| YouTube Channel

रक्षण (rakSaNa)

 
शब्दसागरः
English
रक्षण
n.
 (-णं) Preserving, defending.
f.
 (-णी) Rein, bridle.
E.
 रक्ष to pre-
serve,
aff.
 ल्युट् ।
Capeller Eng
English
रक्षण
m.
 =
prec.
m.
f.
 आ &
n.
 र॑क्षण protecting,
guarding, saving, preserving.
Yates
English
रक्षण (णं) 1.
n.
 Protecting.
Spoken Sanskrit
English
रक्षण - rakSaNa -
n.
 - protection
शरण - zaraNa -
n.
 - protection
प्रतिकरणनिषेध - pratikaraNaniSedha -
m.
 - copyprotection [ computer ]
सङ्क्रमपदगोपन - saGkramapadagopana -
n.
 - passwordprotection [ computer ]
सङ्क्रमपदरक्षण - saGkramapadarakSaNa -
n.
 - passwordprotection [ computer ]
सामान्यनिवारणदोष - sAmAnyanivAraNadoSa -
m.
 - generalprotectionfault [ computer ]
सामान्यरक्षणदोष - sAmAnyarakSaNadoSa -
m.
 - generalprotectionfault [ computer ]
स्मृतिरक्षणदोष - smRtirakSaNadoSa -
m.
 - generalprotectionfault [ computer ]
रक्षा - rakSA -
f.
 - protection
गुप्ति - gupti -
f.
 - protection
सुरक्षिता - surakSitA -
f.
 - protection
प्रमति - pramati -
f.
 - protection
अभिरक्षा - abhirakSA -
f.
 - protection
अभिष्टि - abhiSTi -
f.
 - protection
अभ्युपपत्ति - abhyupapatti -
f.
 - protection
आरक्षा - ArakSA -
f.
 - protection
ऊति - Uti -
f.
 - protection
ऋति - Rti -
f.
 - protection
ओमात्रा - omAtrA -
f.
 - protection
गोपना - gopanA -
f.
 - protection
रक्षण - rakSaNa -
n.
 - custody
आसेध - Asedha -
m.
 - custody
बन्ध - bandha -
m.
 - custody
बन्धन - bandhana -
n.
 - custody
संरक्षण - saMrakSaNa -
n.
 - custody
आध्यक्ष्य - AdhyakSya -
n.
 + Gen. - custody of
उपसङ्गृहीत - upasaGgRhIta -
adj.
 - taken into custody
रक्षण - rakSaNa -
n.
 - custody
रक्षण - rakSaNa -
n.
 - protection
रक्षण - rakSaNa -
n.
 - savings
रक्षण - rakSaNa -
m.
 - tending
रक्षण - rakSaNa -
m.
 - watching
रक्षण - rakSaNa -
m.
 - preservation
रक्षण - rakSaNa -
m.
 - protecting
रक्षण - rakSaNa -
m.
 - protector
रक्षण - rakSaNa -
n.
 - ceremony performed for protection or preservation
रक्षण - rakSaNa -
n.
 - act of guarding
रक्षण - rakSaNa -
n.
 - defense
रक्षण - rakSaNa -
n.
 - upkeep
Wilson
English
रक्षण
n.
 (-णं) Preserving, protecting, defending.
E.
 रक्ष to preserve,
aff.
 ल्युट्.
Apte
English
रक्षणम् [rakṣaṇam], [रक्ष्-ल्युट्] Protecting, protection, preservation, watching, guarding
&c.
 (Also रक्ष्णम्). -णी A rein, bridle.
णः A protector.
N.
 of Viṣṇu. -णा Protecting.
Apte 1890
English
रक्षणं [रक्ष्-ल्युट्] Protecting, protection, preservation, watching, guarding &c. (Also रक्षणं).
णी A rein, bridle.
णः 1 A protector.
2 N. of Viṣṇu.
णा Protecting.
Monier Williams Cologne
English
रक्षण
m.
 ‘protector’,
N.
 of Viṣṇu,
MBh.
र॑क्षण (र॑°),
n.
 the act of guarding, watching, protecting, tending (of cattle), preservation (‘of’
gen.
loc.
 or comp. ),
Mn.
MBh.
&c.
a ceremony performed for protection or preservation,
MārkP.
Monier Williams 1872
English
रक्षण, अस्, m. a protector, defender, guardian
N. of Viṣṇu
(आ), f. the act of protecting or guard-
ing, watching over, protection
(ई), f. a rein, bridle
(अम्), n. the act of guarding, watching, protecting,
tending, caring for, preserving, protection, (पशू-
नां रक्षणम्, the tending of cattle)
a ceremony
performed for protection or preservation.
—रक्ष-
णार्थम् (°ण-अर्°), ind. for the sake of guarding or
protecting.
—रक्षणोपाय (°ण-उप्°), अस्, m. a
means of safety.
Benfey
English
रक्षण रक्षण, i. e. रक्ष् + अन,
n.
Preserving, protecting, Hit. 114, 7
Pañc. iv. d. 29.
Hindi
Hindi
सुरक्षा
Apte Hindi
Hindi
रक्षणम्
नपुं*
 - रक्ष् + ल्युट्
"रक्षा करना, बचाव, संधारण, चौकसी, देखभाल आदि (रक्षणम् भी)"
Shabdartha Kaustubha
Kannada
रक्षण
पदविभागः - > नपुंसकलिङ्गः
कन्नडार्थः - > ರಕ್ಷಿಸುವುದು /ಕಾಪಾಡುವುದು
निष्पत्तिः - > रक्ष (पालने) - "ल्युट्" (३-३-११५)
प्रयोगाः - > "प्रजानां विनयाधानाद्रक्षणाद्भरणादपि"
उल्लेखाः - > रघु० १-२४
रक्षण
पदविभागः - > नपुंसकलिङ्गः
कन्नडार्थः - > ಕಾಯುವುದು/ಕಾವಲು
L R Vaidya
English
rakzaRa {% n. %} Watching, preserving, protecting.
Bopp
Latin
रक्षण n. (r. रक्ष् s. अन, v. euph. r. 94^a).)
1) servatio, con-
servatio, custodia, tutela. BR. 2. 8.
2) rectio, guberna-
tio, imperium. HIT. 79. 12.
Indian Epigraphical Glossary
English
rakṣaṇa, cf. doṣa-vināś-āvaṣṭabdhi-rakṣaṇāya (LP), ‘for keeping
it safe from the three faults, viz. doṣa, vināśa and avaṣṭabdhi’.
Lanman
English
rákṣaṇa, n. protection
preservation.
[√1rakṣ, 1150.]
Kridanta Forms
Sanskrit
रक्ष् (र꣡क्षँ꣡ पालने - भ्वादिः - सेट्)
ल्युट् = रक्षणम्
अनीयर् = रक्षणीयः - रक्षणीया
ण्वुल् = रक्षकः - रक्षिका
तुमुँन् = रक्षितुम्
तव्य = रक्षितव्यः - रक्षितव्या
तृच् = रक्षिता - रक्षित्री
क्त्वा = रक्षित्वा
ल्यप् = प्ररक्ष्य
क्तवतुँ = रक्षितवान् - रक्षितवती
क्त = रक्षितः - रक्षिता
शतृँ = रक्षन् - रक्षन्ती
एकाक्षरनाममाला
Sanskrit
ऊ, रक्षण
दोषोक्तौ मन्त्रणेऽप्यर्थे त्वव्ययस्त्वं व्ययस्तथा ।
प्रश्ने चाङ्गीकृतौ रोषो पुल्लिङ्ग ऊस्तु रक्षणे ॥ ५ ॥
verse 1.1.1.5
page 0119
रु, सूर्य, रक्षण
रामे वज्रे च शब्दे स्यात् रा द्रव्ये कनके पुनः ।
आश्रये नीरदे च स्यात् रुः सूर्ये रक्षणेऽपि च ॥ ३७ ॥
verse 1.1.1.37
page 0121
Mahabharata
English
Rakshaṇa = Vishṇu (1000 names).
शब्दकल्पद्रुमः
Sanskrit
रक्षणं,
क्ली,
 (रक्ष + भावे ल्युट् ।) रक्षा । यथा, “इति प्रणयबद्धाभिर्गोपीभिः कृतरक्षणम् ।पाययित्वा स्तनं माता संन्यवेशयदात्मजम् ॥
”इति श्रीभागवते १० स्कन्धे ६ अध्यायः ॥
Capeller
German
रक्षण
m.
 Hüter, Schützer
f.
 आ u.
n.
 र॑क्षण
Hut, Schutz
das Bewahren, Hegen,
Pflegen.
Grassman
German
rákṣaṇa, n., Schutz, Behütung [von 1. raks].
-ebhis {299, 14} rákṣā nas agne táva 〰.
Stchoupak
French
रक्षण-
m.
 ép. de Viṣṇu
nt. protection, préservation (aussi
-आ-
f.
 )
-ईय- a. v. à garder, à gouverner
à éviter.