| YouTube Channel

रुट् (ruT)

 
शब्दसागरः
English
रुट् r. 1st cl. (रोटते)
1. To resist or oppose.
2. To strive again.
3. To
tumble or roll for passion. r. 10th cl. (रोटयति-ते)
1. To be angry.
2.
To shine. (इ) रुटि r. 1st cl. (रुण्टति) To steal, to rob.
Yates
English
रुट् (ङ) रोटते 1.
a. To resist or op-
pose
to roll for passion. (इ)
रुण्ठति 1.
a. To steal. (क) रोटयति
10.
a. To be angry
to shine.
Apte
English
रुट् [ruṭ], I. 1 Ā. (रोटते)
To strike against, resist.
To suffer pain. -II. 1
U.
(रोटयति-ते)
To obstruct, resist.
To speak.
Apte 1890
English
रुट् {vI.v} {c1c} A. (रोटते) 1 To strike against, resist.
2 To shine.
3 To suffer pain. {vII.v} {c10c} U. (रोटयति-ते) 1 To obstruct, resist.
2 To shine.
3 To speak.
Monier Williams Cologne
English
रुट् (cf. रुठ् and लुट्)
cl.
1. Ā. रेटते, to strike against,
Dhātup.
xviii, 7
to shine, ib.
cl.
10.
P.
रोटयति to be angry, xxxii, 131 (v.l.)
to speak or to shine (भाथार्थे, or भासार्थे), xxxiii, 110.
Monier Williams 1872
English
रुट् रुट्, cl. 1. A. रोटते, &c., to strike
against, resist, oppose
to suffer pain
to
shine
cl. 10. P. रोटयति, &c., to be angry [cf.
rt. 1. रुष्]
to shine
to speak.
Benfey
English
रुट् रुट्, i. 1, Ātm.
1. To resist.
2. To suffer pain.
3. To shine. i. 10,
1. To be angry.
2. To shine, to speak
(cf. रुठ्).
Bopp
Latin
1. रुट् 1. A. (प्रतिघाते K. दीप्तिप्रतिहतयोः V.) arcere,
avertere
splendere. Cf. 2. रुठ्, 2. लुट्.
2. रुट् 10. P. (रुषि K. रुषि द्युतौ V.) irasci (cf. रुष्)
splen-
dere (cf. रुच्).
Kridanta Forms
Sanskrit
रुट् (रु꣡टँ॒ उपघाते प्रतिघाते - भ्वादिः - सेट्)
ल्युट् = रोटनम्
अनीयर् = रोटनीयः - रोटनीया
ण्वुल् = रोटकः - रोटिका
तुमुँन् = रोटितुम्
तव्य = रोटितव्यः - रोटितव्या
तृच् = रोटिता - रोटित्री
क्त्वा = रोटित्वा / रुटित्वा
ल्यप् = प्ररुट्य
क्तवतुँ = रुटितवान् / रोटितवान् - रुटितवती / रोटितवती
क्त = रुटितः / रोटितः - रुटिता / रोटिता
शानच् = रोटमानः - रोटमाना
रुट् (रु꣡टँ꣡ रोषे इत्येके - चुरादिः - सेट्)
ल्युट् = रोटनम्
अनीयर् = रोटनीयः - रोटनीया
ण्वुल् = रोटकः - रोटिका
तुमुँन् = रोटयितुम्
तव्य = रोटयितव्यः - रोटयितव्या
तृच् = रोटयिता - रोटयित्री
क्त्वा = रोटयित्वा
ल्यप् = प्ररोट्य
क्तवतुँ = रोटितवान् - रोटितवती
क्त = रोटितः - रोटिता
शतृँ = रोटयन् - रोटयन्ती
शानच् = रोटयमानः - रोटयमाना
रुट् (रु꣡टँ꣡ भाषार्थः - चुरादिः - सेट्)
ल्युट् = रोटनम्
अनीयर् = रोटनीयः - रोटनीया
ण्वुल् = रोटकः - रोटिका
तुमुँन् = रोटयितुम् / रोटितुम्
तव्य = रोटयितव्यः / रोटितव्यः - रोटयितव्या / रोटितव्या
तृच् = रोटयिता / रोटिता - रोटयित्री / रोटित्री
क्त्वा = रोटयित्वा / रोटित्वा / रुटित्वा
ल्यप् = प्ररोट्य / प्ररुट्य
क्तवतुँ = रोटितवान् / रुटितवान् - रोटितवती / रुटितवती
क्त = रोटितः / रुटितः - रोटिता / रुटिता
शतृँ = रोटयन् / रोटन् - रोटयन्ती / रोटन्ती
शानच् = रोटयमानः / रोटमानः - रोटयमाना / रोटमाना
धातुपाठः (Krishnacharya)
Sanskrit
धातुः:
रुट्
मूलधातुः:
रुट
धात्वर्थः:
प्रतिघाते
गणः:
भ्वादिः
कर्मकत्वं:
सकर्मकः
इट्त्वं:
सेट्
उपग्रहः:
आत्मनेपदी
रूपम्:
रोटते
अनुबन्धादिविशेषः:
द्युतादिः
धातुः:
रुट्
मूलधातुः:
रुट
धात्वर्थः:
भाषायाम्
गणः:
चुरादिः
कर्मकत्वं:
सकर्मकः
इट्त्वं:
सेट्
उपग्रहः:
उभयपदी
रूपम्:
रोटयति-ते
अनुबन्धादिविशेषः:
द्युतादिः
Abhyankara Grammar
English
रुट् augment र्, prefixed to the pers. ending of the प्रथमपुरुष (3rd pers. plural) after the root शी, विद् and in Vedic literature after a few other roots e.g. शेरते, संविद्रते, अदुह्व
cf. शीङो रुट्
P.VII. 1.6-8.
Wordnet
Sanskrit
Synonyms:
क्रोधः, कोपः, रोषः, आमर्षः, प्रतिघः, भीमः, क्रुधा, रुषा, हेलः, हरः, हृणिः, त्यजः, भामः, एहः, ह्वरः, तपुषो, जूर्णिः, मन्युः, व्यथिः, रुट्, क्रुत्, क्रुट्
noun
प्रतिकूले सति तैक्ष्ण्यस्य प्रबोधः।
"सः अतीव क्रोधात् तम् अहन्। / विषमस्थं जगत् सर्वं व्याकुलं समुदाहृतम्। जनानां जायते भद्रे! क्रोधे क्रोधः परस्परम्।"
Synonyms:
क्रोधः, कोपः, अमर्षः, रोषः, चेतोविकारः, क्रुध्, प्रतिघः, रोषः, रुट्, मन्युः, उत्सवः, आस्तु, नामन्
noun
प्रतिकूले सति तैक्ष्ण्यस्य प्रबोधः।
"मम क्रोधः शाम्यति।"
शब्दकल्पद्रुमः
Sanskrit
रुट्, [ष्]
स्त्री,
(रुष् + क्विप् ।) क्रोधः इत्य-मरः २६
(यथा, भागवते १८ ३० ।“स तुं ब्रह्म ऋषेरंशे गतासुमुरगं रुषा ।विनिर्गच्छन् धनुष्कोट्या निधाय पुरमागतः
”)
Burnouf
French
*रुट् रुट्। रोटे 1. Résister, riposter.
Eprouver de la douleur.
Luire, cf. रुच्।
*रुट् रुट्। रोटयामि 10. Briller.
Parler.
S'irriter, se fâcher.