| YouTube Channel

लू (lU)

 
शब्दसागरः
English
लू r. 6th cl. (लुनाति लुनीते)
1. To cut.
2. To sever. With आ, To pluck.
Capeller Eng
English
लू लुनोति & लुना॑ति लुनीते
pp.
लून (q.v. ) cut,
sever, mow, pluck, hew down, tear asunder, pierce, destroy. अव cut
off. tear or pluck off. न्या, व्या, निस्, परि, प्र, विप्र, वि cut or
hew off.
Yates
English
लू (ञ, गि) लुनाति, नीते 9.
c. To cut.
Spoken Sanskrit
English
लू - lU -
adj.
- cutting
लू - lU -
adj.
- dividing
लोलोति { लू } - loloti { lU } - verb Intens. - repeatedly divide or cut
लुनाति { लू } - lunAti { lU } - verb - reap
लुनाति { लू } - lunAti { lU } - verb - cut
लुनाति { लू } - lunAti { lU } - verb - gather
लुनाति { लू } - lunAti { lU } - verb - sever
लुनाति { लू } - lunAti { lU } - verb - cut off
लुनाति { लू } - lunAti { lU } - verb - divide
लुनाति { लू } - lunAti { lU } - verb - destroy
लुनाति { लू } - lunAti { lU } - verb - pluck
लुनाति { लू } - lunAti { lU } - verb - annihilate
लूनाति { लू } - lUnAti { lU } - verb 5, 9 - cut off
लूनाति { लू } - lUnAti { lU } - verb 5, 9 - destroy
लुनीते { लू } - lunIte { lU } - verb - reap
लुनीते { लू } - lunIte { lU } - verb - cut
लुनीते { लू } - lunIte { lU } - verb - gather
लुनीते { लू } - lunIte { lU } - verb - sever
लुनीते { लू } - lunIte { lU } - verb - cut off
लुनीते { लू } - lunIte { lU } - verb - divide
लुनीते { लू } - lunIte { lU } - verb - destroy
लुनीते { लू } - lunIte { lU } - verb - pluck
लुनीते { लू } - lunIte { lU } - verb - annihilate
लूयते { लू } - lUyate { lU } - verb pass. - be cut
आलूनाति { आ- लू } - AlUnAti { A- lU } - verb 5, 9 - cut off
लावयति { लू } - lAvayati { lU } - verb caus. - cause to cut
लुलूषते { लू } - lulUSate { lU } - verb caus. - wish to cut
लुलूषति { लू } - lulUSati { lU } - verb Desid. - wish to cut
विलूनाति { वि- लू } - vilUnAti { vi- lU } - verb 5, 9 - cut off
लौलुयते { लू } - lauluyate { lU } - verb Intens. - repeatedly divide or cut
लवलुनाति { अव- लू } - lavalunAti { ava- lU } - verb - cut off
लोलूयिषते { लू } - lolUyiSate { lU } - verb Desid. - wish to repeatedly cut
लिलावयिषति { लू } - lilAvayiSati { lU } - verb Desid. - wish to cause the cutting of
Wilson
English
लू(लू) r. 9th cl. (लुनाति लुनीते) To cut.
Apte
English
लू [lū], 9
U.
(लुनाति, लुनीते, लून
caus. लावयति-ते
desid.
लुलूषति-ते)
To cut, lop, clip, sever, divide, pluck, reap, gather (flowers
&c.
)
शरासनज्यामलुनाद् बिडौजसः
R.*
3. 59
7.5
12.43
पुरीमवस्कन्द लुनीहि नन्दनम्
Śi.*
1.51
क्रीडन्ति काकैरिव लूनपक्षैः
Pt.*
1.187
Ku.*
3.61
Bk.*
9.8.
To cut off, destroy completely, annihilate
लोकान- लावीद्विजितांश्च तस्य
Bk.*
2.53. -With to pluck (gently)
तेनामरवधूहस्तैः सदयालूनपल्लवाः
Ku.*
2.41. -विप्र to cut, lop or pluck off
किसलयमिव मुग्धं बन्धनाद्विप्रलूनम्
U.*
3.5.
Apte 1890
English
लू {c9c} U. (लुनाति, लुनीते, लून
caus. लावयति-ते
desid., लुलूषति-ते) 1 To cut, lop, clip, sever, divide, pluck, reap, gather (flowers &c.)
शरासनज्यामलुनाद् बिडौजसः R. 3. 59
7. 45, 12. 43
पुरीमवस्कंद लुनीहि नंदनं Śi. 1. 51
क्रीडंति काकैरिव लूतपक्षैः Pt. 1. 187
Ku. 3. 61
Bk. 9. 89.
2 To cut off, destroy completely, annihilate
लोकानलावीद्वीजितांश्च तस्य Bk. 2. 53.
WITH to pluck (gently)
Ku. 2. 41.
विप्र to cut, lop or pluck off
U. 3. 5.
Monier Williams Cologne
English
1. लू
cl.
9. Ā.
P.
(Dhātup. xxxi, 13) लुना॑ति, लुनीते (Ved. also लुनोति pf. लुलाव,
Kathās.
2. sg. लुलविथ,
Pāṇ.
vi, 1, 196, Sch.
2.
pl.
लुलुविध्वे or °विढ्वे, ib. viii, 3, 79, Sch.
aor.
अलावीत्, अलविष्ट
Gr.
fut. लविता, लविष्यति, °ते, ib.
inf.
लवितुम्, ib.
ind.
p.
लूत्वा, ib.
-लावम्,
Kāv.
),
to cut, sever, divide, pluck, reap, gather,
TBr.
&c.
&c.
to cut off, destroy, annihilate,
Kāv.
Rājat.
:
Pass.
लूयते (aor. अलावि), to be cut
Gr.
:
Caus.
लावयति (aor. अलीलवत्, °वत), to cause to cut
Gr.
:
Desid.
of
Caus.
लिलावयिषति, ib. :
Desid.
लुलूषति, °ते, ib. :
Intens.
लौलुयते, लोलोति, ib. :
Desid.
of
Intens.
लोलूयिषते (ind.
p.
°यम्), ib.
लू [cf. Gk. λύω
Lat.
so-luo, solvo
Goth.
fra-liusan
Germ.
vir-lisosan, ver-lieren
Angl.Sax. for-leósan
Eng.
lose.]
2. लू
mfn.
cutting, dividing
&c.
,
Pāṇ.
vi, 4, 83, Sch. (cf. एक-लू).
Monier Williams 1872
English
लू 1. लू, cl. 9. P. A. लुनाति (Ved. also
cl. 5. लुनोति), लुनीते, लुलाव (2nd sing. लु-
लविथ, 3rd du. लुलुवतुस्), लुलुवे (2nd pl. लुलु-
विध्वे or लुलुविढ्वे), लविष्यति, -ते, अलावीत्,
अलविष्ट (2nd pl. अलविध्वम् or अलविढ्वम्),
लवितुम्, to cut, sever, divide, clip, reap, pluck,
gather
to cut off, cut up, cut to pieces, destroy:
Pass. लूयते, Aor. अलावि: Caus. लावयति, -यितुम्,
Aor. अलीलवत्, अलीलवत, to cause to cut: Desid.
of Caus. लिलावयिषति: Desid. लुलूषति, -ते:
Intens. लोलूयते, लोलोति, to cut completely off: Desid.
of Intens. लोलूयिषते
[cf. Gr. λύ-ω, λύ-α, λύ-σι-ς,
λυ-τήρ, λύ-τρο-ν, ἀπο-λαύω
Lat. re-lu-o,
so-lv-o (for se-lu-o), so-lu-tu-s, lu-o, lucrum
Goth.
lau-s-j-a, laus, us-laus-ein-s, fra-lius-an
Angl.
Sax. leosan, lysan, leas, los
Lith. lauju
Slav.
ru-a-ti, runo, rus-i-ti.]
2. लू, ऊस्, ऊस्, उ, cutting, dividing, cutting off,
plucking.
Macdonell
English
लू LŪ, Ⅴ. P. lunoti (Br., very rare), Ⅸ. 🞄lunāti, lunīte, cut (grass), reap (corn), 🞄pluck (flowers)
cut off, clip, lop, cut down, 🞄sever, pierce
cut off, destroy, annihilate: 🞄pp. lūna, cut, off, lopped, plucked
nibbled 🞄off
knocked out (teeth)
severed
stung
🞄destroyed. ava, pp. cut off. ā, Ā. tear off: 🞄pp. plucked. nis, pp. nirlūna, cut off
🞄hewn in pieces, vi-pra, pp. cut or plucked 🞄off. vi, cut off.
Benfey
English
लू लू, ii. 9, लुना, लुनी, Par. Ātm.
1. To cut, to clip, MBh. 3, 15644.
2.
To destroy, Śiś. 1, 51. Ptcple. of the
pf. pass. लून।
1. Cut, clipped, Pañc.
i. d. 201
cut off.
2. Wounded, Hit.
iv. d. 77.
3. Injured by biting, Hit. 58,
3. -- With the prep. विप्र वि-प्र, विप्र-
लून, Severed, Utt. Rāmac. 53, 15. --
Cf. λύω, ἀπο-λαύω
Lat. lucrum, solvo
akin are also Goth. fra-liusan
A.S.
leosan, lysan, leás, los.
Apte Hindi
Hindi
लू
"क्रया* उभ* , , " - -
"काटना, कतरना, चुटकी से पकड़ना, वियुक्त करना, विभक्त करना. तोड़ना, लुनाई करना, चुनना"
लू
"क्रया* उभ* , , " - -
"काट देना, पूर्णतः नष्ट कर देना, विध्वंस करना"
लू
"क्रया* उभ*, प्रेर* , " - -
"काटना, कतरना, चुटकी से पकड़ना, वियुक्त करना, विभक्त करना. तोड़ना, लुनाई करना, चुनना"
लू
"क्रया* उभ*, प्रेर* , " - -
"काट देना, पूर्णतः नष्ट कर देना, विध्वंस करना"
L R Vaidya
English
lU {% vt. 1U (pp. लून
pres. लुनाति, लुनीते
desid. लुलूषति-ते) %} 1. To cut, to cut off, to sever, to divide, to pluck, पुरीमवस्कंदं लुनीहि नंदनम् Sis.i.51, किसलयमलूनं कररुहैः Sak.ii., शरासनज्यामलुनाद्बिडौजसः K.S.iii.61
2. to cut off, to destroy, लोकानलावीद्विजितांश्च तस्य Bt.ii.53.With आ-, to pluck, K.S.ii.41.With विप्र-, to pluck off.
Bopp
Latin
लू 9. P. A. लुनामि, लुने (v. gr. 385.) findere, abscindere,
desecare, evellere. RAGH. 3. 59.: पतत्रिणा शरासन-
ज्याम् अलुनात्
DR. 5. 6.: सिंहस्य पक्ष्माणि मुखाल्
लुनासि. BHATT. 9. 80.: नासाम्…लुलाव. -- Part.
pass. लून. R. Schl. I. 55. 10.: लूनपक्ष इव द्विजः. (Cf.
लुप्, gr. λύω, lat. so-lvo, so-lû-tum = संलू
goth. LUS
(fra-liusa perdo, laus, lusum) adjectâ sibilante
lausja
solvo
lith. láuja desino, cesso = Caus. लावयामि
slav.
rv-a-ti evellere, runo, gen. runes-e vellus, v. Miklosich
p. 75.
rus'-i-ti evertere.)
Lanman
English
√lū (lunā́ti [728]
lulā́va
lūná). cut
(e. g. grass, hair)
cut off
gnaw off. [cf.
λύ-ω, ‘separate, i. e. loose’
Lat. so-lū-tus,
‘loosed.’]
Kridanta Forms
Sanskrit
लू (लू꣡ञ् छेदने - क्र्यादिः - सेट्)
ल्युट् = लवनम्
अनीयर् = लवनीयः - लवनीया
ण्वुल् = लावकः - लाविका
तुमुँन् = लवितुम्
तव्य = लवितव्यः - लवितव्या
तृच् = लविता - लवित्री
क्त्वा = लूत्वा
ल्यप् = प्रलूय
क्तवतुँ = लूनवान् - लूनवती
क्त = लूनः - लूना
शतृँ = लुनन् - लुनती
शानच् = लुनानः - लुनाना
धातुपाठः (Krishnacharya)
Sanskrit
धातुः:
लू
मूलधातुः:
लूञ्
धात्वर्थः:
छेदने
गणः:
क्र्यादिः
कर्मकत्वं:
सकर्मकः
इट्त्वं:
सेट्
उपग्रहः:
उभयपदी
रूपम्:
लुनाति-लुनीते
अनुबन्धादिविशेषः:
प्वादिः ल्वादिः
Schmidt Nachtrage zum Sanskrit Worterbuch
German
*लू abschneidend, vernichtend, H XLIII, 19 [in °असुलू = असूंल् लुनाति यः तथोक्तः], 120.
Wordnet
Sanskrit
Synonyms:
लू, छिद्, कृन्त्, दो, व्रश्च्, छो
verb
क्रियायां सौकर्यातिशयात् द्वैधीभवनानुकूलः व्यापारः।
"शाकं लूयते।"
Synonyms:
छिद्, कृन्त्, लू, व्रश्च्, छो, दो, अवच्छिद्
verb
अवयविनः अवयवविदलनानुकूलः व्यापारः।
"पवनः उद्यानस्थानि आम्रफलानि छिनत्ति।"
Synonyms:
लू
verb
सस्यच्छेदनानुकूलः व्यापारः।
"कृषकः गोधूमस्य सस्यं लूनाति।"
Synonyms:
कृत्, छिद्, निकृत्, निष्कृत्, परिकृत्, विकृत्, विनिकृत्, परिच्छिद्, संछिद्, परिच्छिद्, लू, व्रश्च्, छो, विच्छो, दो, विदो, दा, विदा, छुट्, छुर्, तक्ष्, वितक्ष्, परिवस्, परिव्रश्च्, पर्यवच्छिद्, पर्यवदो, प्रच्छिद्, प्रलू, प्रव्रश्च्, वस्, विभज्, विमथ्, विहृ, व्यपहृ, समुच्छिद्, समुत्कृत्, समुपरुज्, सम्प्रच्छिद्
verb
तीक्ष्णैः साधनैः कर्तनपूर्वकः विभजनानुकूलः व्यापारः।
"सः क्षुपान् कर्तयति।"
एकाक्षरनाममाला
Sanskrit
लू, लवन
ला दाने लूश्च लवने लश्च लौश्च विडौजसि ३८
verse 1.1.1.38
page 0121
शब्दकल्पद्रुमः
Sanskrit
लू, गि छिदि इति कविकल्पद्रुमः
(क्र्या०-उभ०-सक०-अनिट् ।) गि, लूनाति लूनीते ।लूनः लूनिः इति दुर्गादासः
वाचस्पत्यम्
Sanskrit
लू छेदने क्र्या० प्वा०
उभ०
सक०
सेट् लुनाति लुनीते अलावीत्
Capeller
German
लू, लुनोति, लुनाति u. लुनीते schneiden,
mähen, abschneiden, abhauen, pflücken,
zerreißen. p. p. लून geschnitten u. s. w.,
s. auch bes. abschneiden, abpflücken.
निस् zerhauen, abhauen. प्र u. वि ab-
scheiden, abhauen.
Burnouf
French
*लू लू। लुनामि, लुने 9
p. लुलाव,
लुलवे
f2. लविस्यामि, लविष्ये
a1. अलाविषम्,
अलविषि। Ps. लूये
pp. लून। Couper, retrancher,
नासाम् le nez, पक्षान् les ailes
abattre [en coupant]
वृक्षम् un arbre, वनम् une forêt.
En gén. détruire.
Stchoupak
French
लू-
{%lunāti
lulāva
lūna- %} -- couper, fendre, transpercer,
cueillir, détruire (en coupant)
a. v. coupé, etc.
qu'on a fait tomber
rongé
blessé.
लून-पक्ष- a. aux ailes rognées.
°बाहु- a. dont on a coupé les bras.