धातुः: रस्
मूलधातुः: रस
धात्वर्थः: आस्वादन-स्नेहनयोः
गणः: चुरादिः
कर्मकत्वं: सकर्मकः
इट्त्वं: सेट्
उपग्रहः: उभयपदी
रूपम्: रसयति
अनुबन्धादिविशेषः: अदन्तः


धातुः: रस्
मूलधातुः: रस
धात्वर्थः: शब्दे
गणः: भ्वादिः
कर्मकत्वं: अकर्मकः
इट्त्वं: सेट्
उपग्रहः: परस्मैपदी
रूपम्: रसति


ADVANCED, Sanskrit to Sanskrit, Madhavlya Dhatu Vritti is about Dhatus

रस  (अर्थः)  आस्वादन,स्नेहनयोः
( रसति ) रसतीति शपि 386

रस  आस्वादन,स्नेहनयोः 
- रसयति  निरसयति  अन्यत्र रसति  374

ADVANCED, Sanskrit to Sanskrit, Various kridanta words of Dhatus.

<ul><li><a href="#foot_krm01">1</a> {@“रस आस्वादनस्नेहनयोः”@} <a href="#foot_krm02">2</a> अदन्तः। </li> <li>‘शब्दे शपि रसेत्, स्नेहास्वादयो रसयेद्रसेः।’ <a href="#foot_krm03">3</a> इति देवः। </li> <li>रसकः सिका, रिरसयिषकः-षिका;</li> <li> रसयिता-त्री, रिरसयिषिता-त्री;</li> <li> <a href="#foot_krm04">4</a> रसयन्-न्ती, रिरसयिषन्-न्ती;</li> <li> रसयिष्यन्-न्ती-ती, रिरसयिषिष्यन्- न्ती-ती;</li> <li> रसयमानः, रिरसयिषमाणः, रसयिष्यमाणः, रिरसयिषिष्यमाणः, सुरः-सुरसौ-सुरसः;</li> <li> रिरसयिट्-यिषौ-यिषः, रसितम्-तः, रिरसयिषि- तम्-तः-तवान्;</li> <li> <a href="#foot_krm05">5</a> रसः, विरसः, सुरसः, सुरसी, रिरसयिषुः;</li> <li> रसयि- तव्यम्, रिरसयिषितव्यम्;</li> <li> रसनीयम्, रिरसयिषणीयम्;</li> <li> रस्यम्, रिरसयिष्यम्, ईषद्रसः-दूरसः-सुरसः;</li> <li> रस्यमानः, रिरसयिष्यमाणः, रसः, रिरसयिषः, रसयितुम्, रिरसयिषितुम्;</li> <li> रसना, रिरसयिषा, रसनम्, रिरसयिषणम्, रसयित्वा, रिरसयिषित्वा;</li> <li> <a href="#foot_krm06">6</a> प्ररसय्य, प्ररिरसयिष्य, रसम् २, रसयित्वा २, रिरसयिषम् २, रिरसयिषित्वा २;</li> <li> इति विशेषः।</li></ul>

प्रासङ्गिक्यः
 <ul><li id="foot_krm01">01 => (१३८५)</li> <li id="foot_krm02">02 => (१०-चुरादिः-१९३१। सक। सेट्। उभ।)</li> <li id="foot_krm03">03 => (श्लो। १९३)</li> <li id="foot_krm04">04 => [[आ। ‘देवौघे हृतदुःखने रसयति व्याकर्षदेनं क्षितौ।।’ धा। का। ३। ६२।]]</li> <li id="foot_krm05">05 => [[१। रस्यन्ते आस्वाद्यन्तेऽनेन इति ‘एरच्’ (३-३-५६) इति अचि रूपम्। घञ् वा इति केचित्।]]</li> <li id="foot_krm06">06 => [[२। ‘ल्यपि लघुपूर्वात्’ (६-४-१६) इति णेरयादेशः।]]</li></ul>

<ul><li><a href="#foot_krm01">1</a> {@“रस शब्दे”@} <a href="#foot_krm02">2</a> ‘शब्दे शपि रसेत्, स्नेहास्वादयो रसयेद्रसेः।’ <a href="#foot_krm03">3</a> इति देवः। </li> <li>रासकः-सिका, रासकः-सिका, रिरसिषकः-षिका, रारसकः-सिका;</li> <li> रसिता-त्री, रासयिता-त्री, रिरसिषिता-त्री, रारसिता-त्री;</li> <li> इत्यादीनि सर्वाण्यपि रूपाणि भौवादिककशतिवत् <a href="#foot_krm04">4</a> बोध्यानि। </li> <li>क्विपि सुरः-सुरसौ-सुरसः;</li> <li> <a href="#foot_krm05">5</a> रसमानः- <a href="#foot_krm06">6</a> <a href="#foot_krm07">7</a> रसः, वेदरासी, <a href="#foot_krm08">8</a> रारस्यमानः;</li> <li> <a href="#foot_krm09">9</a> रस्नम्, अस्य धातोः इमानि रूपाण्यधिकानीति विशेषः। </li> <li><a href="#foot_krm10">10</a></li></ul>

प्रासङ्गिक्यः
 <ul><li id="foot_krm01">01 => (१३८४)</li> <li id="foot_krm02">02 => (१-भ्वादिः-७१३। अक। सेट्। पर।)</li> <li id="foot_krm03">03 => (श्लोः १९३)</li> <li id="foot_krm04">04 => (१७८)</li> <li id="foot_krm05">05 => [[१। ‘ताच्छील्यवयोवचनशक्तिषु चानश्’ (३-२-१२९) इति ताच्छील्ये चानश्प्रत्यये रूपमेवम्।]]</li> <li id="foot_krm06">06 => [[आ। ‘परिरम्भरुचिं ततिर्जलानामभिनद्धा रसम नसारसेन।।’ शि। व। ६-७५।]]</li> <li id="foot_krm07">07 => [[२। पचाद्यचि (३-१-१३४) रूपमेवम्।]]</li> <li id="foot_krm08">08 => [[B। ‘उच्चै रारस्यमानां तां कृपणां रामलक्ष्मणौ।’ भ। का। ५-९६।]]</li> <li id="foot_krm09">09 => [[३। ‘तृषिशुषुरसिभ्यः कित्’ (द। उ। ५-४४) इति नप्रत्यये रूपम्। कित्त्वाद् न वृद्धिः। रसतीति रस्नम् = द्रव्यजातिः।]]</li> <li id="foot_krm10">10 => [पृष्ठम्११०९+ २७]</li></ul>

रस (र꣡स꣡ आस्वादनस्नेहनयोः - चुरादिः - सेट्)
ल्युट् = रसनम्
अनीयर् = रसनीयः - रसनीया
ण्वुल् = रसकः - रसिका
तुमुँन् = रसयितुम्
तव्य = रसयितव्यः - रसयितव्या
तृच् = रसयिता - रसयित्री
क्त्वा = रसयित्वा
ल्यप् = प्ररसय्य
क्तवतुँ = रसितवान् - रसितवती
क्त = रसितः - रसिता
शतृँ = रसयन् - रसयन्ती
शानच् = रसयमानः - रसयमाना

ADVANCED, Sanskrit to Sanskrit, Only about Dhatus

रस  आस्वादन,स्नेहनयोः
- रसयति, रसना, रसः  भ्वादौ रस शब्दे (1469)-रसति, हेतौ रासयति  369

रस् (र꣡सँ꣡ शब्दे - भ्वादिः - सेट्)
ल्युट् = रसनम्
अनीयर् = रसनीयः - रसनीया
ण्वुल् = रासकः - रासिका
तुमुँन् = रसितुम्
तव्य = रसितव्यः - रसितव्या
तृच् = रसिता - रसित्री
क्त्वा = रसित्वा
ल्यप् = प्ररस्य
क्तवतुँ = रसितवान् - रसितवती
क्त = रसितः - रसिता
शतृँ = रसन् - रसन्ती

rasita {% (I) a. (f. ता) %} 1. Having flavour or sentiment; 2. gilded, plated with gold.


रसिता (rasitA)

L R Vaidya

Kridanta Forms