लुठ् (luTh)

This section shows the AI summary for the selected word, generated by referencing all available dictionaries. This feature is available only for logged-in users.

Warning!

This feature is only for logged in users. Please login to have full access to Kosha.

In this section, you'll find information about the dhatus (verbal roots) related to your search. This includes details like dhatu information, forms, and any available commentaries.

Warning!

This feature is only for logged in users. Please login to have full access to Kosha.

शब्दसागरः

English

 लुठ् r. 1st cl. (लोठति) To knock down.  (लोठते)
To resist or oppose.
To suffer pain. 
To roll on the ground. r. 6th cl. (लुठति)
To
be connected or in contact with,  to rest in or on. 
To roll. r. 1st
and 6th cl. (लोठते लुठति)
To roll on the ground.
To flow, 
to trickle. r. 10th cl. (लोठयति-ते) To rob. (इ) लुठि r. 1st cl. (लुण्ठति)
To be lazy.
To repel,  to resist,  or oppose.
To go,  to move.
To steal.
To be lame.

Capeller Eng

English

 1 लुठ् लुठति लुठ°ते pp.
   लुटित roll,  move to and
fro (intr.  ),  stir up,  agitate. C.
  लोठयति = S.
  D.
  लुलुठिषते be
about to roll. I.
  लोलुठीति wallow (of a drunkard). — उद्,  परि,  प्र
& वि = S.
  intr.
  

 2 लुठ् लुण्ठ् लुण्ठति = prec.
  S.
  tr. 
 C.
  लुण्ठयति &
लोठयति,  pp.
   लुण्ठित rob,  steal,  plunder.  — निस् & वि = S.
  C.
 

Yates

English

 लुठ् लोठति 1.
a. To knock down
(ङ) लोठते to oppose
 (श) लुठति
to be in contact,  to rest on.  1.
d.
and 6.
a. To roll
 to flow. (क)
लोठयति 10.
a. To rob
 (इ) लुण्ठति
To be lazy
 repel
 move
 steal.

Help us improve! Let us know about any improvements, bugs, or suggestions you have. Thanks.Click here for Feedback Form

Apte

English

लुठ् [luṭh],  I. 1 P.
  (लोठति) To strike,  knock down.  -II. 1 Ā. (लोठते)

To roll on the ground.

To go,  move.

To resist,  oppose. -III. 1 U.
  (लोठयति-ते) To rob,  plunder. -IV.*  6 P.
  (लुठति)

To roll about,  roll on the ground,  wallow,  welter,  move to and fro
 मणिर्लुठति पादेषु काचः शिरसि धार्यते H.*
  2.67
 लुठति न सा हिमकरकिरणेन Gīt.*
  7
 हारो$यं हरिणाक्षीणां लुठति स्तन- मण्डले Amaru.*
  1
 गृहे गृहे पश्य तवाङ्गवर्णा मुग्धे सुवर्णावलयो लुठन्ति Bv.*
  2.176
 Bk.*
  14.54.

To agitate,  move,  stir.

To touch
 पृषदपरुषविषाणाग्रेण लुठति Bhāg.*
  5.8.21.

Apte 1890

English

 लुठ् {vI.v} {c1c} P. (लोठति) To strike,  knock down. {vII.v} {c1c} A. (लोठते) 1 To roll on the ground. 
2 To go,  move. 
3 To resist,  oppose. {vIII.v} {c10c} U. (लोठयति-ते) To rob,  plunder. {vIV.v} {c6c} P. (लुठति) 1 To roll about,  roll on the ground,  wallow,  welter,  move to and fro
 मणिर्लुठति पादेषु काचः शिरसि धार्यते H. 2. 68
 लुठति न सा हिमकरकिरणेन Gīt. 7
 हारोयं हरिणाक्षीणां लुठति स्तनमंडले Amaru. 100
 गृहे गृहे पश्य तवांगवर्णा मुग्धे सुवर्णावलयो लुठंति Bv. 2. 176
 Bk. 14. 54. 
2 To agitate,  move,  stir. 

Monier Williams Cologne

English

 1. लुठ् cl.
  1. P.
  लोठति (pf.  लुलोठ &c.
  ),  to strike,  knock down,  Dhātup.
   ix,  52 to roll,  wallow,  Dharmaś.
  (See √ 2. लुठ्)
 cl.
  1. Ā. लोठते (pf.  लुलुठे
 aor.
  अलुठत्,  अलोठिष्ट,  Pāṇ.
  i,  3,  91)
to resist
to suffer pain,  Dhātup.
   xxviii,  9
to go,  Naigh.
  ii,  14:
Caus.
  or cl.
  10. P.
  लोठयति,  to rob,  pillage,  sack,  Dhātup.
   xxxii,  27
 Vop.
  

 2. लुठ् cl.
  6. P.
  (Dhātup.   xxviii,  87) लुठति (pf.  लुलोठ,  Hit.
 
 aor.
  अलोठीत्,  °ठिष्ट Gr.
 
 fut. लुठिता,  लोठिष्यति,  ib.), 
to roll,  move about or to and fro,  wallow,  welter,  flutter,  dangle,  Kāv.
 
 Pur.
 
 Rājat.
  &c.
  
to roll down from (abl. ),  HPariś.
 
to touch,  BhP.
  
to agitate,  move,  stir,  ib. :
Caus.
  लोठयति (aor.  अलूलुठत् or अलुलोठत्),  to set in motion,  stir,  agitate,  BhP.
  ,  Sch.
to sound,  make resound,  Viddh.
 
to deal blows round about,  Bhaṭṭ.
  :
Desid.
 : लुलुठिषते,  to wish to roll,  be on the point of rolling,  Pat.
  :
Intens.
  लोलुठीति,  to roll about (said of a drunken man),  Bālar.
 

Monier Williams 1872

English

 लुठ् 1. लुठ्,  cl. 1. P. लोठति,  लुलोठ, 
अलुठत्,  लोठितुम्,  to strike,  knock down
cl. 1. A. लोठते,  लुलुठे,  अलोठिष्ट,  to resist, 
oppose,  repel
 to suffer pain
 to go (according to
Naigh. II. 14)
 cl. 10. P. लोठयति [cf. rt. लुण्ठ्], 
to rob,  plunder,  steal,  pillage,  sack.

 लुठ् 2. लुठ्,  cl. 6. P. लुठति,  लुलोठ, 
अलुठत्,  &c.,  लुठितुम्,  to roll,  roll
about,  move about,  move to and fro,  roll on the
ground,  wallow,  welter
 to roll down
 to agitate, 
move,  stir,  (in this sense = rt. लुड्): Caus. लोठ-
यति,  -यितुम्,  Aor. अलूलुठत् or अलुलोठत्,  to cause
to roll,  make to move to and fro: Desid. लुलुठि-
षते,  to wish to roll,  intend to roll,  to be on the
point of rolling
 [cf. Hib. liuth,  ‘I move,  hasten.’]

Macdonell

English

 लुठ् 1. LUṬH,  Ⅵ. P. luṭha,  wallow,  roll
 🞄move about,  flutter,  dangle
 touch
 agitate: 🞄pp. luṭhita,  rolling
 cs. loṭhaya,  P. 🞄set in motion,  agitate
 des. luluṭhiṣa,  Ā. 🞄be about to roll
 intv. loluṭhīti,  roll about 🞄(of a drunken man). ud (ulluṭhati),  move 🞄convulsively. nis,  pp. nirluṭhita,  having 🞄rolled down
 issuing (from the womb)
 cs. 🞄roll down (tr.). pari-nis,  roll down (int.). 🞄pari,  roll about. pra,  roll (on the ground). 🞄vi,  roll or dart about.

 लुठ् 2. LUṬH,  Ⅹ. P. loṭhaya,  plunder. 🞄nis,  plunder,  steal.

Benfey

English

 † 1. लुठ् लुठ्,  i. 1,  Par. To
knock down.  i. 1,  Ātm. 
 1. To oppose.
 2. To suffer pain. 
 3. To go.

 2. लुठ् लुठ्,  i. 10,  Par.,  and लुण्ठ्
लुण्ठ्,  † रुण्ठ् रुण्ठ्,  i. 1,  Par.
To rob. Ptcple. of the pf.  pass. लुण्ठित।
 1. Plundered,  robbed,  Rājat. 5,  345
 427.
 2. Peeled (?),  Pañc. 121,  11 (cf.  my
transl. n.
  790). -- With the prep. निस्
निस्,  निर्लोठित,  Robbed,  Rājat. 5,  159.
Cf.  लुण्ट्।

 3. लुठ् लुठ्,  i. 6,  Par.
 1. To
roll upon the ground,  to welter,  Hit.
123,  18.
 2. To roll down,  Rājat. 5,  92.
 3. To move to and fro,  Hit. ii. d. 67.
 4. To agitate,  to touch,  Bhāg. P. 1,  15, 
18. Ptcple of the pf.  pass. लुठित, 
Rolling on the ground. m.
  A horse's
rolling on the ground. -- With the prep.
निस् निस्,  निर्लुठित,  Rolled down, 
Rājat. 5,  88. -- With परि परि,  To roll about, 
Daśak. 151,  5. -- With प्र प्र,  To roll
on the ground,  Pañc. 254,  22. Caus.
प्रलोठित,  Rolling,  heaving,  tossing.

Apte Hindi

Hindi

लुठ्
भ्वा* पर*  - -
"प्रहार करना,  पछाड़ देना"

लुठ्
भ्वा* आ*  - -
"भूमि पर लोटना,  इधर उधर करवटें बदलना,  गुड़मुड़ी खाना,  लुढ़कना,  इधर उधर घूमना"

L R Vaidya

English

 luW {% (I) vt. 1A (pres. लोठते) %} 1. To resist,  to oppose
 2. to suffer pain
 3. to roll on the ground.

 luW {% (II) vt. 1P (pres. लोठति) %} To strike,  to knock down.

 luW {% (III) vt. or vi. 6P (pres. लुठति) %} To roll,  to roll about,  to roll on the ground,  त्वं पादांते लुठसि न च मे मन्युमोक्षः खलायाः Am.S.43,  हारोऽयं हरिणाक्षीणां लुठति स्तनमंडलेन Am.S.100,  लुठति धरणिशयने Git.G.v.With वि-,  to roll about,  to move to and fro on the ground.

 luW {% (IV) vt. 10U (pres. लोठयति-ते) %} To steal,  to rob.

Bopp

Latin

लुठ् 6. P. se volutare. HIT. 123. 18.: पतितः पृथिवी-
तले लुलोठ
11.: मणिर् लुठति पादेषु. (V.
लुट् et cf. hib. liuth «I move,  I hasten».)

 2. लुठ् 1. P. (उपघाते K. प्रतीघाते V.) ferire,  occidere, 
perturbare
 arcere,  avertere. Cf. रुठ्.

 3. लुठ् 1. A. (प्रतीघाते) arcere,  avertere. Cf. रुठ्.

 4. लुठ् 10. P. furari. Cf. लुण्ट्,  लुण्ठ्,  लुण्ड्.

Lanman

English

 √luṭh (luṭháti
 lulóṭha
 luṭhitá). roll.

Kridanta Forms

Sanskrit

लुठ् (लु꣡ठँ॒ उपघाते प्रतिघाते - भ्वादिः - सेट्)
ल्युट् =  लोठनम्
अनीयर् =  लोठनीयः - लोठनीया
ण्वुल् =  लोठकः - लोठिका
तुमुँन् =  लोठितुम्
तव्य =  लोठितव्यः - लोठितव्या
तृच् =  लोठिता - लोठित्री
क्त्वा =  लोठित्वा / लुठित्वा
ल्यप् =  प्रलुठ्य
क्तवतुँ =  लुठितवान् / लोठितवान् - लुठितवती / लोठितवती
क्त =  लुठितः / लोठितः - लुठिता / लोठिता
शतृँ =  लोठन् - लोठन्ती

लुठ् (लु꣡ठँ꣡ उपघाते - भ्वादिः - सेट्)
ल्युट् =  लोठनम्
अनीयर् =  लोठनीयः - लोठनीया
ण्वुल् =  लोठकः - लोठिका
तुमुँन् =  लोठितुम्
तव्य =  लोठितव्यः - लोठितव्या
तृच् =  लोठिता - लोठित्री
क्त्वा =  लोठित्वा / लुठित्वा
ल्यप् =  प्रलुठ्य
क्तवतुँ =  लुठितवान् / लोठितवान् - लुठितवती / लोठितवती
क्त =  लुठितः / लोठितः - लुठिता / लोठिता
शानच् =  लोठमानः - लोठमाना

लुठ् (लु꣡ठँ꣡ विलोडने इत्येके - दिवादिः - सेट्)
ल्युट् =  लोठनम्
अनीयर् =  लोठनीयः - लोठनीया
ण्वुल् =  लोठकः - लोठिका
तुमुँन् =  लोठितुम्
तव्य =  लोठितव्यः - लोठितव्या
तृच् =  लोठिता - लोठित्री
क्त्वा =  लोठित्वा / लुठित्वा
ल्यप् =  प्रलुठ्य
क्तवतुँ =  लुठितवान् - लुठितवती
क्त =  लुठितः - लुठिता
शतृँ =  लुठ्यन् - लुठ्यन्ती

लुठ् (लु꣡ठँ꣡ संश्लेषणे इत्येके - तुदादिः - सेट्)
ल्युट् =  लुठनम्
अनीयर् =  लुठनीयः - लुठनीया
ण्वुल् =  लोठकः - लोठिका
तुमुँन् =  लुठितुम्
तव्य =  लुठितव्यः - लुठितव्या
तृच् =  लुठिता - लुठित्री
क्त्वा =  लुठित्वा
ल्यप् =  प्रलुठ्य
क्तवतुँ =  लुठितवान् - लुठितवती
क्त =  लुठितः - लुठिता
शतृँ =  लुठन् - लुठन्ती / लुठती

धातुपाठः (Krishnacharya)

Sanskrit

धातुः:
  लुठ्
मूलधातुः:
   लुठ
धात्वर्थः:
  उपघाते
गणः:
  भ्वादिः
कर्मकत्वं:
  सकर्मकः
इट्त्वं:
  सेट्
उपग्रहः:
  परस्मैपदी
रूपम्:
  लोठति

धातुः:
  लुठ्
मूलधातुः:
   लुठ
धात्वर्थः:
  प्रतीघाते
गणः:
  भ्वादिः
कर्मकत्वं:
  सकर्मकः
इट्त्वं:
  सेट्
उपग्रहः:
  आत्मनेपदी
रूपम्:
  लोठते
अनुबन्धादिविशेषः:
  काण्यादिः, द्युतादिः

धातुः:
  लुठ्
मूलधातुः:
   लुठ
धात्वर्थः:
  संश्लेषणे
गणः:
  तुदादिः
कर्मकत्वं:
  सकर्मकः
इट्त्वं:
  सेट्
उपग्रहः:
  परस्मैपदी
रूपम्:
  लुठति
अनुबन्धादिविशेषः:
  कुटादिः

Schmidt Nachtrage zum Sanskrit Worterbuch

German

 1. लुठ् Simpl. ° = लोठयति (ausplündern),  Viṣṇubh. IV,  26b. — 3. = 1. a),  Dharmaś. 1,  54. — Mit °नि hinkollern,  S I,  74,  3 v.u. (Ko.
 hier steht निलुण्ठन्तः!). Man lese निर्लुठन्तः
 vgl. 1,  75,  9 v.u. — II,  190,  8 निलोठितः (die Treppe) hinabgeworfen.

Wordnet

Sanskrit

Synonyms:
  लुठ्,  उल्लुठ्,  लुट्,  विचेष्ट्,  विवृत्,  संवल्ग्
verb
 
भूमौ अथवा कस्मिन्नपि स्थाने निपत्य एकदिक्तः अन्यदिक्पर्यन्तं चेष्टनानुकूलः व्यापारः।
 "हठं पूरयितुं बालाः भूमौ लुठन्ति।"

Synonyms:
  लुठ्,  परिघूर्ण्,  भ्रम्
verb
 
कस्य अपि वस्तुनः परितः एव भ्रमणानुकूलव्यापारः।
 "षट्पदः पुष्पं परिघूर्णति।"

Capeller

German

 1. लुठ्,  लुठति,  °ते sich wälzend,  rollen, 
in Bewegung o. Aufregung versetzen. 
p. p. लुठित sich wälzend,  rollend. Caus.
लोठयति = Simpel. trans. उद् sich krampf-
haft bewegen.  p. p. उल्लुठित। परि hinundbar
rollen.  प्र u. वि = Simpl.  intrans.

 2. लुठ्,  लुण्ठ्,  लुण्ठति aufrühren,  aufregen. 
Caus. लुण्ठयति u. लोठयति rauben, 
plündern.  निस् Caus. लोटयति dass.

Burnouf

French

 *लुठ् लुठ्। लुठामि 6. Rouler,  cf.  लुट् 1 et
4.

 *लुठ् लुठ्। लोठामि et लोठे,  cf. 
रुठ्।

 *लुठ् लुठ्। लोठयामि 10. Dérober,  cf. 
लुण्ट्,  रुण्ट्।

Stchoupak

French

 लुठ्-
 {%luṭhati -te 
 luloṭha 
 loluṭhīti loṭhayati 
 luṭhita- %} --
s'agiter,  se balancer 
 rouler 
 frémir 
 toucher 
 caus. mettre en mouvement, 
remuer 
 a. v. roulé,  tombé.

No entries for this word is found.

What is this? (Hidden Dictionary)

To avoid the clutter in the app, the unwanted dictionaries can be hidden to have clear view while browsing. This section shows entries from those hidden dictionaries if any.

How to hide/unhide dictionary?

Every dictionary entry will have top right corner menu . From there, you can hide or unhide dictionary. You must login to use this feature. So, KST can remember your preferences of hidden dictionaries.