| YouTube Channel

योषा (yoSA)

 
शब्दसागरः
English
योषा
f.
 (-षा) A young women.
E.
 युष् to serve, sautra root, casual form,
affs. अच् and टाप् ।
Capeller Eng
English
यो॑षा
f.
 the same.
Yates
English
योषा (षा) 1.
f.
 A woman.
Spoken Sanskrit
English
योषा - yoSA -
f.
 - woman
योषा - yoSA -
f.
 - wooden doll
Wilson
English
योषा
f.
 (-षा) A woman.
E.
 युष to serve, Sautra root, causal form,
aff.
 अच् and टाप्.
Apte
English
योषा [yōṣā] योषित् [yōṣit], योषित्
f.
 , -योषिता [Uṇ.* 1.97] A woman, a girl, young woman in general
गच्छन्तीनां रमणवसतिं योषितां तत्र नक्तम्
Me.*
 39
Śi.*
 4.42
8.25
योषा योषित् योषिता च जोषा जोषिच्च जोषिता Śabdaratnāvalī.
Comp.
 -ग्राहः (योषिद्ग्राहः) one who takes the wife of deceased man. -प्रिया turmeric. -रत्नम् an excellent woman.
Apte 1890
English
योषा, योषित् f., योषिता [Uṇ. 1. 97] A woman, a girl, a young woman in general
गच्छतीनां रमणवसतिं योषितां तत्र नक्तं Me. 37
Śi. 4. 42, 8. 25.
Comp.
प्रिया turmeric.
रत्नं an excellent woman.
Monier Williams Cologne
English
यो॑षा
f.
=
 योषणा,
RV.
&c.
&c.
 (esp. applied to Uṣas
accord.
 to
Sāy.
 also ‘a mare’)
(with दारु-मयी) a wooden doll,
MBh.
Monier Williams 1872
English
योषा, f. a girl, young woman, woman, female,
wife
epithet of the early dawn (Ved., but according
to Sāy. on Ṛg-veda I. 123, 9. योषा = मिश्रयन्ती,
blending)
the female of an animal, a mare (Ved.)
speech, (Sāy. = माध्यमिका वाक्।)
Macdonell
English
योषा yóṣ-ā,
f.
 id..
Benfey
English
योषा योषा, i. e. जुष् + अ,
f.
 A
woman, Chr. 287, 5 = Rigv. i. 48, 5
Chr. 295, 11 = Rigv. i. 92, 11.
--
Comp.
गर्भ-,
f.
 a pregnant woman, MBh.
13, 1846 (figurat.).
देव-,
f.
 the wife of
a god, MBh. 9, 2714.
Apte Hindi
Hindi
योषा
स्त्री*
 - यौति मिश्रीभवति- यु + स + टाप्
"स्त्री, लड़की, तरुणी, जवान स्त्री"
Shabdartha Kaustubha
Kannada
योषा
पदविभागः - > स्त्रीलिङ्गः
कन्नडार्थः - > ಹೆಂಗಸು /ಮಹಿಳೆ
निष्पत्तिः - > युष (सेवायाम्) + णिच् - कर्म० "क्तः" (३-२-१०२)
व्युत्पत्तिः - > योष्यते
प्रयोगाः - > "योषयैव स्मरासन्नतापाङ्गया सेव्यतेऽनेकया सन्नतापाङ्गया"
उल्लेखाः - > माघ० ४-४२
L R Vaidya
English
yozA {% f. %} A girl, a young woman, Sis.iv.42, Yaj.iii.268.
Bopp
Latin
योषा f. (v. praec.) id. AM.
Abhyankara Grammar
English
योषा a woman
the word is used in the sense of feminine as applicable to gender.
Wordnet
Sanskrit
Synonyms:
 स्त्री, नारी, नरी, मानुषी, मनुषी, मानवी, ललना, ललिता, रमणी, रामा, वनिता, प्रिया, महिला, योषा, योषिता, योषित्, योषीत्, वधूः, भरण्या, महेला, महेलिका, मानिनी, वामा, अङ्गना, अबला, कामिनी, जनिः, जनी, जोषा, जोषिता, जोषित्, धनिका, परिगृह्या, प्रमदा, प्रतीपदर्शिनी, विलासिनी, सिन्दूरतिलका, सीमन्तिनी, सुभ्रूः, शर्वरी
noun
मनुष्यजातीयानां स्त्री-पुंरूपीययोः प्रभेदद्वययोः प्रथमा या प्रजननक्षमा अस्ति।
"अधुना विविधेषु क्षेत्रेषु स्त्रीणाम् आधिपत्यम् वर्तते। "
अभिधानचिन्तामणिः
Sanskrit
--source--
कुल्यः कुलीनोऽभिजातः कौलेयकमहाकुलौ ॥ ५०२ ॥
जात्यो गोत्रं तु संतानोऽन्ववायोऽभिजनः कुलम् ।
अन्वयो जननं वंशः स्त्री नारी वनिता वधूः ॥ ५०३ ॥
वशा सीमन्तिनी वामा वर्णिनी महिलाबला ।
योषा योषिद्विशेषास्तु कान्ता भीरुर्नितम्बिनी ॥ ५०४ ॥
प्रमदा सुन्दरी रामा रमणी ललनाङ्गना ।
-wordlist-
कुल्य (पुं), कुलीन (पुं), अभिजात (पुं), कौलेयक (पुं), महाकुल (पुं), जात्य (पुं), गोत्र (क्ली), सन्तान (पुं), अन्ववाय (पुं), अभिजन (पुं), कुल (क्ली), अन्वय (पुं), जनन (क्ली), वंश (पुं), स्त्री (स्त्री), नारी (स्त्री), वनिता (स्त्री), वधू (स्त्री), वशा (स्त्री), सीमन्तिनी (स्त्री), वामा (स्त्री), वर्णिनी (स्त्री), महिला (स्त्री), अबला (स्त्री), योषा (स्त्री), योषित् (स्त्री), स्त्रीविशेष (पुं), कान्ता (स्त्री), भीरु (स्त्री), नितम्बिनी (स्त्री), प्रमदा (स्त्री), सुन्दरी (स्त्री), रामा (स्त्री), रमणी (स्त्री), ललना (स्त्री), अङ्गना (स्त्री)
अभिधानरत्नमाला
Sanskrit
रामा
रामा, वामा, वामनेत्रा, पुरन्ध्री, नारी, भीरु, भामिनी, कामिनी, योषा, योषित्, वासिता, वर्णिनी, स्त्री, सीमन्तिनी, अङ्गना, सुन्दरी, अबला, महिला, ललना, प्रमदा, रमणी, नितम्बिनी, वनिता, दयिता, प्रतीपदर्शिनी, कान्ता, वधू, वशा, युवति
रामा वामा वामनेत्रा पुरन्ध्री,
नारी भीरुर्भामिनी कामिनी च ।
योषा योषिद्वासिता वर्णिनी स्त्री,
स्यात्सीमन्तिन्यङ्गना सुन्दरी च ॥ ४८१ ॥
अबला महिला ललना प्रमदा रमणी नितम्बिनी वनिता ।
दयिता प्रतीपदर्शिन्युक्ता कान्ता वधूर्वशा युवतिः ॥ ४८२ ॥
verse 2.1.1.481
page 0055
नाममाला
Sanskrit
स्त्री, नारी, वनिता, मुग्धा, भामिनी, भीरु, अङ्गना, ललना, कामिनी, योषित्, योषा, सीमन्तिनी
स्त्री नारी वनिता मुग्धा भामिनी भीरुरङ्गना ।
ललना कामिनी योषिद् योषा सीमन्तिनीति च ॥ ३० ॥
verse 0.1.1.30
page 0015
शब्दकल्पद्रुमः
Sanskrit
योषा,
स्त्री,
 (यौति मिश्रीभवतीति । यु मिश्रणे +बाहुलकात् सः । इत्युज्ज्वलदत्तः । ३ । ६२ ।स्त्रियां टाप् ।) नारी । इत्यमरः । २ । ६ । २ ॥
(यथा, देवीभागवते । ३ । २५ । ९ ।“यथा दारुमयी योषा नटादीनां प्रचेष्ठते ।तथा स्वकर्म्मवशगो देही सर्व्वत्र वर्त्तते ॥
”)
वाचस्पत्यम्
Sanskrit
योषा स्त्री युष--अच् टाप् । स्त्रियाम् गार्य्याम् अमरः ।
Grassman
German
yóṣā, f., dass., insbesondere wird es auch 5〉 von der Morgenröthe gebraucht, die bald als Jungfrau überhaupt, bald als Geliebte des Agni oder des Sonnengottes ({591, 5}) aufgefasst wird
einmal 6〉 wird es von der Stute gebraucht, die von dem Hengste erregt wird.
-ā 1〉 ápi‿iva 〰 jánimāni vavre {272, 8}
mātā́ 〰 jánitrī {282, 2}
nā́dhamānā‿iva 〰 {432, 4}
pítriavatī {758, 2}
jániṣṭa 〰 {866, 9}
ápiā {836, 4}. — 2〉 {119, 5} (jéniā)
{516, 3}. _{516, 4} (yóṣā‿ iva)
{267, 10} (pīpiānā́ ‿iva 〰)
{744, 5} (〰 jārám iva)
{853, 12} (vadhūyós páriprītā)
{866, 2} (máryam ná 〰)
{949, 5} (jā́ram upasiṣmiyāṇā́)
{808, 24}, wo yóṣās va statt yósā‿ iva zu lesen ist
{585, 4} (sū́ras duhitā́). — 3〉 mánuṣas {167, 3}. — 5〉 {92, 11}
{101, 7} rudrébhis 〰 tanute pṛthú jráyas
{123, 9}. _{123, 11}
sū́ryasya {591, 5}
in Vergleichen: {48, 5} (〰 ‿iva sūnárī)
{593, 1} (yuvatís ná)
{434, 6} (〰 ‿iva bhadrā́).
-ām 1〉 {829, 2}
{879, 11}. — 2〉 máryas ná 〰 {115, 2}
{316, 5}
{805, 2}. — 3〉 purumitrásya {117, 20}. — 6〉 átyas ná 〰 úd ayaṃsta bhurváṇis {56, 1}.
-e [du.] 3〉 kúyavasya {104, 3}.
-ās [N. p.] 2〉 sámanā‿ iva {354, 8}
sámanam ná {994, 2}.
Stchoupak
French
योषा-
f.
 jeune fille ou jeune femme
योषित्- id.
femme, femelle
योषिता-
f.
 femme
योषिन्मय- -ई- a. représentant une femme.
योषित्-प्रतियातना-
f.
 statue de femme.
योषिद्-रत्न- nt. joyau d'entre les femmes.