लोकपालः (lokapAlaH)
This section shows the AI summary for the selected word, generated by referencing all available dictionaries. This feature is available only for logged-in users.
Warning!
This feature is only for logged in users. Please login to have full access to Kosha.
Apte Hindi
Hindiलोकपालः
लोकः-पालः -
दिक्पाल
लोकपालः
लोकः-पालः -
"राजा, प्रभु"
Wordnet
Sanskrit लोकपालः
जनसमूहस्य हितानां रक्षार्थे नियुक्तः पुरुषः समूहः संस्था वा।
"यदि कस्यचित् नागरिकस्य कार्यं निर्धारिते समये न भवति तर्हि लोकपालेन सम्बन्धितः अधिकारी दण्ड्यते।"
दिक्पालः, लोकपालः, दिक्पतिः
पुराणानुसारेण प्रत्येकस्याः दिशः पालनकर्त्री देवता।
"पूर्वदिशः दिक्पालः इन्द्रः अस्ति।"
नृपः, नृपतिः, राजा, भूपतिः, भूपः, भूपालः, महीपतिः, पार्थिवः, पार्थः, पृथिवीपतिः, पृथिवीपालः, भूमिपः, भूमिपतिः, महीक्षित्, महीपः, महीपालः, क्षितिपः, क्षितिपतिः, क्षितिपालः, पृथिवीक्षित्, नरेश्वरः, नराधिपः, नरेशः, नरेन्द्रः, प्रजेश्वरः, प्रजापः, प्रजापतिः, जगतीपतिः, अवनीश्वरः, जगतीपालः, जगत्पतिः, अवनीपतिः, अवनीपालः, अवनीशः, क्षितीक्षः, क्षितीश्वरः, पृथिवीशकः, भूमिभृत्, क्षितिभृत्, भूभृत्, क्ष्माभृत्, क्ष्मापः, वसुधाधिपः, अधिपः, अधिपतिः, नायकाधिपः, महीभुक्, जगतीभुक्, क्ष्माभुक्, भूभुक्, स्वामी, प्रभुः, भगवान्, छत्रपः, छत्रपतिः, राज्यभाक्, लोकपालः, लोकेशः, लोकेश्वरः, लोकनाथः, नरदेवः, राट्, इरावान्
राष्ट्रस्य जातेः वा प्रधानशासकः।
"त्रेतायुगे श्रीरामः अयोध्यायाः नृपः आसीत्।"
लोकपालः
नृपनामविशेषः ।
"लोकपालस्य उल्लेखः भद्रबाहुचरिते वर्तते"
वैजयन्तीकोषः
SanskritWord: लोकपालः
Root: लोकपाल
Gender: पुं
Number: all
अर्थः ⇒ पूर्वादिदिङ्नाथाः इन्द्राद्याश्शङ्कराष्टमाः
Meaning(s):
⇒ Name of the deity residing at the quareter of the compass
Shloka(s):
2|1|4|1 ► लोकपालास्ततो ग्राह्या दिक् चैन्द्रीत्यादयो भिदाः। (अन्तरिक्षकाण्डः/ज्योतिरध्यायः)
Synonym(s):
➠ 2|1|4|1 ⇢ लोकपालः (लोकपाल) (पुं) ⇒ Name of the deity residing at the quareter of the compass ⇒ पूर्वादिदिङ्नाथाः इन्द्राद्याश्शङ्कराष्टमाः
Related word(s):
अन्यसंबन्धाः ➡ स्वर्गः
जातिः ➡ देवता
Help us improve! Let us know about any improvements, bugs, or suggestions you have. Thanks.Click here for Feedback Form
शब्दकल्पद्रुमः
Sanskritलोकपालः, (लोकान् पालयतीति । पाल +णिच् + अण् ।) राजा । इति हलायुधः ॥
(यथा, राजतरङ्गिण्याम् । १ । ३४९ ।“उत्तमो लोकपालोऽयमिति लक्ष्म प्रशस्तिषु ।यः प्राप्तवान् विना यज्ञं चक्षमे न पशुक्षयम् ॥
”)दिक्पालः । यथा, --“इन्द्रो वह्रिः पितृपतिर्निरृतिर्वरुणोऽनिलः ।धनदः शङ्करश्चैव लोकपालाः पुरातनाः ॥
”इति वह्निपुराणम् ॥
(यथा च, मनुः । ५ । ९६ ।“सोमाग्न्यर्कानिलेन्द्राणां वित्ताप्पत्योर्यमस्य च ।अष्टानां लोकपालानां वपुर्धारयते नृपः ॥
”)
No entries for this word is found.
What is this? (Hidden Dictionary)
To avoid the clutter in the app, the unwanted dictionaries can be hidden to have clear view while browsing. This section shows entries from those hidden dictionaries if any.
How to hide/unhide dictionary?
Every dictionary entry will have top right corner menu . From there, you can hide or unhide dictionary. You must login to use this feature. So, KST can remember your preferences of hidden dictionaries.