun
 
स्त्रीनामविशेषः ।
 "नैकासां स्त्रीणां नाम वसुमती इति अस्ति"

Synonyms:
  वसुमती
noun
 
द्वयोः वृत्तयोः नाम ।
 "वसुमत्याः उल्लेखः विवरणपुस्तिकायां वर्तते"

Sanskrit Tibetan

Tibetan

sa
१) अवनि २) इरा ३) क्षिति ४) क्ष्मा ५) गो ६) ज्ञानभूमि ७) ° त्व ८) धरणी ९) पांशु १०) पृथिवी ११) भू १२) भूरधात्री १३) भूमि १४) मही १५) मृत्तिका १६) मृद् १७) मेदिनी १८) वसुन्धरा १९) वसुमती २०) शाला २१)

अभिधानचिन्तामणिः

Sanskrit

--source--
 
भूर्भूमिः पृथिवी पृथ्वी वसुधोर्वी वसुंधरा ।
धात्री धरित्री धरणी विश्वा विश्वंभरा धरा ॥ ९३५ ॥
क्षितिः क्षोणी क्षमानन्ता ज्या कुर्वसुमती मही ।
गौर्गोत्रा भूतधात्री क्ष्मा गन्धमाताचलावनिः ॥ ९३६ ॥
सर्वंसहा रत्नगर्भा जगती मेदिनी रसा ।
काश्यपी पर्वताधारा स्थिरेला रत्नबीजसूः ॥ ९३७ ॥
विपुला सागराच्चाग्रे स्युर्नेमीमेखलाम्बराः ।
-wordlist-
 
भू (स्त्री),  भूमि (स्त्री),  पृथिवी (स्त्री),  पृथ्वी (स्त्री),  वसुधा (स्त्री),  उर्वी (स्त्री),  वसुन्धरा (स्त्री),  धात्री (स्त्री),  धरित्री (स्त्री),  धरणी (स्त्री),  विश्वा (स्त्री),  विश्वम्भरा (स्त्री),  धरा (स्त्री),  क्षिति (स्त्री),  क्षोणी (स्त्री),  क्षमा (स्त्री),  अनन्ता (स्त्री),  ज्या (स्त्री),  कु (स्त्री),  वसुमती (स्त्री),  मही (स्त्री),  गो (स्त्री),  गोत्रा (स्त्री),  भूतधात्री (स्त्री),  क्ष्मा (स्त्री),  गन्धमाता (स्त्री),  अचला (स्त्री),  अवनि (स्त्री),  सर्वंसहा (स्त्री),  रत्नगर्भा (स्त्री),  जगती (स्त्री),  मेदिनी (स्त्री),  रसा (स्त्री),  काश्यपी (स्त्री),  पर्वताधारा (स्त्री),  स्थिरा (स्त्री),  इला (स्त्री),  रत्नसू (स्त्री),  बीजसू (स्त्री),  विपुला (स्त्री),  सागरनेमी (स्त्री),  सागरमेखला (स्त्री),  सागराम्बरा (स्त्री)

अभिधानरत्नमाला

Sanskrit

भू
भू,  भूमि,  वसुधा,  अवनि,  वसुमती,  धात्री,  धरित्री,  धरा,  गो,  गोत्रा,  जगती,  रसा,  क्षिति,  इला,  क्षोणी,  क्षमा,  क्ष्मा,  अचला,  कु,  पृथ्वी,  पृथिवी,  स्थिरा,  धरणी,  विश्वम्भरा,  मेदिनी,  ज्या,  अनन्ता,  विपुला,  समुद्रवसना,  सर्वंसहा,  ऊर्वी,  मही,  काश्यपी,  भूतधात्री,  रत्नगर्भा,  वसुन्धरा,  धराधारा
भूर्भूमिर्वसुधावनिर्वसुमती धात्री धरित्री धरा, 
गौर्गोत्रा जगती रसा क्षितिरिला क्षोणी क्षमा क्ष्माचला ।
कुः पृथ्वी पृथिवी स्थिरा च धरणी विश्वम्भरा मेदिनी, 
ज्यानन्ता विपुला समुद्रवसना सर्वंसहोर्वी मही ॥ १५६ ॥
काश्यपी भूतधात्री च रत्नगर्भा वसुन्धरा ।
धराधारा च विज्ञेया तद्विशेषान्निबोधत ॥ १५७ ॥
verse 2.1.1.156
page 0020

नाममाला

Sanskrit

भूमि,  भू,  पृथिवी,  पृथ्वी,  गह्वरी,  मेदिनी,  मही,  धरा,  वसुमती,  धात्री,  क्षमा,  विश्वम्भरा,  अवनि,  वसुधा,  धरणी,  क्षोणी,  क्ष्मा,  धरित्री,  क्षिति,  कुम्भिनी,  इला,  उर्वरा,  उर्वी,  जगती,  गो,  वसुन्धरा
भूमिर्भूः पृथिवी पृथ्वी गह्वरी मेदिनी मही ।
धरा वसुमती धात्री क्षमा विश्वम्भराऽवनिः ॥ ५ ॥
वसुधा धरणी क्षोणी क्ष्मा धरित्री क्षितिश्च कुः ।
कुम्भिनीलोर्वरा चोर्वी जगती गौर्वसुन्धरा ॥ ६ ॥
verse 0.1.1.5
page 0004

Mahabharata

English

*Vasumatī = the earth: III,  10938
 XII,  918
 XIII,  4096.

शब्दकल्पद्रुमः

Sanskrit

 वसुमती,  स्त्री,
   (वसूनि धनरत्नानि सन्त्यस्या इति ।वसु + मतुप् । ङीप् ।) पृथिवी । इत्यमरः ॥
(यथा,  रघौ । ८ । ८३ ।“तदलं तंदपायचिन्तयाविपदुत्पत्तिमतामुपस्थिता ।वसुधेयमवेक्ष्य तां त्वयावसुमत्या हि नृपाः कलत्रिणः ॥
)

वाचस्पत्यम्

Sanskrit

 वसुमती स्त्री वसूनि सन्त्यस्यां मतुप् । पृथिव्याम् अमरः ।

No entries for this word is found.

What is this? (Hidden Dictionary)

To avoid the clutter in the app, the unwanted dictionaries can be hidden to have clear view while browsing. This section shows entries from those hidden dictionaries if any.

How to hide/unhide dictionary?

Every dictionary entry will have top right corner menu . From there, you can hide or unhide dictionary. You must login to use this feature. So, KST can remember your preferences of hidden dictionaries.