| YouTube Channel

रुरुः (ruruH)

 
Apte
English
रुरुः [ruruḥ], [रौति रु-क्रुन्
Uṇ.*
 4.113]
A kind of deer
विरुरुचे रुरुचेष्टितभूमिषु
R.*
 9.51, 72.
A dog.
A kind of savage animal
क्रव्यादा नाम रुरवः
Bhāg.*
 5.26.12.
Apte 1890
English
रुरुः 1 A kind of deer
R. 9. 51, 72.
2 A dog.
Apte Hindi
Hindi
रुरुः
पुं*
 - रौति रु + क्रुन्
एक प्रकार का हरिण
Wordnet
Sanskrit
Synonyms:
 रुरुः
noun
पौराणिकः ऋषिविशेषः।
"रुरुः च्यवनस्य पौत्रः आसीत्।"
Synonyms:
 रुरुः
noun
मृगविशेषः।
"रुरुः वेगेन धावितुं शक्नोति।"
Synonyms:
 रुरुः
noun
एकः दैत्यः यः दुर्गेण हतः।
"रुरोः वर्णनं पुराणेषु वर्तते।"
वैजयन्तीकोषः
Sanskrit
Word: रुरुः
Root: रुरु
Gender: पुं
Number: all
अर्थः ⇒ महान् कृष्णसारः
Meaning(s):
⇒ Big black spotted deer
Shloka(s):
3|4|14|1 ► रुरुर्महान् कृष्णसारः कुरङगो हरिणो महान्। (भूमिकाण्डः/पशुसङ्ग्रहाध्यायः)
Synonym(s):
➠ 3|4|14|1 ⇢ रुरुः (रुरु) (पुं) ⇒ Big black spotted deer ⇒ महान् कृष्णसारः
Related word(s):
शब्दकल्पद्रुमः
Sanskrit
रुरुः,
पुं,
 (रौतीति । रु + “रुशातिभ्यां क्रुन् ।”उणा० ४ । १०३ । इति क्रुन् ।) मृगविशेषः ।इत्यमरः ॥
(यथा, महाभारते । ३ । ५० । ७ ।“रुरून् कृष्णमृगांश्चैव मेध्यांश्चान्यान् वनेचरान् ।वाणैरुन्मथ्य विविधैर्ब्राह्मणेभ्यो न्यवेदयत् ॥
”)अस्य मांसगुणाः । स्निग्धत्वम् । गुरुत्वम् ।मन्दाग्निबलप्रदत्वञ्च । इति राजनिर्घण्टः ॥
दैत्यभेदः । इति मेदिनी । रे, ७९ ॥
(यथा, कथासरित्सागरे । ५३ । १७१ ।“एकानंशे शिवे दुर्गे नारायणि सरस्वति ।भद्रकालि महालक्ष्मि सिद्धिरुरुविदारिणि ॥
”क्रूरसत्त्वविशेषः । तस्य भारशृङ्ग इति नाम ।इति भागवतटीकायां श्रीधरः । ५ । २६ । ११ ॥
यथा च देवीभागवते । ८ । २२ । १० -- ११ ।“इह लोकेऽमुना ये तु हिंसिता जन्तवः पुरा ।त एव रुरवो भूत्वा परत्र पीडयन्ति तम् ॥
तस्माद्रौरवमित्याहुः पुराणज्ञा मनीषिणः ।रुरुः सर्पादतिक्रूरो जन्तुरुक्तः पुरातनैः ॥
”स्वनामख्यातमुनिविशेषः । स तु च्यवनस्य पौत्त्रः ।अयमेव निजायुषोऽर्द्धं दत्त्वाप्रियां जीवयामास ।अस्य विवरणं देवीभागवते २ स्कन्धे ८ अध्याय-मारभ्य तथा महाभारते १ पर्व्वणि ५ अध्याय-मारभ्य द्रष्टव्यम् ॥
)