| YouTube Channel

रात्र (rAtra)

 
Capeller Eng
English
रात्र
n.
 night, mostly —° as
m.
 or
n.
Monier Williams Cologne
English
रात्र a रात्रक See below.
रात्र b mn. (ifc. )
=
 रात्रि,
Pāṇ.
 ii, 4, 29 (cf. अति-, त्रि-, दिवा-र्°
&c.
also used alone in त्रीणि रात्राणि,
MBh.
 xiii, 6230).
Monier Williams 1872
English
रात्र रात्र, रात्रक। See p. 842, col. 1.
रात्र, अम्, n. (at the end of comps.) = रात्रि,
night
[cf. त्रि-र्°, पञ्च-र्°, दिवा-र्°
also used alone
in त्रीणि रात्राणि, Mahā-bh. Anuśāsana-p. 6230.]
Macdonell
English
रात्र rātra,
n.
 night (E.¹ as an independent 🞄word):
m.
n.
 regular substitute —° for rātrī: 🞄-ka,
a.
 (i-kā) nocturnal.
Benfey
English
ऽरात्र -रात्र, a substitute for रातृ,
when latter part of comp. words
e. g.
अति-,
m.
1. The name of a part of the
Jyotiṣṭoma, and of the Sattra sacri-
fices, Rām. 1, 13, 44
45.
2. A proper
name, Hariv. 72.
अपर-,
m.
 The last
watch of the night, Rām. 3, 22, 29.
अर्ध-,
m.
 Midnight, Man. 7, 151.
एक-,
I.
m.
 A festival of one night's
duration, MBh. 13, 4914.
II.
n.
 One
night, Man. 3, 102.
चिर-,
n.
 A long
time, Man. 3, 266.
त्रि-,
n.
 sing. Three
nights or days, Man. 4, 119
5, 67.
दशरात्र, i. e.
दशन्-,
m.
 Ten days,
Man. 5, 65. पञ्चर्°, i. e.
पञ्चन्-,
I.
n.
1. Five nights or days, Man. 8,
402
11, 147.
2. The sacred scripture
of several Vaiṣṇava sects, MBh. 12,
7891.
II.
adj.
 Lasting five nights or
days, MBh. 13, 4914.
पूर्व-,
m.
 The
first part of the night, MBh. 1, 6443.
वि-, Deep night, Sāv. 6, 28 (cf. 5, 66).
सप्तर्°, i. e.
सप्तन्-,
n.
 A period of
seven nights, Man. 2, 187.
Hindi
Hindi
रात
Shabdartha Kaustubha
Kannada
रात्र
पदविभागः - > नपुंसकलिङ्गः
कन्नडार्थः - > ಜ್ಞಾನ
विस्तारः - > "रात्रं च ज्ञानवचनं ज्ञानं पञ्चविधं स्मृतम्"
रात्र
पदविभागः - > नपुंसकलिङ्गः
कन्नडार्थः - > ರಾತ್ರಿ
प्रयोगाः - > "क्षेत्रप्रतिग्रहे चैव ग्रह्सूतकयोस्तथा । त्रीणि रात्राण्युपोषित्वा तेन पापाद्विमुच्यते ॥"
उल्लेखाः - > भा० अनु० १३६-११
Bopp
Latin
रात्र n. nox in fine compos. (v. gr. 681.). N. 13. 6. V. sq. et.
चिररात्राय.
Lanman
English
rātra, n. for rātri at end of cpds. [1315b.]
शब्दकल्पद्रुमः
Sanskrit
रात्रं,
क्ली,
 ज्ञानम् । यथा, --“रात्रञ्च ज्ञानवचनं ज्ञानं पञ्चविधं स्मृतम् ।तेनेदं पञ्चरात्रञ्च प्रवदन्ति मनीषिणः ॥
”इति नारदपञ्चरात्रे प्रथमरात्रे १ अध्यायः ॥
(रात्रिः । यथा, महाभारते । १३ । १३६ । ११ ।“क्षेत्रप्रतिग्रहे चैव ग्रहसूतकयोस्तथा ।त्रीणि रात्राण्युपोषित्वा तेन पापाद्बिमुच्यते ॥
”)
Capeller
German
रात्र
n.
 Nach
meist —°
m.
n.
Grassman
German
(rātrá), n., Nacht = rā́trī, enthalten in ati-, aho-rātrá.
Burnouf
French
रात्र रात्र n, en compos. pour रात्रि।
रात्रक
n.
 période de 5 nuits. -- M. Homme qui prend logement
pour un an dans la maison d'une prostituée.