| YouTube Channel

रुक् (ruk)

 
Monier Williams Cologne
English
1. रुक् (for 2. See under √ 1. रुज् col. 3), in comp. for 2. रुच्.
2. रुक् (for 1. See col. 1), in comp. for 2. रुज्.
Abhyankara Grammar
English
रुक् augment र् added optionally with रिक् to the reduplicative syllable
(see रिक् above)
e.g- चर्कर्ति, नर्नर्त्ति
cf P. VII. 4. 91, 92 as also VII. 4.65.
Wordnet
Sanskrit
Synonyms:
 इच्छा, आकाङ्क्षा, वाञ्छा, दोहदः, स्पृहा, ईहा, तृट्, लिप्सा, मनोरथः, कामः, अभिलाषः, तर्षः, रुक्, इषा, श्रद्धा, तृष्णा, रुचिः, मतिः, दोहलम्, छन्दः, इट्
noun
मनोधर्मविशेषः।
"निर्दुःखत्वे सुखे चेच्छा तज्ज्ञानादेव जायते। इच्छा तु तदुपाये स्यादिष्टोपायत्वधीर्यदि।।"
Synonyms:
 व्याधिः, गदः, आमयः, अपाटवः, आमः, आतङ्कः, भयः, उपघातः, भङ्गः, अर्तिः, रुक्, रुजा, उपतापः
noun
शरीरादिषु आगतः दोषः।
"शरीरं व्याधीनां गृहम्।"
शब्दकल्पद्रुमः
Sanskrit
रुक्, [च्]
स्त्री,
 (रुच् + भावे क्विप् ।) शोभा ।(यथा, माघे । ४ । ६६ ।“दधद्भिरभितस्तटौ विकचवारिजाम्बूनदै-र्व्विनोदितदिनक्लमाः कृतरुचश्च जाम्बूनदैः ॥
”)द्युतिः । (यथा, किराते । ५ । ४५ ।“क्षिपति योऽनुवनं विततां बृहद्-बृहतिकामिव रौचनिकीं रुचम् ॥
”)इच्छा । इति मेदिनी ॥
(यथा, महाभारते ।१३ । १२४ । २८ ।“नानाबुद्धिरुचो लोके मनुष्यान्नूनमिच्छसि ।ग्रहीतुं स्वगुणैः सर्व्वांस्तेनासि हरिणः कृशः ॥
”तेजः । यथा, रघुः । ९ । ६ ।“अनुययौ यमपुण्यजनेश्वरौसवरुणावरुणाग्रसरं रुचा ॥
”)शारिकाशुकवाक् । इति शब्दरत्नावली ॥
रुक्, [ज्]
स्त्री,
 (रुज् + क्विप् ।) रोगः । इत्य-मरः । २ । ६ । ५१ ॥
(यथा, भागवते । ६ । १ । ८ ।“दोषस्य दृष्ट्वा गुरु लाघवं यथाभिषक् चिकित्सेत रुजां निदानवित् ॥
”रुजति पीडयतीति । पीडादायके, त्रि । यथा, महाभारते । ५ । ८४ । १ ।“प्रयान्तं देवकीपुत्त्रं परवीररुजो दश ।महारथा महाबाहुमन्वयुः शस्त्रपाणयः ॥
”अथवा परस्य वीराणां रुक् यैरिति ॥
)
Burnouf
French
रुक् रुक्
m.
 (रुच्) homme riche, libéral, magnifique.