| YouTube Channel

योक्त्र (yoktra)

 
शब्दसागरः
English
योक्त्र
m.
 (-क्त्रं) The tie of the yoke of a plough or carriage.
E.
 युज् to
join, Unādi
aff.
 , त्रन् ।
Capeller Eng
English
योक्त्र
n.
 band, cord, halter.
Yates
English
योक्त्र (क्त्रं) 1.
n.
 The tie of the yoke
for fastening a plough.
Spoken Sanskrit
English
योक्त्र yoktra
n.
 any instrument for tying or fastening
योक्त्र yoktra
n.
 thongs by which an animal is attached to the pole of a carriage
योक्त्र yoktra
n.
 band round broom
योक्त्र yoktra
n.
 tie of the yoke of a plough
योक्त्र yoktra
n.
 halter
योक्त्र yoktra
n.
 rope
योक्त्र yoktra
n.
 thong
Wilson
English
योक्त्र
n.
 (-क्त्रं) The tie of the yoke of a plough.
E.
 युज to join, Uṇādi
aff.
 त्रन्.
Apte
English
योक्त्रम् [yōktram], 1 A cord, rope, thong, halter.
The tie of the yoke of a plough.
The rope by which an animal is tied to the pole of a carriage
छेदने चैव यन्त्राणां योक्त्ररश्म्योस्तथैव च
Ms.*
 8.292.
A churning cord
ततो निश्चित्य मथनं योक्त्रं कृत्वा च वासुकिम्
Rām.*
 1.45.18, 19.
Apte 1890
English
योक्त्रं 1 A cord, rope, thong, halter.
2 The tie of the yoke of a plough.
3 The rope by which an animal is tied to the pole of a carriage.
Monier Williams Cologne
English
यो॑क्त्र
n.
 any instrument for tying or fastening, a rope, thong, halter,
RV.
&c.
&c.
 (also -पाश,
m.
 )
the thongs by which an animal is attached to the pole of a carriage,
MBh.
the band round broom,
ĀśvŚr.
the tie of the yoke of a plough,
L.
Monier Williams 1872
English
योक्त्र, अम्, n. any instrument for tying or fas-
tening, a tie, fastening, band, cord, halter, rope,
thong, girth
the tie of the yoke of a plough
the
thongs by which an animal is attached to the pole
of a vehicle.
Macdonell
English
योक्त्र yók-tra,
n.
 rope, thong, halter, girth.
Benfey
English
योक्त्र योक्त्र, i. e. युज् + त्र,
n.
 The
tie of the yoke of a plough
a halter,
Man. 8, 292.
Apte Hindi
Hindi
योक्त्रम्
नपुं*
 - युज् + ष्ट्रन्
"डोरी, रस्सी, तस्मा, रज्जु "
योक्त्रम्
नपुं*
 - -
हल के जुए की रस्सी
योक्त्रम्
नपुं*
 - -
वह रस्सी जिसके द्वारा किसी पशु को गाड़ी के जोड़े से बाँध दिया जाता है
Shabdartha Kaustubha
Kannada
योक्त्र
पदविभागः - > नपुंसकलिङ्गः
कन्नडार्थः - > ನೇಗಿಲಿನ ನೊಗಕ್ಕೆ ಕಟ್ಟುವ ಹಗ್ಗ
निष्पत्तिः - > युजिर् (योगे) - "ष्ट्रन्" (३-२-१८२)
योक्त्र
पदविभागः - > नपुंसकलिङ्गः
कन्नडार्थः - > ಎತ್ತಿನ ಕೊರಳಿಗೆ ನೊಗವನ್ನು ಸೇರಿಸಿ ಕಟ್ಟುವ ಹಗ್ಗ
योक्त्र
पदविभागः - > नपुंसकलिङ्गः
कन्नडार्थः - > ದನಕರುಗಳನ್ನು ಕಟ್ಟಿಹಾಕುವ ಹಗ್ಗ
L R Vaidya
English
yoktra {% n. %} A cord, a rope for tying the yoke of a plough or carriage, M.viii.292.
Bopp
Latin
योक्त्र n. (r. युज् jungere s. त्र) vinculum, ligamen, praeci-
pue lorum jugale.
अभिधानचिन्तामणिः
Sanskrit
--source--
योत्रं तु योक्त्रमाबन्धः कोटिशो लोष्टभेदनः ॥ ८९३ ॥
-wordlist-
योत्र (क्ली), योक्त्र (क्ली), आबन्ध (पुं), कोटिश (पुं), लोष्टभेदन (पुं)
अभिधानरत्नमाला
Sanskrit
योक्त्र
योक्त्र, रश्मि, आबन्ध
योक्त्रं तु रश्मिराबन्धः शम्या च युगकीलकः ॥ ५७५ ॥
verse 2.1.1.575
page 0065
Vedic Reference
English
Yoktra in the Rigveda^1 and later^2 denotes the ‘thongs’ used
for yoking the chariot or cart.
1) iii. 33, 13 v. 33, 2.
2) Av. iii. 30 6
vii. 78, 1
Taittirīya
Saṃhitā, i. 6, 4, 3, Taittirīya Brāh-
maṇa, iii. 3, 3, 3
Śatapatha Brāhmaṇa,
i. 3, 1, 13
vi. 4, 3, 7, etc.
शब्दकल्पद्रुमः
Sanskrit
योक्त्रं,
क्ली,
 (युज्यतेऽनेनेति । युज् + “दाम्नीशसयु-युजस्तुतुदेति ।” ३ । २ । १८२ । इति ष्ट्रन् ।)युगेन सह ईशादण्ड आवध्यते अनेन तत् ।योत् दडि इति भाषा । तत्पर्य्यायः । आबन्धः २योत्रम् ३ । इत्यमरः । २ । ९ । १३ ॥
(यथा, ऋग्वेदे । ५ । ३३ । २ ।“स त्वं न इन्द्र धियमानो अर्कैर्हरीणां वृषन्योक्त्रमश्रेः ॥
”“योक्त्रं नियोजनरज्जुं अश्रः आश्रयसि ।” इतितद्भाष्ये सायणः ॥
मन्थनरज्जुः । यथा, रामायणे । १ । ४५ । १८ ।“ततो निश्चित्य मथनं योक्त्रं कृत्वा च वासु-किम् ।मन्थानं मन्दरं कृत्वा ममन्थुरमितौजसः ॥
”)
वाचस्पत्यम्
Sanskrit
योक्त्र
न०
 युज्यतेऽनेन यज--ष्ट्रन् । ईशादण्डादौ युगबन्ध-नार्थे दामनि (योत) अमरः ।
Capeller
German
यो॑क्त्र
n.
 Strang, Gurt.
Grassman
German
yóktra, n., Strang, Strick [von yuj]
vgl. dáśa-yoktra.
-am hárīṇaam {387, 2}.
-aṇi ā́pas 〰 muñcata {267, 13}.
Burnouf
French
योक्त्र योक्त्र
n.
 (युज्
sfx. त्र) lien
bride.
योक्त्रयामि (dénom. ) lier, attacher
enlacer
envelopper.
Stchoupak
French
योक्त्र-
nt. corde, chaîne, courroie (du joug).