| YouTube Channel

युष्मद् (yuSmad)

 
शब्दसागरः
English
युष्मद् 2nd personal pronoun.
mfn.
 (-त्वं) Thou.
E.
 युष a Sautra root, to
serve, to worship, Unādi
aff.
 मदिक्.
Yates
English
युष्मद् (त्वं)
pro. Thou.
Spoken Sanskrit
English
युष्मद् yuSmad pron. base of the cases yuSmAn [ Gramm. ]
युष्मद् yuSmad pron. base of the cases yuSmAn [ Gramm. ]
युष्मद् yuSmad pron. base of the 2nd person pronoun
Wilson
English
युष्मद् 2nd personal pronoun.
mf. (-त्वं) Thou.
E.
 युष Sautra root, to serve, to worship, Uṇādi
aff.
 मदिक्.
Apte
English
युष्मद् [yuṣmad], The base of the second personal pronoun
(nom. त्वम्, युवाम्, यूयम्) Thou, you
(at the beginning of several compounds).
Comp.
 -अर्थम्
ind.
 for you.-आयत्त
a.
 at your disposal. -वाच्यम् (in
gram.
 ) the second person. -विध
a.
 like you.
Apte 1890
English
युष्मद् The base of the second personal pronoun
(nom. त्वं, युवां, यूयं) Thou, you
(at the beginning of several compounds).
Monier Williams Cologne
English
युष्मद् the base of the 2nd pers. pron. as used in comp.
also considered by native grammarians to be the base of the cases युष्मा॑न्
&c.
 (See above).
Monier Williams 1872
English
युष्मद् युष्मद्, a form derived from युष्-
मत्, abl. pl. of the pronominal base 4. यु, and
serving for the base of the 2nd personal pronoun in
the plural number and at the beginning of some
compounds
the actual base, however, in most of
the plural cases is युष्म, which is also found in a
few compounds, cf. युष्मा-दत्त below
the fol-
lowing forms are found, यूयम्, nom. pl. you
युष्मान्, acc. you
युष्माभिस्, inst. by you
युष्मभ्यम्, dat. to you
युष्मत् or युष्मत्-
तस्, abl. from you
युष्माकम्, gen. of you, (in
Ved. the final nasal may be dropped, e. g. युष्मा-
कैक for युष्माकम् एक)
युष्मासु (Ved. also
युष्मे), loc. in you, cf. Ṛg-veda VIII. 47, 8
[cf. Zend yūs
Gr. ὑμεῖς, Æol. ὔμμες (fr. ὔσμες)
Goth. and Lith. ju-s.]
—युष्मद्-अर्थम्, ind.
for you, on your account.
—युष्मद्-आयत्त, अस्,
आ, अम्, dependent upon you, at your disposal.
—युष्मद्-वाच्य, अम्, n. (in gram.) the second
person.
—युष्मद्-विध, अस्, आ, अम्, of your kind
or sort, like you.
—युष्मा-दत्त, अस्, आ, अम्, Ved.
given or bestowed by you
[cf. युवा-दत्त।]
—युष्मा-दृश्, क्, क्, क्, or युष्मा-दृश, अस्, ई,
अम्, like you, similar to you, resembling you, one
such as you
[cf. मादृश्, त्वा-दृश्।]
—युष्मा-
नीत, अस्, आ, अम्, Ved. led or accompanied by you.
—युष्मा-वत्, आन्, अती, अत्, Ved. belonging to you.
—युष्मेषित (°मा-इष्°), अस्, आ, अम्, Ved. excited
or instigated by you.
—युष्मोत (°मा-ऊत), अस्,
आ, अम्, Ved. protected or loved by you.
Benfey
English
युष्मद् युष्मद्, pronoun of the second
person, Thou
the bases of the cases
are त्व, तु, युव, यु, युष्म, i. e. यु +
स्म, and त, व। Ved. nom. du. युवम्,
Chr. 295, 17 = Rigv. i. 92, 17
gen. , abl.
युवोस्, 296, 2 = Rigv. i. 112, 2. -- Cf. Lat.
tu, te, vos
τούν, τύ, σύ, τέ, σέ, σϕῶι, ὔμμες
Goth. thu, jus, izvis
A.S. thu,
gyt, eow.
Apte Hindi
Hindi
युष्मद्
पुं*
 - युष् + मदिक्
"मध्यमपुरुष के पुरुषवाचक सर्वनाम का प्रातिपदिक रूप (कर्तृ* त्वम्, युवाम्, यूयम्), तू, तुम (कई समासों के आरंभ में प्रयुक्त)"
Shabdartha Kaustubha
Kannada
युष्मद्
पदविभागः - > त्रिलिङ्गः
कन्नडार्थः - > ನೀನು ಎಂಬ ಅರ್ಥ ಕೊಡುವ ಒಂದು ಸರ್ವನಾಮ ಪದ /ಕ್ರಿಯಾಪದ ಮಧ್ಯಮಪುರುಷದ ಒಂದು ಕರ್ತೃ ಪದ
प्रयोगाः - > १) "त्वमेव हव्यं होता च भोज्यं भोक्ता च शाश्वतः" २) "त्वामामनन्ति प्रकृतिं पुरुषार्थप्रवर्तिनीम्" ३) "नमस्त्रिमूर्तये तुभ्यं प्राक्सृष्टेः केवलात्मने" ४) "स चिन्तयत्येव भियस्त्वदेष्यतीः" ५) "तवैव सङ्कल्पकलांशतः क्वचित् समर्थवादाः परमेष्ठिनामपि" ६) "त्वयि नस्तिष्ठते प्रीतिस्तुभ्यं तिष्ठामहे वयम्"
उल्लेखाः - > कुमा० २-१५, कुमा० २-१३, कुमा० २-४, किरा० १-२३, याद० १४-३९, भट्टि० ८-१२
विस्तारः - > ಲಿಂಗತ್ರಯದಲ್ಲಿಯೂ ಇದರ ರೂಪ ಸಮಾನವಾದುದು. ಬಹುವಚನ ವಿವಕ್ಷೆಯಿರುವಾಗ ಸಮಾಸದ ಆದಿಯಲ್ಲಿ ಈ ರೂಪವಿರುವುದು. युष्मच्छाला, युष्मत्पुत्रः, युष्मच्छासनम् ಇತ್ಯಾದಿ
L R Vaidya
English
yuzmad {% pron. (the second personal pronoun) (nom. त्वम्, युवां, यूयम्) %} You, thou.
Abhyankara Grammar
English
युष्मद् designation of the second person, used in the Jainendra Vyakarana.
Tamil
Tamil
யுஷ்மத்3 : நீ, நீங்கள்.
शब्दकल्पद्रुमः
Sanskrit
युष्मद्, (योषति भजतीति । युष् + “युष्यसिभ्यांमदिक् ।” उणा० १ । १३८ । इति मदिक् ।)सर्व्वनामयुष्मच्छब्दः । तस्य त्रिषु लिङ्गेषुसमानि रूपाणि । (एकविंशतिविभक्तिषु तस्यरूपाणि ।) यथा । त्वम् १ युवाम् २ यूयम् ३ ।त्वाम् ४ युवाम् ५ युष्मान् ६ । त्वया ७ युवाभ्याम्८ युष्माभिः ९ । तुभ्यम् १० युवाभ्याम् ११युष्मभ्यम् १२ । त्वत् १३ युवाभ्याम् १४ युष्मत् १५ ।तव १६ युवयोः १७ युष्माकम् १८ । त्वयि १९युवयोः २० युष्मासु २१ । (द्वितीयाचतुर्थी-षष्ठीनामेकवचनद्विवचनबहुवचनविभक्तिषु तस्यरूपान्तराणि यथा । द्बितीयैकवचने त्वा ।चतुर्थीषष्ठ्योरेकवचने ते । आसां द्विवत्तने वाम् ।आसां बहुवचने वः । श्लोकपादे वाक्यादौच-वा-हा-ह-एव-शब्दयोगे अदर्शनाथदृश्यर्थ-धातुयोगे च न स्युः ।) इति व्याकरणम् ॥
यथा, --“युष्मत्कृते खञ्जनगञ्जनाक्षि !शिरो मदीयं यदि याति यातु ।नीतानि नाशं जनकात्मजार्थंदशाननेनापि दशाननानि ॥
”इति मुक्तिवादे गदाधरः ॥
)
वाचस्पत्यम्
Sanskrit
युष्मद्
त्रि०
 सौ० युष--मदिक् । संबोध्यचेतने भवच्छब्दार्थे ।उक्तार्थेऽस्य सर्वनामता त्रिषु लिङ्गेषु समरूपता च ।