रीतिः (rItiH)
This section shows the AI summary for the selected word, generated by referencing all available dictionaries. This feature is available only for logged-in users.
Warning!
This feature is only for logged in users. Please login to have full access to Kosha.
Apte
Englishरीतिः [rītiḥ], [री-क्तिन्]
Moving, flowing.
Motion, course.
A stream, river.
A line, boundary.
A method, mode, manner, way, fashion, course, general way
रीतिं गिराममृतवृष्टिकरीं तदीयाम् 3.19
पुत्रादपि धनभाजां भीतिः सर्वत्रैषा विहिता रीतिः Moha 2
उक्तरीत्या, अनयैव रीत्या
Usage, custom, practice.
Style, diction
पदसंघटना रीतिरङ्गसंस्थाविशेषवत् । उपकत्रीं रसादीनां सा पुनः स्याच्चतुर्विधा ॥ वैदर्भी चाथ गौडी च पाञ्चाली लाटिका तथा । S. D.* 624-5.
Brass, bell-metal
(रीती also in this sense).
Rust of iron.
The oxide formed on the surface of metals.
Calx of brass.
Natural property or disposition. -कुसुमम्, -जम्, -पुष्पम् calx of brass. -बद्ध inlaid with brass.
Apte 1890
Englishरीतिः f. [री-क्तिन्] 1 Moving, flowing.
2 Motion, course.
3 A stream, river.
4 A line, boundary.
5 A met hod, mode, manner, way, fashion, course, general way
रीतिं गिराममृतवृष्टिकरीं तदीयां Bv. 3. 19
सर्वत्रैषा विहिता रीतिः Moha M. 2
उक्तरीत्या, अनयैव रीत्या &c.
6 Usage, custom, practice.
7 Style, diction
पदसंघटना रीतिरंगसंस्थाविशेषवत् । उपकर्त्री रसादीनां सा पुनः स्याच्चतुर्विधा । वैदर्मी चाथ गौडी च पांचाली लाटिका तथा S. D. 624-5.
8 Brass, bellmetal
(रीति also in this sense).
9 Rust of iron.
10 The oxide formed on the surface of metals.
11 Calx of brass.
Comp.
पुष्पं calx of brass.
Hindi
Hindi/ प्रक्रिया / अभ्यास कस्टम
Help us improve! Let us know about any improvements, bugs, or suggestions you have. Thanks.Click here for Feedback Form
Apte Hindi
Hindiरीतिः
- री + क्तिन्
"हिलना-जुलना, बहना"
रीतिः
- -
"गति, क्रम"
रीतिः
- -
"धारा, नदी"
रीतिः
- -
"रेखा, सीमा"
रीतिः
- -
"प्रणाली, ढंग, तरीक़ा, मार्ग, शैली, विधा, प्रक्रिया"
रीतिः
- - "रिवाज, प्रथा, प्रचलन"
"वर्तमान सीलोन टापू या तद्वर्ती राजधानी उस समय की लंका है, परन्तु कुछ विद्वानों के मतानुसारवह लंका सीलोन के वर्तमान टापू से कहीं अधिक बड़ी थी मूल्यरूप से यह माल्यवान के लिए बनाइ गई"
रीतिः
- -
"शैली, वाक्यविन्यास"
रीतिः
- -
"पीतल, कांसा (इस अर्थ में ‘रीति’ भी)"
रीतिः
- -
"लोहे का जंग, मुर्चा"
रीतिः
- -
धातु के तल पर लगा जारेय
रीतिः
- री+क्तिन्
"नैसर्गिक संपति, स्वाभाविक गुण"
Wordnet
Sanskrit अयःकिट्टम्, अयोमलम्, किट्टालः, पात्रटीरः, मण्डूरम्, रीतिः, लोष्टम्, लोहकिट्टम्, लोहचूर्णम्, लोहमलम्, सिंहाणम्, सिङ्घाणम्
लोहस्य किट्टम्।
"लोहनिर्मितेषु वस्तुषु वर्णं लेपयित्वा अयःकिट्टात् रक्षणं शक्यते।"
रीतिः
विशिष्टे काले जनेषु वर्तमाना रुचिः।
"1920तमे वर्षे काचित् भिन्ना एव रीतिः आसीत्।"
रीतिः, पद्धतिः
भाषाकलासङ्गीतादीनाम् अभिव्यक्तेः प्रत्येकस्य मनुष्यस्य समुदायस्य वा वैशिष्ट्यम्।
"सर्वे पत्रकाराः वर्तमानपत्राणां रीतिम् अनुसर्तुम् इच्छन्ति।"
विधिः, विधानम्, रीतिः, पद्धतिः
कार्यसञ्चालनस्य प्रणालिः।
"इह संसारे सर्वं नियतेः विधिम् अनुसृत्य एव प्रचलति।"
नव्यता, रीतिः
शृङ्गारादेः नूतना पद्धतिः।
"महाविद्यालये छात्राः नव्यताम् आचरन्ति।"
वृत्तिः, वर्तनम्, आचरणम्, रीतिः, स्थितिः
सा शरीरस्य क्रिया यया मनसि स्थिताः भावाः प्रकटीभवन्ति।
"सहयात्रिणः वृत्तिं दृष्ट्वा वयं जागरुकाः अभवम्।"
पित्तलम्, आरकूटः, रीतिः, पतिकावेरम्, द्रव्यदारु, रीती, मिश्रम्, आरः, राजरीतिः, ब्रह्मरीतिः, कपिला, पिङ्गला, क्षिद्रसुवर्णः, सिंहलम्, पिङ्गलकम्, पीतलकम्, लोहितकम्, पिङ्गललोहम्, पीतकम्
धातुविशेषः, पीतवर्णीयः रीतिकायुगुलगुणयुक्तधातुः।
"पाण्डुरोगी तु योत्यर्थं पित्तलानि निषेवते तस्य पित्तमसृङ्मांसं दग्ध्वा रोगाय कल्पते।"
रीतिः, पद्धतिः, शैली
कार्यादीनां विधिः।
"एतया रीत्या कृतेन कार्येण अग्रे समस्या भविष्यति।"
किट्टम्, धूर्तम्, तिमिरम्, पात्रटीरः, मण्डूरम्, रीतिः, लोष्टम्, सिंहाणम्
लोहादिषु उद्भूतं तद् कृष्णम् आवरणं यद् वातेन तथा च आर्द्रतायाः प्रभावेन उत्पद्यते।
"लोहे किट्टम् आगतम्।"
वृत्तिः, वृत्तम्, आचारः, रीतिः, व्यवहारः, चरित्रम्, चरितम्, आचरणम्, गतिः, चेष्टितम्, स्थितिः
जीवने वर्तनस्य रीतिः।
"साधोः आचारात् सः समाजे प्रतिष्ठाम् अलभत।"
परम्परा, रीतिः, प्रथा
सा पद्धतिः या दीर्घकालं यावत् अक्षुण्णतया प्रचलति।
"अस्माकं समाजस्य विवाहस्य परम्परा भिन्ना अस्ति।"
व्यवहारः, वृत्तिः, वृत्तम्, आचारः, रीतिः, चरित्रम्, चरितम्, आचरणम्, गतिः, चेष्टितम्, स्थितिः
समाजे अन्यैः सह कृतम् आचरणम्।
"तस्य व्यवहारः सम्यक् नास्ति।"
Tamil
Tamilரீதி: : முறை, ஒழுங்கு, நடை, ஆறு, பெருக்கு, எல்லை, பழக்கம்.
शब्दकल्पद्रुमः
Sanskritरीतिः, (री + क्तिच् क्तिन् वा ।) आरकूटः ।(तत्पर्य्यायगुणा यथा, --“पित्तलन्त्वारकूटं स्यादरो रीतिश्च कथ्यते ।राजरीतिर्ब्र ह्मरीतिः कपिला पिङ्गलापि च ॥
रीतिरप्युपधातुः स्यात्ताम्रस्य यशदस्य च ।पित्तलस्य गुणा ज्ञेयाः स्वयोनिसदृशा जनैः ॥
संयोगजप्रभावेण तस्याप्यन्ये गुणाः स्मृताः ॥
”इति भावप्रकाशस्य पूर्व्वखण्डे प्रथमे भागे ॥
)प्रचारः । स्यन्दः । इत्यमरः । २ । ९ । ९७ ॥
३ । ३ । ६८ ॥
लोहकिट्टम् । इति मेदिनी । ते, ५० ॥
दग्धस्वर्णादिमलम् । इति धरणिः ॥
सीमा ।स्रवणम् । गतिः । स्वभावः । शेषस्य पर्य्यायः ।रूपम् २ लक्षणम् ३ भावः ४ आत्मा ५प्रकृतिः ६ सहजः ७ रूपतत्त्वम् ८ धर्म्मः ९सर्गः १० निसर्गः ११ शीलम् १२ सतत्त्वम् १३संसिद्धिः १४ । इति हेमचन्द्रः ॥
(यथा, कथासरित्सागरे । १४ । ६२ ।“निशान्तक्लिष्टचक्राह्वरीतिहृद्यो रसक्रमः ॥
”स्तुतिः । यथा, ऋग्वेदे । २ । २४ । १४ ।“महीव रीतिः शवसासरत् पृथक् ॥
”“महीव रीतिः महती स्तुतिरिव ।” इतितद्भाष्ये सायणः ॥
) काव्यस्यात्मा । इति वामन-सूत्रम् ॥
गुणभेदेन तद्विभागमाह ।“ओजः प्रसादमाधुर्य्यगुणत्रितयभेदतः ।गौडवैदर्भ्यपाञ्चालरीतयः परिकीर्त्तिताः ॥
”प्रत्येकेनैषां लक्षणानि यथा, --“ओजः समासभूयस्त्वं मांसलं पदडम्बरम् ।व्यक्तार्थपदमग्राम्यं प्रसादः परिकीर्त्तितः ॥
शब्दार्थयोस्तु रसवन्मधुरं परिकीर्त्तितम् ।सर्व्वलोकावगम्यं यद्ग्राम्यं तदभिधीयते ।सुश्राव्यमपि गम्भीरं प्रसन्नमुपनागरम् ॥
”ग्राम्यं यथा, --“कन्ये मन्येऽप्यसौ धन्यो यस्त्वामद्य विवाहयेत् ।नाल्पेन तपसा लभ्यः सुन्दरस्त्रीसमागमः ॥
”उपनागरं यथा --“तन्वि त्वदधरं स्वादु नाविदन्नविदो जनाः ।वसुधायां सुधाभावान्मृषा स्वर्गं यियासवः ॥
शब्दालङ्करणं तत् स्याद्यदनुप्रासभास्वरम् ।वर्णावृत्तिरनुप्रासः पदे पादे विधीयते ।पदावृत्तिस्तु यमकमादिमध्यान्तसर्व्वगम् ॥
” * ॥
क्रमेण रीतित्रयाणामुदाहरणानि ।“गङ्गोत्तुङ्गतरङ्गसङ्गतजटाजूटाग्रजाग्रत्फणि-स्फूर्ज्जत्फुत्कृतिभीतिसम्भृतिचमत्कारस्फुरत्-सम्भ्रमा ।आनन्दामृतवापिकां विदधती चित्ते गिरीश-प्रभो-स्त्वां पायान्नवसङ्गमे भगवती लज्जावतीपार्व्वती ॥
भवतो विरहव्याधिमधिगम्य ससम्भ्रमा ।कामिनी यामिनीकान्तं कृतान्तमिव पश्यति ॥
हन्तालि सन्तापनिवृत्तयेऽस्याःकिं तालवृन्तं तरलीकरोषि ।उत्ताप एषोऽन्तरतापहेतु-र्नतभ्रुवो नव्यजनापनेयः ॥
”इति काव्यचन्द्रिका ॥
(अस्या अन्यद्विवरणं साहित्यदर्पणे ९ परिच्छेदेद्रष्टव्यम् ॥
)
No entries for this word is found.
What is this? (Hidden Dictionary)
To avoid the clutter in the app, the unwanted dictionaries can be hidden to have clear view while browsing. This section shows entries from those hidden dictionaries if any.
How to hide/unhide dictionary?
Every dictionary entry will have top right corner menu . From there, you can hide or unhide dictionary. You must login to use this feature. So, KST can remember your preferences of hidden dictionaries.