| YouTube Channel

वधः (vadhaH)

 
Apte
English
वधः [vadhḥ], 1 Killing, murder, slaughter, destruction
आत्मनो वधमाहर्ता क्वासौ विहगतस्करः
V.*
 5.1
मनुष्यवधः homicide
पशुवधः
&c.
A blow, stroke
पुनरज्ञातचर्यायां कीचकेन पदा वधम्
Mb.
 * 12.16.21
Ms.*
 8.267.
Paralysis.
Disappearance.
Multiplication (in math.).
A killer, slayer.
A vanquisher, victor.
Ved.
 A deadly weapon, such as Indra's thunderbolt.
(In law) A capital or corporal punishment.
Frustration.
Defect, imperfection.
(In
alg.
 ) A product.
Comp.
 -अङ्गकम् a prison. -अर्थीय
a.
=
 वध्य q. v.
वधक q. v.
वधार्थीयं क्षत्रिया राजपुत्री (गर्भं धत्ते)
Mb.
 * 11. 26.5. -अर्ह (ण)
a.
 deserving capital punishment
ब्रह्मबन्धुर्न हन्तव्य आततायी वधार्हणः
Bhāg.*
 1.7.53. -उदर्कa. resulting in death, proving fatal. -उद्यत
a.
murderous.
an assassin. -उपायः a means of killing
हन्या- च्चित्रैर्वधोपायैः
Ms.*
 9.248. -कर्माधिकारिन्
m.
 a hangman, an executioner. -जीविन्
m.
a hunter.
a butcher.
दण्डः corporeal punishment (as whipping
&c.
 ).
capital punishment
वधदण्डमतः परम्
Ms.*
 8.129. -निग्रहः capital punishment. -निर्णेकः atonement for murder
दानेन वर्धानर्णेकम्
Ms.*
 11.139. -भूमिः
f.
 , -स्थली
f.
 ,
स्थानम् a place of execution.
a slaughter-house. -स्तम्भः the gallows
Mk.*
 1.
Apte 1890
English
वधः 1 Killing, murder, slaughter, destruction
आत्मनो वधमाहर्ता क्वासौ विहगतस्करः V. 5. 1
मनुष्यवधः homicide
पशुवधः &c.
2 A blow, stroke.
3 Paralysis.
4 Disappearance.
5 Multiplication (in math.).
6 A killer, slayer.
7 A vanquisher, victor.
8 Ved. A deadly weapon, such as Indra's thunderbolt.
Comp.
अंगकं a poison.
अर्ह a. deserving capital punishment.
उदर्क a. resulting in death, proving fatal.
उद्यत a. {1} murderous. {2} an assassin.
उपायः a means of killing.
कर्माधिकारिन m. a hangman, an executioner.
जीविन् m. {1} a hunter. {2} a butcher.
दंडः {1} corporeal punishment (as whipping &c.). {2} capital punishment.
निर्णेकः atonement for murder.
भूमिः f.,
स्थली f.,
स्थानं {1} a place of execution. {2} a slaughter-house.
स्तंभः the gallows
Mk. 10.
Hindi
Hindi
(मीटर) हत्या
Apte Hindi
Hindi
वधः
पुं*
 - "हन् + अप्, वधादेशः"
"मार डालना, हत्या, कतल, विनाश"
वधः
पुं*
 - -
"आघात, प्रहार"
वधः
पुं*
 - -
लकवा
वधः
पुं*
 - -
"लोप, अन्तर्धान"
वधः
पुं*
 - -
(गणित में) गुणा
वधः
पुं*
 - "हन्+अप्, वधादेशः"
भग्नाशा
वधः
पुं*
 - "हन्+अप्, वधादेशः"
गुणनफल
वधः
पुं*
 - "हन्+अप्, वधादेशः"
"हत्या, कतल"
Wordnet
Sanskrit
Synonyms:
 वधः, हत्या
noun
आकस्मिकेन शस्त्राघातेन कस्य अपि प्राणानम् अपहरणम्।
"इन्दिरा गान्धीमहोदयायाः वधः तस्याः संरक्षकेण एव कृता। "
Synonyms:
 हत्या, वधः, घातः, सूदनं, हिंसा
noun
हननस्य क्रिया अथवा भावः।
"कस्यापि हत्यायै धैर्यम् अपेक्षते।"
Synonyms:
 घातः, विशसनम्, प्रमाथः, निषूदम्, प्रमापणम्, हल्या, वधः, हननम्, घातः, मारणम्, नाशः, हिंसा-सनम्, आलंभः, विशसनम्
noun
एकसमयावच्छेदे जनानां क्रूरा हत्या।
"अस्मिन् मासे आतंकवादिभिः कोपि घातः न कृतः।"
Synonyms:
 वधः, हत्या, हननम्, घातः, मारणम्, नाशः, निषूदनम्, हिंसा, हिंसनम्, आलम्भः, विशसनम्, व्यापादनम्, प्रमापणम्, निबर्हणम्, निकारणम्, विशारणम्, प्रवासनम्, परासनम्, संज्ञपनम्, निर्ग्रन्थनम्, निस्तर्हणम्, क्षणनम्, परिवर्जनम्, निर्वापणम्, प्रमथनम्, क्रथनम्, उज्जासनम्, पिञ्जः, विशरः, उन्माथः
noun
संहरणम् यस्मिन् प्राणैः वियुज्यते।
"दुष्टानां वधं कर्तुं ईश्वरः अवतरति।"
Synonyms:
 वज्रम्, कुलिशम्, भदुरम्, पविः, शतकोटिः, स्वरुः, शम्बः, दम्भोलिः, अशनिः, कुलीशम्, भिदिरम्, भिदुः, स्वरुस्, सम्बः, संवः, अशनी, वज्रांशनिः, जम्भारिः, त्रिदशायुधम्, शतधारम्, शतारम्, आपोत्रम्, अक्षजम्, गिरिकण्टकः, गौः, अभ्रोत्थम्, मेघभूतिः, गिरिज्वरः, जाम्बविः, दम्भः, भिद्रः, अम्बुजम्, ह्लादिनी, दिद्युत्, नेमिः, हेतिः, नमः. सृकः, वृकः, वधः, अर्कः, कुतसः , कुलिशः, तुजः, तिग्मम्, मेनिः, स्वधितिः सायकः, परशुः
noun
इन्द्रस्य प्रधानं शस्त्रम्।
"एकदा इन्द्रेण हनुमान् वज्रेण प्रहृतः।"
Synonyms:
 हत्या, वधः
noun
कमपि मनुष्यं प्राणिनं वा बुद्ध्या निष्प्राणकरणम्।
"तेन स्वस्य पितुः हत्या कृता।"
Tamil
Tamil
வத4: : கொலை, அழித்தல், அடித்தல், மறைத்தல், கணிதத்தில் கூட்டல்.
शब्दकल्पद्रुमः
Sanskrit
वधः,
पुं,
 (हननमिति । हन् + अप् । वधादेशः ।)प्राणवियोगफलकव्यापारः । तत्पर्य्यायः । प्रमा-पणम् २ निवर्हणम् ३ निकारणम् ४ निशा-रणम् ५ प्रवासनम् ६ परासनम् ७ निसू-दनम् ८ निहिंसनम् ९ निर्व्वासनम् १० संज्ञ-पनम् ११ निर्ग्रन्थनम् १२ अपासनम् १३निस्तर्हणम् १४ निहननम् १५ क्षणनम् १६परिवर्ज्जनम् १७ निर्व्वापणम् १८ विशसनम् १९मारणम् २० प्रतिघातनम् २१ उद्वासनम् २२प्रमथनम् २३ क्रथनम् २४ उज्जासनम् २५आलम्भः २६ पिञ्जः २७ विशरः २८ घातः २९उन्मन्थः ३० । इत्यमरः ॥
हिंसा ३१वातनम् ३२ विदारणम् ३३ पिञ्जकम् ३४पातः ३५ परिघः ३६ परिघातनम् ३७ कद-नम् ३८ निवारणम् ३९ समाघातः ४० निर्ग-न्धनम् ४१ मारिः ४२ मारी ४३ उत्पातः ४४मारकः ४५ मरकः ४६ मारः ४७ संघातः ४८ ।इति शब्दरत्नावली ॥
* ॥
पुण्यप्रदवधो यथा, --“एकस्य यत्र निधने प्रवृत्ते दुष्टकारिणः ।बहूनां भवति क्षेमं तस्य पुण्यप्रदो वधः ॥
रुक्मस्तेयी सुरापश्च ब्रह्महा गुरुतल्पगः ।आत्मानं घातयेद्यस्तु तस्य पुण्यप्रदो वधः ॥
”इति कालिकापुराणे २० अध्यायः ॥
अपि च ।“कथं नु स्त्रीवधं कुर्य्यां महापातकिनामपि ।स्त्रीवधे तु महापापं यथा ब्रह्मवधे मुने ॥
इति रामवचः श्रुत्वा विश्वामित्रस्तमाह वै ॥
यस्यास्तु बहवो मासान् म्रियन्तेऽपि द्विजन्मनः ।न पापं विद्यते तेन न दोषा नृपनन्दन ॥
यस्यास्तु निधनाद्राम जनाः स्युः सुखिनोभृशम् ।भवन्ति सततं तस्मात्तस्याः पुण्यप्रदो वधः ॥
”इत्यग्निपुराणम् ॥
* ॥
अपि च ।“नैकस्यार्थे बहून् हन्यादिति शास्त्रेषु निश्चयः ।एकं हन्याद्बहूनां हि न पापी तेन जायते ॥
”इति वामनपुराणे ५५ अध्यायः ॥
* ॥
“नाततायिवधे दोषो हन्तुर्भवति कश्चन ।”इति गीतायाः १ । २६ श्लोकटीकायां स्वामी ॥
पापजनकवधः प्रायश्चित्तशब्दे द्रष्टव्यः ॥
* ॥
वधबन्धौ पूर्व्वकर्म्मवश्यौ यथा, --“न कश्चित्तात केनापि बध्यते हन्यतेऽपि वा ।वधबन्धौ पूर्व्वकर्म्मवश्यौ नृपतिनन्दन ॥
”इति वामनपुराणे ६२ अध्यायः ॥
* ॥
पारिभाषिकवधो यथा, --“वपनं द्रविणादानं देशान्निर्यापनन्तथा ।एष हि ब्रह्मबन्धूनां वधो नान्योऽस्ति दैहिकः ॥
”इति महाभारते सौप्तिकपर्व्व ॥
(वधप्रकारो वधित्वभेदादिकञ्च वधिन्नितिशब्देद्रष्टव्यम् ॥
)