| YouTube Channel

वर्तमाना (vartamAnA)

 
Monier Williams Cologne
English
वर्तमाना
f.
 the terminations of the present tense,
Kāt.
L R Vaidya
English
vartamAna {% (I) a. (f. ना) %} 1. Existing, living, being present, contemporary, वर्तमानकवेः कालिदासस्य कृतो किं कृतो बहुमानः Mal.i.
2. revolving, turning round.
Kridanta Forms
Sanskrit
वृत् (वृ꣡तुँ॒ वर्तने - भ्वादिः - सेट्)
ल्युट् = वर्तनम्
अनीयर् = वर्तनीयः - वर्तनीया
ण्वुल् = वर्तकः - वर्तिका
तुमुँन् = वर्तितुम्
तव्य = वर्तितव्यः - वर्तितव्या
तृच् = वर्तिता - वर्तित्री
क्त्वा = वर्तित्वा / वृत्त्वा
ल्यप् = प्रवृत्य
क्तवतुँ = वृत्तवान् - वृत्तवती
क्त = वृत्तः - वृत्ता
शानच् = वर्तमानः - वर्तमाना
वृत् (वृ꣡तुँ꣡ भाषार्थः - चुरादिः - सेट्)
ल्युट् = वर्तनम्
अनीयर् = वर्तनीयः - वर्तनीया
ण्वुल् = वर्तकः - वर्तिका
तुमुँन् = वर्तयितुम् / वर्तितुम्
तव्य = वर्तयितव्यः / वर्तितव्यः - वर्तयितव्या / वर्तितव्या
तृच् = वर्तयिता / वर्तिता - वर्तयित्री / वर्तित्री
क्त्वा = वर्तयित्वा / वर्तित्वा / वृत्त्वा
ल्यप् = प्रवर्त्य / प्रवृत्य
क्तवतुँ = वर्तितवान् / वृत्तवान् - वर्तितवती / वृत्तवती
क्त = वर्तितः / वृत्तः - वर्तिता / वृत्ता
शतृँ = वर्तयन् / वर्तन् - वर्तयन्ती / वर्तन्ती
शानच् = वर्तयमानः / वर्तमानः - वर्तयमाना / वर्तमाना
Abhyankara Grammar
English
वर्तमाना a term used by ancient grammarians for the present tense, along with the term वर्तमान also
cf. यदा हि बुद्धिकर्म तदा वर्तमाना भाबष्यति, M.Bh. on P. III.3.133 Vart.8. वर्तिन् from वर्त which means a com- pound
see वर्त, (l) The term वर्तिन् or वर्तिपद is used in the sense of a mem- ber of a compound
cf.वर्तोस्यास्तीति वर्ति समासावयवभूतम् Nyasa on P. II. 4.1 5. (2) The term वर्तिन् is also used for a syllable ( अक्षरम् )
cf. वर्ति R.T.47, explained by the commentator as अकारादिषु वर्तते व्य़ञ्जनं वर्ति चाप्यक्षरं भवति | cf. also गुर्वक्षराणां गुरुवृत्ति सर्वे R. Pr. XVIII.32.