रीङ् (rIG)
This section shows the AI summary for the selected word, generated by referencing all available dictionaries. This feature is available only for logged-in users.
Warning!
This feature is only for logged in users. Please login to have full access to Kosha.
In this section, you'll find information about the dhatus (verbal roots) related to your search. This includes details like dhatu information, forms, and any available commentaries.
Warning!
This feature is only for logged in users. Please login to have full access to Kosha.
धातुपाठः (Krishnacharya)
Sanskrit री
रीङ्
स्रवणे, श्रावण इति पाठान्तरम्
दिवादिः
श्रवणे सकर्मकः
अनिट्
आत्मनेपदी
रीयते
ओदित्
Abhyankara Grammar
Englishरीङ् substitute री for the vowel ऋ at the end of a base ( अङ्ग ) before the affix च्चि as also before य which does not belong to a kŗt or Sārva- dhātuka affix
e.g. मात्रीभूतः, मात्रीयते
cf. रीङ् ऋतः P.VII.4.27.
धातुप्रदीपः
Sanskritरीङ् श्रवणे
- रीयते रिर्य्ये रीणः 32
Help us improve! Let us know about any improvements, bugs, or suggestions you have. Thanks.Click here for Feedback Form
क्षीरतरङ्गिणी
Sanskritरीङ् स्रवणे
- रीयते रीणः अर्तिह्री (7336) इति पुक्-रेपयति विजन्तान्मतुप्-रेवती स्रुरीभ्यां तुट् च (उ0 4202) इत्यसुन्-रेतः अजिवृरीभ्यो निच्च (उ0 338) इति णुः-रेणुः क्र्य्यादौ री गतिरेषणयोः (931)-रिणाति 30
धातुवृत्तिः
Sanskritरीङ् (अर्थः) श्रवणे
( रीयतेरिये रिर्यिषे ) "एरनेकाच'' इति यणः (असिद्धं बहिरङ्गमन्तरंगे) इत्यसिद्धत्वात् "उपधायां च'' इति दीर्घो न भवति ( रेता रेष्यते रीयताम् अरीयत रीयेत, रेषीष्ट, ) लिङौ (अरेष्ट रिरीषते रेरीयते रेरेति रेपयति अरीरिपत्, ) "अर्तिह्रि'' इत्यादिना पुक् ( रीणः, रीणवान्, रीतिः, रेतः ) "स्रुरीभ्यां तुट् च'' इत्यसुनि तुडागमः अत्रात्रेयः "अर्थनिर्देशे सृणोतिरयं प्रयोग इति केचित् तथा च रीणशब्दः कर्णपर्यायः कथितः भट्टिकाव्ये च वृन्दयमेके "नारीणामपनुनुदुर्न देहखेदान्नारीणामलसलिलाहिरण्यधाप्यः' इत्यत्र अरीणम् अश्रुतम् अमलं सलिलमिति श्रवणे व्युत्पादितम् री गतिरेषणयोरिति क्र्यादौ 30
कृदन्तरूपमाला
Sanskrit1 {@“रीङ् स्रवणे”@} 2 स्वादिः।
‘स्रवणे रीयते रीङो रिणाति गतिरेषयोः।।’ 3 इति देवः।
‘-- श्रवणेऽपि’ इति क्वचित् पाठः।
रायकः-यिका, 4 रेपकः-पिका, रिरीषकः-षिका, रेरीयकः-यिका
रेता-रेत्री, रेपयिता-त्री, रिरीषिता-त्री, रेरीयिता-त्री
इत्यादिकानि सर्वाण्यपि रूपाणि क्रैयादिकप्लिनातिवत् 5 ज्ञेयानि।
शानचि 6 रीयमाणः, 7 रीणः-रीणवान्, क्तिनि--रीतिः, 8 9 रेवती, 10 इति णुप्रत्ययः।]] रेणुः, 11 इति असुन्प्रत्यये तुगागमे च रूपम्।]] रेतः इतीमानि रूपाण्यस्मात् भवन्तीति विशेषः।
01 (१४११)
02 (४-दिवादिः-११३८। अक। अनि। आत्म।)
03 (श्लो। १८)
04 [[५। निरनुबन्धकपरिभाषानाश्रयणेनात्रापि, ‘अर्त्तिह्रीव्लीरी--’ (७-३-३६) इति पुगागमः। ‘पुगन्त--’ (७-३-८६) इति गुणः। तदुक्तम् न्यासे, ‘तेन निरनु- बन्धकपरिभाषा नापेक्ष्यत इति रीङोऽपि ग्रहणं भवति।’ (७-३-३६) इति।]]
05 (१०८१)
06 [[६। शानचि दिवादित्वात् श्यन्। तस्य ङिद्वद्भावेन गुणो न।]]
07 [[७। ‘स्वादय ओदितः’ (ग। सू। दिवादौ) इति धातोरस्य ओदित्त्वमातिदेशिकम्। तेन, ‘ओदितश्च’ (८-२-४५) इति निष्ठानत्वम्। णत्वम्। “अत्रात्रेयः। ‘अर्थनिर्देशे शृणोतेरयं प्रयोग इति केचित्।’ तथा च रीणशब्दः कर्णपर्यायः कथितः।” इति माधवधातुवृत्तौ दृश्यते। श्रवणार्थकत्वमस्य धातोः, तत्रापि कर्णपर्यायस्य रीणशब्दस्य प्रयोगश्चास्यान्वेष्टव्यः।]]
08 [पृष्ठम्११२३+ २६]
09 [[१। कर्तरि विच्प्रत्यये, तदन्तात् मतुपि, उगित्त्वेन स्त्रियां ङीपि च रेवती इति सिद्ध्यति।]]
10 [[२। ‘अजिवृरीभ्यो निच्च’ [द। उ। १-१४८]
11 [[३। ‘स्रुरीभ्यां तुट् च’ [द। उ। ९-६२]
1 {@“षृभु हिंसायाम्”@} 2 ‘षिभु--’ इति, ‘सिभु--’ इति च पाठभेदौ।
यङन्तेषु अभ्यासे रीङ्, इति विशेषः
‘सरीसृभकः--भिका’ इत्यादीनि रूपाणि।
सृभ्यम्।
इतराणि रूपाणि भौवादिकतृपधातुवत् 3 बोध्यानि।
01 (१८५३)
02 (१-भ्वादिः-४३०। सक। सेट्। पर।)
03 (७७२)
No entries for this word is found.
What is this? (Hidden Dictionary)
To avoid the clutter in the app, the unwanted dictionaries can be hidden to have clear view while browsing. This section shows entries from those hidden dictionaries if any.
How to hide/unhide dictionary?
Every dictionary entry will have top right corner menu . From there, you can hide or unhide dictionary. You must login to use this feature. So, KST can remember your preferences of hidden dictionaries.