रद (rada)

This section shows the AI summary for the selected word, generated by referencing all available dictionaries. This feature is available only for logged-in users.

Warning!

This feature is only for logged in users. Please login to have full access to Kosha.

In this section, you'll find information about the dhatus (verbal roots) related to your search. This includes details like dhatu information, forms, and any available commentaries.

Warning!

This feature is only for logged in users. Please login to have full access to Kosha.

शब्दसागरः

English

 रद m.
  (-दः)
	 1. A tooth.
	 2. Splitting,  dividing.
 E.
  रद् to divide,  aff.
  
अच् ।

Capeller Eng

English

 रद a.
  scratching,  gnawing at (—°)
 m.
  tooth.

Yates

English

 रद (दः) 1.
m.
  A tooth
 splitting.

Help us improve! Let us know about any improvements, bugs, or suggestions you have. Thanks.Click here for Feedback Form

Spoken Sanskrit

English

 
   रद  rada  adj.
   gnawing at   
   रद  rada  adj.
   scratching    
   रद  rada  adj.
   splitting   
   रद  rada  m.
   act of splitting or gnawing    
   रद  rada  m.
   tusk of an elephant   
   रद  rada  m.
   tooth    

Wilson

English

 रद r. 1st cl. (रदति)
1 To divide,  to split,  to tear or break.
2 To dig,  to delve,  to root.

 रद
m.
  (-दः)
1 A tooth.
2 Splitting,  tearing,  dividing.
E.
  रद to divide,  &c.,  aff.
   अच्.

Apte

English

रदः [radḥ],  [रद्-अच्]

Splitting,  scratching.

A tooth
 tusk (of an elephant)
 याताश्चेन्न पराञ्चन्ति द्विरदानां रदा इव Bv.*
  1.65.

A symbolical expression for the number 'thirty-two'. Comp.
   -आयुधः a wild boar. -खण्डनम् tooth-bite
 जनय रदखण्डनम् Gīt.*
  1. -छदः A lip.

Apte 1890

English

 रदः [रद् अच्] 1 Splitting,  scratching. 
2 A tooth
 tusk (of an elephant)
 याताश्चेन्न परांचंति द्विरदानां रदा इव Bv. 1. 65. 
3 A symbolical expression for the number ‘thirty-two’. 
Comp. 
खंडनं tooth-bite
 जनय रदखंडनं Gīt. 10. 
छदः A lip. 

Monier Williams Cologne

English

 रद mfn.
   (ifc. ) scratching,  splitting,  gnawing at,  Ghaṭ.
 

 रद m.
  the act of splitting or gnawing,  L.
 

 a tooth (and therefore N.
  of the number 32),  Kāv.
 
 Var.
 

 the tusk of an elephant,  Var.
 
 Nalod.

Monier Williams 1872

English

 रद,  अस्,  आ,  अम्,  scratching,  scraping,  splitting, 
rending,  tearing,  gnawing
 (अस्),  m. the act of
scratching or gnawing,  &c.
 a tooth
 an elephant's
tusk
 a symbolical expression for the number thirty-
two.
—रद-च्छद,  अस्,  m. ‘tooth-covering, ’ a
lip
 [cf. दन्त-च्छद।]
—रदाङ्कुर (°द-अङ्°), 
अस्,  m. the point of a tooth.
—रदा-वसु,  उस्,  उस्, 
उ,  Ved. dispensing wealth.

Macdonell

English

 रद rad-a,  a.
  (—°) splitting
 gnawing at
 🞄m.  tooth
 tusk of an elephant
 -ana,  m.
  id.: 🞄-cchada,  m.
  lip
 -anikā,  f.
  N..

Benfey

English

 रद रद् + अ,  m.
 
 1. Splitting,  Ghaṭ.
1.
 2. A tooth.
 -- Comp.
 
द्रि-, 
 I. adj.
 
having two teeth.
 II. m.
  an elephant, 
Rām.  4,  9,  62.
वज्र-,  m.
  a hog.

Apte Hindi

Hindi

रदः
पुं*
  - रद् + अचृ
"टुकड़े टुकड़े करना,  खुरचना"

रदः
पुं*
  - -
"दांत,  (हाथी का) दांत"

Shabdartha Kaustubha

Kannada

रद
पदविभागः - > पुल्लिङ्गः
कन्नडार्थः - > ದಂತ /ಹಲ್ಲು
निष्पत्तिः - > रद (विलेखने) - "अच्" (३-१-१३४)
व्युत्पत्तिः - > रदति
प्रयोगाः - > "उत्क्षिप्योच्चैः प्रस्फुरन्तं रदाभ्यामीषादन्तः कुञ्जरं शात्रवीयम्"
उल्लेखाः - > माघ० १८-३८
रद
पदविभागः - > पुल्लिङ्गः
कन्नडार्थः - > ಪರಚುವುದು
रद
पदविभागः - > पुल्लिङ्गः
कन्नडार्थः - > ಹಲ್ಲು ಗುಳಿ ಬೀಳುವಂತೆ ಗೀರುವುದು
निष्पत्तिः - > रद - भावे "अच्"
विस्तारः - > "रदो दन्तविलेखयोः" - वैज०

L R Vaidya

English

 rada {% m. %} 1. Splitting,  scratching
 2. a tooth,  a tusk,  घटय भुजबंधनं जनय रदखंडनम् Git.G.x.

भूतसङ्ख्या

Sanskrit

३२,  दन्त,  दशन,  रद,  रदन

Bopp

Latin

 रद (r. रद् s. अ)
1) Adj. findens. GHAT. 1.
2) m. dens.

Indian Epigraphical Glossary

English

 rada (IE 7-1-2),  ‘thirtytwo’.

धातुपाठः (Krishnacharya)

Sanskrit

धातुः:
  रद्
मूलधातुः:
   रद
धात्वर्थः:
  विलेखने
गणः:
  भ्वादिः
कर्मकत्वं:
  सकर्मकः
इट्त्वं:
  सेट्
उपग्रहः:
  परस्मैपदी
रूपम्:
  रदति

धातुप्रदीपः

Sanskrit

रदँ रद  विलेखने 
- रदति । रदः । रदनः ।। 52 ।।

अभिधानचिन्तामणिः

Sanskrit

--source--
 
दाढिका दंष्ट्रिका दाढा दंष्ट्रा जम्भो द्विजा रदाः ॥ ५८३ ॥
रदना दशना दन्ता दंशखादनमल्लकाः ।
-wordlist-
 
दाढिका (स्त्री),  दंष्ट्रिका (स्त्री),  दाढा (स्त्री),  दंष्ट्रा (स्त्री),  जम्भ (पुं),  द्विज (पुं),  रद (पुं),  रदन (पुं),  दशन (पुं),  दन्त (पुं),  दंश (पुं),  खादन (पुं),  मल्लक (पुं)

अभिधानरत्नमाला

Sanskrit

दशन
दशन,  द्विज,  दन्त,  रद,  रदन
एकार्थाः कथ्यन्ते दशनद्विजदन्तरदरदनाः ॥ ५२७ ॥
verse 2.1.1.527
page 0060

शब्दकल्पद्रुमः

Sanskrit

 रद,  उत्खाते । इति कविकल्पद्रुमः ॥
 (भ्वा०-पर०-सक०-सेट् ।) रेफादिः । उत्खातमुत्-खननमिति गोविन्दभट्टः । रदति भूमिं शूकरः ।इति दुर्गादासः ॥

 रदः,  पुं,
   (रदतीति । रद विलेखने + पचादित्वात्अच् ।) दन्तः । (यथा,  आर्य्यासप्तशत्याम् ।४०९ ।“भ्रमसि प्रकटयसि रदंकरं प्रसारयसि तृणमपि श्रयसि ।धिङ्मानं तव कुञ्जरजीवं न जुहोषि जठराग्नौ ॥
”)विलेखनम् । इति मेदिनी । दे,  १४ ॥
 पुरुष-दन्तलक्षणं यथा,  --“विवर्णैर्धनहीनाश्च दन्ताः स्निग्धा घनाःशुभाः ।तीक्ष्णा दंष्ट्राः समाः श्रेष्ठा जिह्वा रक्ता समाशुभा ॥
”स्त्रीदन्तलक्षणं यथा,  --“कुन्दपुष्पसमा दन्ता भाषितं कोकिलासमम् ।दाक्षिण्ययुक्तमशठं हंसशब्दसुखावहम् ॥
नासा समा समपुटा स्त्रीणान्तु रुचिरा शुभा ।करालविषमा दन्ताः क्लेशाय च भयाय च ।चौर्य्याय कृष्टमांसाश्च दीर्घा भर्त्तुश्च मृत्यवे ॥
”इति गारुडे ६६ अध्यायः ॥
 * ॥
दन्तलग्नस्य शुचित्वं यथा,  --“दन्तवद्दन्तलग्नेषु जिह्वास्पर्शेऽशुचिर्भवेत् ॥
”इति कौर्म्मे उपविभागे १२ अध्यायः ॥
 * ॥
“दन्तलग्नमसंहाय्यं लेपं मन्येत दन्तवत् ।न तत्र बहुशः कुर्य्याद्यत्नमुद्धरणे पुनः ।भवेदशौचमत्यर्थं तृणवेधाद्व्रणे कृते ॥
”इति प्रायश्चित्ततत्त्वधृतवचनम् ॥

वाचस्पत्यम्

Sanskrit

 रद उत्खाते भ्वा०
  प० सक०
  सेट् । रदति अरादीत् अरदीत् रेदतुः ।

 रद पु०
  रदति उत्खनति रद--अच् । १ दन्ते । भावे बा० अप् ।२ उत्खनने मेदि० ।

क्षीरतरङ्गिणी

Sanskrit

रदँ रद  विलेखने
(अर्थविवरणम्) विलेखनमुत्पाटनम् 
रदति  ल्युः (द्र031134) रदनः  अचि (द्र031134) रदो दन्तः 51

धातुवृत्तिः

Sanskrit

रदँ रद  (अर्थः)  विलेखने
(अर्थविवरणम्) विलेखनं भेदनम् 
( रदति रराद रेदतुः रेदिथेत्यादि,  पूर्ववत् रदनः)  "करणाधिकरणयोश्च'' इति ल्युट् 53

कृदन्तरूपमाला

Sanskrit

1 {@“रद विलेखने”@} 2 ‘विलेखनम् = उत्पाटनम्’ इति क्षीरस्वामी। 
 ‘विलेखने,  तच्च विदारणम्,  क्षोभणं वा’ इति धा। 
 का। 
 3। 
 भेदनम् इति मा। 
 धा। 
 वृत्तिः। 
 रादकः-दिका,  रादकः-दिका,  रिरदिषकः-षिका,  रारदकः-दिका
   रदिता-त्री,  रादयिता-त्री,  रिरदिषिता-त्री,  रारदिता-त्री
   इत्यादिकानि समस्तान्यपि रूपाणि भौवादिककचतिवत् 4 ज्ञेयानि। 
 5 रदनः,  6 रदः,  7 रदन्-न्ती,  इतीमानि रूपाण्यस्माद् भवन्ति।
प्रासङ्गिक्यः
 
 01 =>
  (१३७०)
 02 =>
  (१-भ्वादिः-५३। सक। सेट्। पर।)
 03 =>
  (१। ८)
 04 =>
  (१४४)
 05 =>
  [[३। नन्द्यादेराकृतिगणत्वेन तत्र (३-१-१३४) पाठात् कर्तरि ल्युः। रदनः = दन्तः। ‘करणाधिकरणयोश्च’ (३-३-११७) इति ल्युटि रूपस्यास्य निष्पत्तिर्माधवधातु- वृत्तौ यद्यपि प्रदर्शिता,  तथापि तत्र नपुंसकाधिकारत्वात् क्षीरस्वामिप्रदर्शिता (कर्तरि) व्युत्पत्तिरेव ज्यायसीति ज्ञेयम्।]]
 06 =>
  [[४। पचादि (३-१-१३४) पाठात् कर्तर्यच्प्रत्यये रूपमेवम्।]]
 07 =>
  [[B। ‘पलान्यखाद्यानि खदन् बदद्वपुः गदन् अवाच्यानि रदन् सतां मनः।’ धा। का। १। ८।]]

Capeller

German

 रद ritzend (—°)
 m.
  Zahn. 

Burnouf

French

 रद रद a. qui fend
 qui divise. -- S. m.
  dent.
		 Action de
fendre,  de diviser.
रदछद m.
  (छद्) levre.
रदन n.
  action de fendre,  de diviser.
		 Dent.
रदनछद m.
  lèvre.
रदिन् m.
  éléphant.

Stchoupak

French

 रद-
 m.
  dent 
 défense (d'éléphant).
°खण्डन- nt. morsure.

No entries for this word is found.

What is this? (Hidden Dictionary)

To avoid the clutter in the app, the unwanted dictionaries can be hidden to have clear view while browsing. This section shows entries from those hidden dictionaries if any.

How to hide/unhide dictionary?

Every dictionary entry will have top right corner menu . From there, you can hide or unhide dictionary. You must login to use this feature. So, KST can remember your preferences of hidden dictionaries.