रुजा (rujA)

This section shows the AI summary for the selected word, generated by referencing all available dictionaries. This feature is available only for logged-in users.

Warning!

This feature is only for logged in users. Please login to have full access to Kosha.

In this section, you'll find information about the dhatus (verbal roots) related to your search. This includes details like dhatu information, forms, and any available commentaries.

Warning!

This feature is only for logged in users. Please login to have full access to Kosha.

शब्दसागरः

English

 रुजा f.
  (-जा)
	 1. Sickness,  disease.
	 2. Overthrow,  destruction. 
	 3. Toil, 
fatigue.
	 4. An ewe.
 E.
  रुज् to be or make sick,  affs. क and टाप् ।

Yates

English

 रुजा (जा) 1.
f.
  Idem
 loss
 an ewe.

Spoken Sanskrit

English

रुजा 	-	 rujA 	-	 f.
  	-	  breaking
रुजा 	-	 rujA 	-	 f.
  	-	  ewe
रुजा 	-	 rujA 	-	 f.
  	-	  fracture
रुजा 	-	 rujA 	-	 f.
  	-	  crape ginger or Variegated ginger  [ Costus Speciosus or Arabicus - Bot. ]
रुजा 	-	 rujA 	-	 f.
  	-	  sickness
रुजा 	-	 rujA 	-	 f.
  	-	  pain
रुजा 	-	 rujA 	-	 f.
  	-	  disease
रुजा 	-	 rujA 	-	 f.
  	-	  agony
रुजा 	-	 rujA 	-	 f.
  	-	  ailment

रुजा 	-	  rujA 	-	 f.
  	-	 agony
वेदना 	-	  vedanA 	-	 f.
  	-	 agony
व्यथा 	-	  vyathA 	-	 f.
  	-	 agony
कारणा 	-	  kAraNA 	-	 f.
  	-	 agony
यातना 	-	  yAtanA 	-	 f.
  	-	 agony
विबाधा 	-	  vibAdhA 	-	 f.
  	-	 agony
विपत्ति 	-	  vipatti 	-	 f.
  	-	 agony
आधि 	-	  Adhi 	-	 m.
  	-	 agony
आतङ्क 	-	  AtaGka 	-	 m.
  	-	 agony
परिताप 	-	  paritApa 	-	 m.
  	-	 agony
मनःपीडा 	-	  manaHpIDA 	-	 f.
  	-	  mental agony
तिग्मयातन 	-	  tigmayAtana 	-	 adj.
  	-	  causing acute pain or agony

 
   रुजा  rujA f.
   ailment   
   विक्रिया  vikriyA f.
   ailment    
   व्याधि  vyAdhi m.
   ailment   
   शिलाव्याधि  zilAvyAdhi m.
   rock-ailment    
   गोधापदिका  godhApadikA f.
   medicinal plant used to treat intestinal ailments  [ Cissus pedata - Bot. ]     
            

Help us improve! Let us know about any improvements, bugs, or suggestions you have. Thanks.Click here for Feedback Form

Wilson

English

 रुजा
f.
  (-जा)
1 Sickness,  disease.
2 Overthrow,  destruction. 
3 An ewe.
E.
  रुज to be or make sick,  aff.
   क and टाप्.

Monier Williams Cologne

English

 रुजा a (आ),  f.
 ,  see below.

 रुजा b f.
  breaking,  fracture,  Megh.
 

 pain,  sickness,  disease,  MBh.
  
 Kāv.
  &c.
  

 Costus Speciosus or Arabicus,  L.
 

 an ewe,  L.
 

Macdonell

English

 रुजा ruj-ā,  f.
  breaking,  fracture
 pain,  🞄anguish: -kara,  a.
  (ī) causing
 pain
 -apaha,  🞄a.  pain-destroying.

Benfey

English

 रुजा रुज् + आ,  f.
 
 1. Sickness,  Sāv.
5,  61
 81.
 2. Destruction. 
 3. An ewe.
 -- Comp.
  अ-रुज,  I. adj.
  1. not break-
ing,  Suśr. 2,  300,  14. 2. healthy,  Bhartṛ.
3,  76.
 II. m.
  a proper name,  Hariv.
14284. नीरुज,  i. e.
निस्-,  adj.
 ,  f.
  जा। 1.
free from pain,  Suśr. 1,  292,  14. 2.
healthy,  Hit. i. d. 14,  M.M. स-रुज,  adj.
 
sick,  Sāv. 5,  79.
सु-,  adj.
  the same.

Apte Hindi

Hindi

रुजा
स्त्री*
  - रुज् + टाप्
"भंग,  अस्थिभंग"

रुजा
स्त्री*
  - रुज् + टाप्
"पीड़ा,  संताप,  यातना,  वेदना"

रुजा
स्त्री*
  - रुज् + टाप्
"बीमारी,  व्याधि,  रोग"

रुजा
स्त्री*
  - रुज् + टाप्
"थकावट,  श्रम,  प्रयत्न,  कष्ट"

Shabdartha Kaustubha

Kannada

रुजा
पदविभागः - > स्त्रीलिङ्गः
कन्नडार्थः - > ರೋಗ /ವ್ಯಾಧಿ /ಬೇನೆ
रुजा
पदविभागः - > स्त्रीलिङ्गः
कन्नडार्थः - > ಭಂಗ /ಮುರಿಯುವಿಕೆ
निष्पत्तिः - > रुजो (भङ्गे) - "क्विप्" (वा० ३-२-१७८) । वा "टाप्" ("आपं चैव हलन्तानां यथा वाचा तथा दिशा" - भागुरिः)
रुजा
पदविभागः - > स्त्रीलिङ्गः
कन्नडार्थः - > ನೋವು
प्रयोगाः - > "क्व रुजा हृदयप्रमाथिनी क्व च ते विस्मयनीयमायुधम्"
उल्लेखाः - > माल० ३-२
विस्तारः - > "रुजात्वामयभङ्गयोः" - हेम०
रुजा
पदविभागः - > स्त्रीलिङ्गः
कन्नडार्थः - > ಹಿಂಸೆ /ಪೀಡೆ

L R Vaidya

English

 rujA {% f. %} 1. Fracture
 2. pain,  distress,  disease,  अनिशमपि मकरकेतुर्मनसो रुजमावहन्नभिमतो मे Sak.iii.,  क्व रुजा हृदयप्रमाथिनी Mal.iii.
 3. toil,  fatigue,  effort.

Bopp

Latin

 रुजा f. (r. रुज् s. आ) id. SA. 5. 68. 81.

Wordnet

Sanskrit

Synonyms:
  अस्थिभङ्गः,  अस्थिच्छल्लितम्,  रुजा,  कर्कटकम्,  काण्डभग्नम्,  अतिपातितम्
noun
 
अस्थ्नः भञ्जनस्य क्रिया।
 "सीमायाः पादे अस्थिभङ्गः जातः।"

Synonyms:
  व्याधिः,  गदः,  आमयः,  अपाटवः,  आमः,  आतङ्कः,  भयः,  उपघातः,  भङ्गः,  अर्तिः,  रुक्,  रुजा,  उपतापः
noun
 
शरीरादिषु आगतः दोषः।
 "शरीरं व्याधीनां गृहम्।"

अभिधानचिन्तामणिः

Sanskrit

--source--
 
रोगो रुजा रुगातङ्को मान्द्यं व्याधिरपाटवम् ॥ ४६२ ॥
आम आमय आकल्यमुपतापो गदः समाः ।
-wordlist-
 
रोग (पुं),  रुजा (स्त्री),  रुज् (स्त्री),  आतङ्क (पुं),  मान्द्य (क्ली),  व्याधि (स्त्री),  अपाटव (क्ली),  आम (पुं),  आमय (पुं),  आकल्य (क्ली),  उपताप (पुं),  गद (पुं)

--source--
 
युवाजो वर्करोऽवौ तु मेषोर्णायुहुडोरणाः ।
उरभ्रो मेण्ढको वृष्णिरेडको रोमशो हुडुः ॥ १२७६ ॥
संफालः शृङ्गिणो भेडो मेषी तु कुररी रुजा ।
जालकिन्यविला वेण्यथेडिक्कः शिशुवाहकः ॥ १२७७ ॥
पृष्ठशृङ्गो वनाजः स्यादविदुग्धे त्ववेः परम् ।
सोढं दूसं मरीसं च कुक्कुरो वक्रवालधिः ॥ १२७८ ॥
अस्थिभुग्भषणः सारमेयः कौलेयकः शुनः ।
शुनिः श्वानो गृहमृगः कुर्कुरो रात्रिजागरः ॥ १२७९ ॥
रसनालिड्रतपराः कीलशायिव्रणान्दुकाः ।
शालावृको मृगदंशः श्वालर्कस्तु स रोगितः ॥ १२८० ॥
-wordlist-
 
वर्कर (पुं),  अवि (पुं),  मेष (पुंक्ली),  ऊर्णायु (पुं),  हुड (पुं),  उरण (पुं),  उरभ्र (पुं),  मेण्ढक (पुं),  वृष्णि (पुं),  एडक (पुं),  रोमश (पुं),  हुडु (पुं),  सम्फाल (पुं),  शृङ्गिण (पुं),  भेड (पुं),  मेषी (स्त्री),  कुररी (स्त्री),  रुजा (स्त्री),  जालकिनी (स्त्री),  अविला (स्त्री),  वेणी (स्त्री),  ईडिक्क (पुं),  शिशुवाहक (पुं),  पृष्ठशृङ्ग (पुं),  वनाज (पुं),  अविदुग्ध (क्ली),  अविसोढ (क्ली),  अविदूस (क्ली),  अविमरीस (क्ली),  कुक्कुर (पुं),  वक्रवालधि (पुं),  अस्थिभुज् (पुं),  भषण (पुं),  सारमेय (पुं),  कौलेयक (पुं),  शुन (पुं),  शुनि (पुं),  श्वान (पुं),  गृहमृग (पुं),  कुर्कुर (पुं),  रात्रिजागर (पुं),  रसनालिह् (पुं),  रतकील (पुं),  रतशायिन् (पुं),  रतव्रण (पुं),  रतान्दुक (पुं),  शालावृक (पुं),  मृगदंश (पुं),  श्वन् (पुं),  अलर्क (पुं)

अभिधानरत्नमाला

Sanskrit

रोग
रोग,  रुज्,  व्याधि,  आकल्य,  गद,  मान्द्य,  अपाटव,  आम,  आमय,  आतङ्क,  उपताप,  रुजा
रोगो रुक् व्याधिराकल्यं गदो मान्द्यमपाटवम् ।
आम आमय आतङ्क उपतापो रुजा स्मृता ॥ ६०० ॥
verse 2.1.1.600
page 0068

Tamil

ருஜா : உடைத்தல், வியாதி,  எலும்புமுறிவு,  களைத்தல்,  வியாதி,  துன்பம்,  வலி.

शब्दकल्पद्रुमः

Sanskrit

 रुजा,  स्त्री,
   (रुज् + क्विप् । पक्षे टाप् ।) रोगः ।भङ्गः । इति मेदिनी । जे,  १४ ॥
 (पीडा ।यथा,  महाभारते । ८ । ३४ । १४९ ।“निपातात् तव शस्त्राणां शरीरे याभवद्रुजा ।तया ते मानुषं कर्म्म व्यपोढं भृगुनन्दन ! ॥
”)मेषी । इति हेमचन्द्रः । ४ । ३४३ ॥
 कुष्ठम् ।इति राजनिर्घण्टः ॥

वाचस्पत्यम्

Sanskrit

 रुज्(जा) स्त्री रुज--सम्प० क्विप् वा टाप् रुज--अङ् वा ।१ रोगे २ भङ्गे मेदि० रुज--क । ३ मेष्यां हेमच० । ४ कुष्ठेच (कुड) राजनि० । एतद्योगे कर्मषष्ठ्या न समासः ।

No entries for this word is found.

What is this? (Hidden Dictionary)

To avoid the clutter in the app, the unwanted dictionaries can be hidden to have clear view while browsing. This section shows entries from those hidden dictionaries if any.

How to hide/unhide dictionary?

Every dictionary entry will have top right corner menu . From there, you can hide or unhide dictionary. You must login to use this feature. So, KST can remember your preferences of hidden dictionaries.