| YouTube Channel

लेशः (lezaH)

 
Apte
English
लेशः [lēśḥ], [लिश्-घञ्]
A small bit or portion, a particle, an atom, a very small quantity
क्लेश (v. l. स्वेद)- लेशैरभिन्नम्
Ś.*
 2.4
श्रमवारिलेशैः
Ku.*
 3.38
so भक्ति˚, गुण˚
&c.
Smallness, littleness.
A measure of time (equal to two kalās).
(In
Rhet.
 ) A figure of speech which consists in representing what is usually considered as an advantage to be a disadvantage andvice versa. It is thus defined in R. G.: गुणस्यानिष्टसाधन- तया दोषत्वेन दोषस्येष्टसाधनतया गुणत्वेन च वर्णनं लेशः
for examples see ad
loc.
 (Mammaṭa appears to include this figure under विषेश. See K.
P.*
 1 under विशेष and commentary.)
cf.
Ve.*
 2.4.
Comp.
 -उक्त
a.
 only suggested, or hinted at, insinuated.
Apte 1890
English
लेशः [लिश्-घञ्] 1 A small bit or portion, a particle, an atom, a very small quantity
क्लेश (v. l. स्वेद) लेशैरभिन्नं Ś. 2. 4
श्चमबारिलेशैः Ku. 3. 38
so भाक्ति°, गुण° &c.
2 Smallness, littleness.
3 A measure of time (equal to two kalās).
4 (In Rhet.) A figure of speech which consists in representing what is usually considered as an advantage to be a disadvantage and vice versa. It is thus defined in R. G.:
गुणस्यानिष्टसाधनतया दोषत्वेन दोषस्येष्टसाधनतया गुणत्वेन च वर्णनं लेशः
for examples see ad loc. (Mammaṭa appears to include this figure under विशेष, see K. P. 10 under विशेष and commentary).
Comp.
उक्त a. only suggested, or hinted at, insinuated.
Apte Hindi
Hindi
लेशः
पुं*
 - लिश्+घञ्
"थोड़ा सा टुकड़ा, अंश, कण, अणु, अत्यन्त तुच्छ मात्रा, क्लेश"
लेशः
पुं*
 - लिश्+घञ्
समय की माप
लेशः
पुं*
 - लिश्+घञ्
एक प्रकार का अलंकार जिस में इष्ट का अनिष्ट के रूप में तथा अनिष्ट का इष्ट के रूप में वर्णन विद्यमान होता है
Wordnet
Sanskrit
Synonyms:
 कणः, बिन्दुः, क्षोदः, विप्लुट्, विप्रुट्, पृषत्, पृषतः, पृषन्ति, लवः, लेशः, स्तोकः, गडः, कणिका, शीकरः, स्फाटकः, पुष्वा
noun
निष्यन्दमान-जलादि-द्रवपदार्थानां गोलिकासमः लघुः अंशः।
"जलस्य कणैः घटः पूरितः।"
वैजयन्तीकोषः
Sanskrit
Word: लेशः
Root: लेश
Gender: पुं
Number: all
अर्थः ⇒ द्वादश कलाः
Meaning(s):
⇒ Space of twelve kalas
Shloka(s):
2|1|54|1 ► लेशो लेशाः पञ्चदश क्षणो नाडी तु षट् क्षणाः। (अन्तरिक्षकाण्डः/ज्योतिरध्यायः)
Synonym(s):
➠ 2|1|54|1 ⇢ लेशः (लेश) (पुं) ⇒ Space of twelve kalas ⇒ द्वादश कलाः
Related word(s):
अवयव_अवयवीसंबन्धः ➡ कला
जातिः ➡ कालः
Tamil
Tamil
லேச’: : சிறு பகுதி, மிகக் குறைவு, ஒரு சொல்லணி.
शब्दकल्पद्रुमः
Sanskrit
लेशः,
पुं,
 (लिश् + घञ् ।) कणा । इत्यमरः ॥
(यथा, महाभारते । १२ । ५८ । २४ ।“एष ते राजधर्म्माणां लेशः समनुवर्णितः ॥
”)