वर्य (varya)

This section shows the AI summary for the selected word, generated by referencing all available dictionaries. This feature is available only for logged-in users.

Warning!

This feature is only for logged in users. Please login to have full access to Kosha.

In this section, you'll find information about the dhatus (verbal roots) related to your search. This includes details like dhatu information, forms, and any available commentaries.

Warning!

This feature is only for logged in users. Please login to have full access to Kosha.

शब्दसागरः

English

 वर्य्य mfn.
   (-र्य्यः-र्य्या-र्य्यं)
	 1. Chief,  principal.
	 2. To be applied to for aid
or a boon,  &c.
	 2. To be chosen or selected.
	 3. To be yielded to,  or
indulged.
	 m.
  (-र्य्यः) KĀMADEVA.
	 f.
  (-र्य्या) A girl choosing her own
husband.
 E.
  बर् to ask as a boon,  or वृ to choose,  यत् aff.
  ,  form irr
 .

Capeller Eng

English

 व॑र्य a.
  to be chosen (esp.    in marriage),  excellent,  best
of (gen.   or —°).

Yates

English

 वर्य्य (र्य्यः-र्य्या-र्य्यं) 1.
m.
  Kāmadeva.
f.
  A girl choosing her own hus-
band.
a. Chief
 influential.

Help us improve! Let us know about any improvements, bugs, or suggestions you have. Thanks.Click here for Feedback Form

Wilson

English

 वर्य्य
mfn.
   (-र्य्यः-र्य्या-र्य्यं)
1 Chief,  principal.
2 To be applied to for aid or a boon,  &c.
3 To be chosen or selected.
4 To be yielded to or indulged.
m.
  (-र्य्यः) KĀMADEVA.
f.
  (-र्य्या) A
girl choosing her own husband.
E.
  वर to ask as a boon,  or वृ to choose,  यत् aff.
  ,  form irr
 .

Apte

English

वर्य [varya],  a.
  [वृ-यत्]

To be chosen or selected,  eligible.

Best,  most excellent,  chief,  principal (mostly at the end of comp.
 )
 अन्वीतः स कतिपयैः किरातवर्यैः Ki.*
  12.54.-र्यः The god of love.

र्या A girl choosing her own husband.

A girl in general.

Apte 1890

English

 वर्य a. [वृ-यत्] 1 To be chosen or selected,  eligible. 
2 Best,  most excellent,  chief,  principal (mostly at the end of comp.)
 अन्वीतः स कतिपयैः किरातवर्यैः Ki. 12. 54. 
र्यः The god of love. 
र्या 1 A girl choosing her own husband. 
2 A girl in general. 

Monier Williams Cologne

English

 व॑र्य mf(आ)n.  (fr.  √ 2. वृ) to be chosen,  eligible,  to be asked or obtained in marriage,  Pāṇ.
  iii,  1,  101,  Sch.

 excellent,  eminent,  chief,  principal,  best of (gen.   or comp. ),  MBh.
  
 Kāv.
  &c.
  

 व॑र्य m.
  the god of love,  L.
 

Monier Williams 1872

English

 वर्य वर्य,  अस्,  आ,  अम् (fr. rt. वृ),  to be
chosen,  eligible
 to be wooed,  to be solicited,  to be
asked or obtained in marriage
 excellent,  eminent, 
chief,  principal,  the best,  (frequently at the end of
comps.,  e. g. नर-वर्य,  the best of men,  an excel-
lent man)
 (अस्),  m. the god of love,  Kāma-deva
(आ),  f. a girl choosing her own husband (?) .

 वर्य। See p. 893,  col. 1.

Macdonell

English

 वर्य vár-ya,  fp. to be chosen,  eligible (f. )
 🞄excellent,  best,  chief of (g.,  —°).

Apte Hindi

Hindi

वर्य
वि* - वृ + यत्
चुने जाने या छांटे जाने के योग्य पात्र

वर्य
वि* - -
"सर्वोत्तम,  सर्वश्रेष्ठ,  मुख्य,  प्रधान "

वर्यः
पुं*
  - -
कामदेव

L R Vaidya

English

 varya {% (I) a. (f. र्या) %} 1. Chief,  principal,  माहेंद्रं नगमभितः करेणुवर्याः Kir.vii.20
 2. to be solicited.

 varya {% (II) m. %} An epithet of the god of love.

अभिधानचिन्तामणिः

Sanskrit

--source--
 
मुख्यं प्रकृष्टं प्रमुखं प्रबर्हं वर्यं वरेण्यं प्रवरं पुरोगम् ।
अनुत्तरं प्राग्रहरं प्रवेकं प्रधानमग्रेसरमुत्तमाग्रे ॥ १४३८ ॥
ग्रामण्यग्रण्यग्रिमजात्याग्र्यानुत्तमान्यनवरार्ध्यवरे ।
प्रेष्ठपरार्ध्यपराणि श्रेयसि तु श्रेष्ठसत्तमे पुष्कलवत् ॥ १४३९ ॥
-wordlist-
 
मुख्य (वा),  प्रकृष्ट (वा),  प्रमुख (वा),  प्रबर्ह (वा),  वर्य (वा),  वरेण्य (वा),  प्रवर (वा),  पुरोग (वा),  अनुत्तर (वा),  प्राग्रहर (वा),  प्रवेक (वा),  प्रधान (वा),  अग्रेसर (वा),  उत्तम (वा),  अग्र (वा),  ग्रामणी (वा),  अग्रणी (वा),  अग्रिम (वा),  जात्य (वा),  अग्र्य (वा),  अनुत्तम (वा),  अनवरार्ध्य (वा),  वर (पुंक्ली),  प्रष्ठ (वा),  परार्ध्य (वा),  पर (वा),  श्रेयस् (वा),  श्रेष्ठ (वा),  सत्तम (वा),  पुष्कल (वा)

अभिधानरत्नमाला

Sanskrit

प्राग्र्य
प्राग्र्य,  प्राग्रहर,  प्रवेक,  अपर,  वर्य,  वरेण्य,  वर,  श्रेष्ठ,  प्रेष्ठ,  अनुत्तम,  मधुर,  मञ्जु,  प्रिय,  मञ्जुल,  हृद्य,  हारि,  मनोहर,  रुचिर,  कान्त,  पर,  सुन्दर,  सौम्य,  साधु,  वल्गु,  चारु,  सुषम,  वाम,  शुभ,  पेशल,  अग्र्य,  प्रधान,  प्रमुख,  पुरोग,  मुख्य,  परार्ध्य,  प्रवर,  प्रवर्ह,  अग्रेसर,  सत्तम,  उत्तम,  ग्रामण्य,  अग्रण्य
प्राग्र्यं प्राग्रहरं प्रवेकमपरं वर्यं वरेण्यं वरं, 
श्रेष्ठं प्रेष्ठमनुत्तमं च मधुरं मञ्जु प्रियं मञ्जुलम् ।
हृद्यं हारि मनोहरं च रुचिरं कान्तं परं सुन्दरं, 
सौम्यं साधु च वल्गु चारु सुषमं वामं शुभं पेशलम् ॥ ६८९ ॥
अग्र्यं प्रधानं प्रमुखं पुरोगं, 
मुख्यं परार्ध्यं प्रवरं प्रवर्हम् ।
अग्रेसरं सत्तममुत्तमं च, 
ग्रामण्यमग्रण्यमुदाहरन्ति ॥ ६९० ॥
verse 4.1.1.689
page 0080

शब्दकल्पद्रुमः

Sanskrit

 वर्य्यं,  त्रि,  (वर्य्यते प्रार्थ्यते इति । वरत् क ईप्सायाम्+ “अचो यत् ।” ३ । १ । ९७ । इति यत् ।)प्रधानम् । इत्यमरः । ३ । १ । ५७ । (यथा, भागवते । १ । ५ । ९ ।“यथा धर्म्मादयश्चार्था मुनिवर्य्यावुकीर्त्तिताः ।न तथा वासुदेवस्य महिमा ह्यनुवर्णितः ॥
”)श्रेष्ठम् । इति मुग्धबोधव्याकरणम् ॥
 (यथा, किराते । ७ । २० ।“माहेन्द्रं नगमभितः करेणुवर्य्याःपर्य्यन्तस्थितजलदा दिवः पतन्तः ॥
”)

 वर्य्यः,  पुं,
   (वर्य्यते प्रार्थ्यते इति । वर + यत् ।)कामदेवः । इति मेदिनी । ये,  ४० ॥

वाचस्पत्यम्

Sanskrit

 वर्य्य त्रि०
  वृ--यत् । १ प्रधाने श्रेष्ठे च अमरः । २ कामदेक्षे३ पतिम्बरायां कन्यायां अमरः । ४ कन्यामात्रे च स्त्री ।

Capeller

German

 व॑र्य wählbar (f.  आ zur Frau)
 trefflich, 
vorzüglich
 best unter (Gen.  o. —°).

Burnouf

French

 वर्य वर्य a. (वर
 sfx. य) de choix,  excellent, 
principal. -- S. m.
  Kāma. -- S. f.
  jeune fille procédant au
स्वयम्वर।

Stchoupak

French

 वर्य-
 a. v. à choisir 
 excellent,  le meilleur des (ord. ifc.).

No entries for this word is found.

What is this? (Hidden Dictionary)

To avoid the clutter in the app, the unwanted dictionaries can be hidden to have clear view while browsing. This section shows entries from those hidden dictionaries if any.

How to hide/unhide dictionary?

Every dictionary entry will have top right corner menu . From there, you can hide or unhide dictionary. You must login to use this feature. So, KST can remember your preferences of hidden dictionaries.