| YouTube Channel

युवति (yuvati)

 
शब्दसागरः
English
युवति
f.
 (-तिः or ती) A young woman.
Capeller Eng
English
युवति॑
a.
 &
f.
 young, young woman.
Apte
English
युवतिः [yuvatiḥ] ती [tī], ती
f.
 [युवन्-ति ङीप् वा]
A young woman, any young female (whether of men or animals)
सुर- युवतिसंभवं किल मुनेरपत्यम्
Ś.*
 2.9
युवतिजनकथामूकभावः परेषाम् Bh.
so इभयुवतिः.
ती The sign virgo of the zodiac.
Turmeric (also युवतिः).
Comp.
 -इष्टा yellow jasmine.-जनः a young woman.
Apte 1890
English
युवतिः
ती f. [युवन्-ति ङीप् वा] A young woman, any young female (whether of men or animals)
सुरयुवतिसंभवं किल मुनेरपत्यं Ś. 2. 8
so इभयुवतिः.
ती 1 The sign virgo of the zodiac.
2 Turmeric (also युवतिः).
Monier Williams Cologne
English
युवति॑
f.
 a girl, young woman, any young female animal,
RV.
&c.
&c.
 (in
RV.
 applied to Uṣas, Night and Morning, Heaven and Earth
&c.
with शर्या, prob. ‘an arrow just shot off’
but
cf.
 युवा॑
ifc. as
f.
 for युवन्, a youth, e.g. स-बाल-वृद्धयुवतिः पुरी, a town with boys, old and young men,
Hariv.
 )
turmeric,
L.
Monier Williams 1872
English
युवति or युवती। See under युवन्, col. 2.
Macdonell
English
युवति yuva-tí (or ī),
a.
f.
 (of yuvan) young
🞄f. young woman, maiden (said of the Dawn, 🞄the fingers, and in du. of night and morning, 🞄heaven and earth: V.)
Virgo (sign of 🞄the zodiac).
Benfey
English
युवति युवति, see युवन्।
Apte Hindi
Hindi
युवतिः
स्त्री*
 - युवन् + ति
"तरुणी स्त्री, तरुणी मादा (चाहे मनुष्य की हो या किसी पशु की हो)"
युवतिः
स्त्री*
 - युवन्+ति
"जवान स्त्री, तरुणी"
Shabdartha Kaustubha
Kannada
युवति
पदविभागः - > स्त्रीलिङ्गः
कन्नडार्थः - > ಪ್ರಾಯದ ಹೆಂಗಸು
निष्पत्तिः - > युवन् - "तिः" (४-१-७७)
युवति
पदविभागः - > स्त्रीलिङ्गः
कन्नडार्थः - > ಯಾವುದಾದರೂ ಹೆಣ್ಣು ಪ್ರಾಣಿ
L R Vaidya
English
yuvati(tI) {% f. %} A young woman, युवतिजनकथामूकभावः परेषाम् Bhartr.ii.26.
yuvan {% (I) a. (f. युवति-ती or यूनी
compar. यवीयम् or कनीयस्
super. यविष्ठ or कनिष्ठ) %} 1. Young, youthful, arrived at puberty, R.iii.70
2. strong
3. excellent.
Lanman
English
yuvatí, serving as a feminine to yúvan.
young woman
maiden. [1157. 3 end:
perhaps pres. ppl. of √1yu, ‘attract.’]
Schmidt Nachtrage zum Sanskrit Worterbuch
German
युवति f. *Gelbwurz, E 838 (R). 914. 921 (P).
Sanskrit Tibetan
Tibetan
skyes phan
युवति
na chung
युवति
skyes phran
१) दहर / दह्र २) युवति
chung ma
१) कलत्र २) जाया ३) दाराः ४) द्वितीया ५) नारी ६) पत्नी ७) भार्या ८) युवति ९) स्त्री
अभिधानचिन्तामणिः
Sanskrit
--source--
मध्यमा तु दृष्टरजास्तरुणी युवतिश्चरी ।
तलुनी दिक्करी वर्या पतिंवरा स्वयंवरा ॥ ५११ ॥
-wordlist-
मध्यमा (स्त्री), दृष्टरजस् (स्त्री), तरुणी (स्त्री), युवति (स्त्री), चरी (स्त्री), तलुनी (स्त्री), दिक्करी (स्त्री), वर्या (स्त्री), पतिंवरा (स्त्री), स्वयंवरा (स्त्री)
अभिधानरत्नमाला
Sanskrit
रामा
रामा, वामा, वामनेत्रा, पुरन्ध्री, नारी, भीरु, भामिनी, कामिनी, योषा, योषित्, वासिता, वर्णिनी, स्त्री, सीमन्तिनी, अङ्गना, सुन्दरी, अबला, महिला, ललना, प्रमदा, रमणी, नितम्बिनी, वनिता, दयिता, प्रतीपदर्शिनी, कान्ता, वधू, वशा, युवति
रामा वामा वामनेत्रा पुरन्ध्री,
नारी भीरुर्भामिनी कामिनी च ।
योषा योषिद्वासिता वर्णिनी स्त्री,
स्यात्सीमन्तिन्यङ्गना सुन्दरी च ॥ ४८१ ॥
अबला महिला ललना प्रमदा रमणी नितम्बिनी वनिता ।
दयिता प्रतीपदर्शिन्युक्ता कान्ता वधूर्वशा युवतिः ॥ ४८२ ॥
verse 2.1.1.481
page 0055
Vedic Reference
English
Yuvati is the ordinary expression for a ‘young woman’ or
‘maiden’ in the Rigveda^1 and later.^2
1) i. 118, 5
ii. 35, 4
iii. 54, 14
iv. 18, 8
v. 2, 1. 2
ix. 86, 16
x. 30, 5.
2) Av. xiv. 2, 61
Taittirīya Brāh-
maṇa, iii. 1, 1, 9
2, 4
Śatapatha
Brāhmaṇa, xiii. 1, 9, 6
4, 3, 8, etc.
शब्दकल्पद्रुमः
Sanskrit
युवतिः, स्त्रि, (युवन् + “यूनस्तिः ।” ४ । १ । ७७ ।इति तिः ।) प्राप्तयौवना ॥
(यथा, अभिज्ञान-शाकुन्तले ४ अङ्के ।“शुश्रूषस्व गुरून् कुरु प्रियसखीवृत्तिं सपत्नीजनेभर्त्तुर्विप्रकृतापि रोषणंतया मास्म प्रतीपं गमः ।भूयिष्ठं भव दक्षिणा परिजने भोगेष्वनुत्सेकिनीयान्त्येवं गृहिनीपदं युवतयो वामाः कुल-स्याधयः ॥
”)
वाचस्पत्यम्
Sanskrit
युव(ति)ती स्त्री युवन् + ति ङीप् वा । १ यौवनवत्यां स्त्रि-याम् शब्दर० । युवन्--ङीप् । यूनीत्यप्यत्र । २ स्त्री-मात्रे भागुरिः ३ हरिद्रायां शब्दच० ।
Capeller
German
युवति॑ u.
°ती
f.
 jung, Jungfrau.
Grassman
German
yuvatí, fem. von yúvan, 1〉 a., jung (an Lebensalter)
2〉 a., als Beiwort des Pfeiles (śáryā) scheint es diesen als soeben entsandt, als noch in schnellem Fluge begriffen zu bezeichnen
3〉 Subst. f., Jungfrau, junges Weib
in diesem Sinne namentlich 4〉 von der Morgenröthe, 5〉 von Himmel und Erde, von der Erde, 6〉 von andern Göttinnen, 7〉 von den Fingern.
-e 6〉 {356, 2} kumārám (agním) bibharṣi.
-ís 1〉 {1009, 2} (babhūyās)
yóṣā {593, 1}
mātā́ {356, 1}
síndhus {901, 8}. — 3〉 {415, 9}. — 4〉 {113, 7}
{123, 2}. _{123, 10}
{124, 11}
{434, 6}
{596, 2}. — 5〉 {844, 10}. — 6〉 {118, 5} (duhitā́ sū́riasya)
{314, 8}
{401, 1}
{940, 3} (cátuṣkapardā).
-ím 2〉 śáryām {1004, 3}. — 6〉 {830, 4} (rerihyáte agnís)
{167, 6} (sūriā́m).
-yā́s [G.] 3〉 yóniṣu {866, 11}.
-yā́m 3〉 {887, 6}.
-ī́ [du.] 1〉 svásārā (dyā́vāpṛthivī́) {185, 5}
{288, 7}. — 5〉 {62, 8}.
-yós [G. du.] 5〉 aratím {490, 2}
aratís {829, 7}.
-áyas 1〉 {289, 16} (bhávantīs)
{356, 4} (bhavanti)
ā́pas {226, 4}
saptá vā́ṇīs {235, 6}
jánitrīs {288, 14}. — 3〉 {856, 6} (yū́ne namanta). — 6〉 {508, 7} (páyas bhárante). — 7〉 {95, 2} (dáśa)
{226, 11}.
-ī́s 1〉 agrúvas {315, 7}.
-íbhis 3〉 máryas iva 〰 {798, 16}
{856, 5}.
yuvatí:
-ís 1〉 arámatis {517, 6}
4〉 {295, 1}.
Stchoupak
French
युवति-
f.
 jeune fille, jeune femme
jeune femelle
-ई- id.
°जन- (et युवती-ज्।)
m.
 id.