| YouTube Channel

वडवामुखः (vaDavAmukhaH)

 
Apte Hindi
Hindi
वडवामुखः
पुं*
वडवा-मुखः -
समुद्र के भीतर रहने वाली आग
वडवामुखः
पुं*
वडवा-मुखः -
शिव का नाम
शब्दकल्पद्रुमः
Sanskrit
ब(व)डवामुखः,
पुं,
(बडवाया घोटक्या मुखमाश्रय-त्वेनास्त्यस्य अर्श आदित्वात् अच् ।) बडवा-नलः इति हेमचन्द्रः
(यथा, हरिवंशे ।९७ २२ ।“सा यथैवार्णवगता तथैव बडवामुखे
”महादेवस्य मुखमित्येके यथा, महाभारते ।७ २०० १११ ।“तस्य देवस्य यद्वक्त्रं समुद्रे तदतिष्ठत ।बडवामुखेति विख्यातं पिबत्तोयमयं हविः
”महादेवस्य नामभेदः यथा, महाभारते ।१३ १७ ५५ ।“विष्णुः प्रसादितो यज्ञः समुद्रो बडवामुखः
”कूर्म्मस्य दक्षिणकुक्षिस्थजनपदविशेषः यथा, मार्कण्डेये ५८ ३० ।“कूर्म्मस्य दक्षिणे कुक्षौ बाह्यपादस्तथापरम् ।काम्बोजाः पह्नवाश्चैव तथैव बडवामुखाः
”)वटिकौषधविशेषः यथा, --“शुद्धसूतं समं गन्धं मृतताम्राभ्रटङ्गणम् ।सामुद्रञ्च यवक्षारं स्वर्ज्जिसैन्धवनागरम्
अपामार्गस्य क्षारं पलाशवरुणस्य ।प्रत्येकं सूततुल्यं स्यादम्लयोगेन मर्द्दयेत्
हस्तिशुण्डीद्रवैश्चाग्नौ मर्द्दयित्वा पुटेल्लघु
माषमात्रः प्रदातव्यो रसोऽयं बडवामुखः ।ग्रहणीं विविधां हन्ति संग्रहग्रहणीं ज्वरम्
इति बडवामुखो रसः
”इति वैद्यकरसेन्द्रसारसंग्रहे ग्रहण्यधिकारे
)