| YouTube Channel

याप्य (yApya)

 
शब्दसागरः
English
याप्य
mfn.
(-प्यः-प्या-प्यं)
1. Low, vile, contemptible.
2. To be passed or
spent, (as time, &c.)
3. (In medicine, ) To be alleviated or relieved
though not cured, (disease.)
E.
या to go, causal form,
aff.
णिच्-ण्यत्
Capeller Eng
English
याप्य
a.
to be expelled or rejected (abstr. °त्व
n.
)
low,
vile, trifling, unimportant.
Yates
English
याप्य (प्यः-प्या-प्यं)
a. Low, vile
that
should be spent or alleviated.
Spoken Sanskrit
English
याप्य - yApya -
adj.
- to be removed or cured
याप्य - yApya -
adj.
- trifling
याप्य - yApya -
adj.
- mean
याप्य - yApya -
adj.
- unimportant
याप्य - yApya -
adj.
- to be caused to go
याप्य - yApya -
adj.
- to be expelled or discharged
याप्य - yApya -
adj.
- base
याप्य - yApya -
m.
- father's elder brother
याप्य yApya
adj.
to be removed or cured
याप्य yApya
adj.
trifling
याप्य yApya
adj.
mean
याप्य yApya
adj.
unimportant
याप्य yApya
adj.
to be caused to go
याप्य yApya
adj.
to be expelled or discharged
याप्य yApya
adj.
base
याप्य yApya
m.
father's elder brother
Wilson
English
याप्य
mfn.
(-प्यः-प्या-प्यं)
1 Low, vile, contemptible.
2 To be passed or spent, (as time, &c.)
3 (In medicine, ) To be alleviated or relieved though not cured, (disease.)
E.
या to go, causal form,
aff.
यत्.
Apte
English
याप्य [yāpya],
a.
To be removed, expelled or rejected.
Low, contemptible, trifling, unimportant. -प्यः The father's elder brother.
Comp.
-यानम् a litter or palanquin
तिरस्कृतविमानानि याप्ययानान्यनेकधा Śiva B.17. 43
याप्ययानादिदानेन नानावस्त्रैरलंकृतः Parṇāl.3.18.
Apte 1890
English
याप्य a. 1 To be removed, expelled or rejected.
2 Low, contemptible, trifling, unimportant.
Comp.
यानं a litter or palanquin.
Monier Williams Cologne
English
याप्य a
mfn.
to be caused to go, to be expelled or discharged (as a witness),
Gaut.
to be removed or cured (as a disease),
Suśr.
(-त्व
n.
)
trifling, unimportant,
VarBṛS.
mean, base (as an action),
Gaut.
याप्य
m.
the father's elder brother,
Gal.
याप्य b
&c.
See
p.
850, col. 1.
Monier Williams 1872
English
याप्य, अस्, आ, अम्, to be passed or spent (as time)
to be removed or cured
to be expelled or rejected
low, vile, contemptible, little, trifling, unimportant.
—याप्य-त्व, अम्, n. curability.
—याप्य-यान,
अम्, n. a palanquin, litter.
Apte Hindi
Hindi
याप्य
वि* - "या + णिच् + ण्यत्, पुकागमः"
"हटाये जाने के योग्य, निकाले जाने के योग्य, अथवा अस्वीकार किय जाने के योग्य"
याप्य
वि* - -
"नीचे, तिरस्कारणीय, मामूली, अनावश्यक"
Shabdartha Kaustubha
Kannada
याप्य
पदविभागः - > विशेष्यनिघ्नम्
कन्नडार्थः - > ಕೆಳ ದರ್ಜೆಯವನು /ನೀಚ /ಅಧಮ /ನಿಂದೆಗೆ ಅರ್ಹನಾದವನು
निष्पत्तिः - > या (प्रापणे) + णिच् - "यत्" (३-१-९७)
याप्य
पदविभागः - > विशेष्यनिघ्नम्
कन्नडार्थः - > ಚಿಕಿತ್ಸೆಗೆ ಅಸಾಧ್ಯವಾದ
प्रयोगाः - > "शोणितं तदसाध्यं स्याद्याप्यं संवत्सरोत्थितम्"
उल्लेखाः - > सुश्रुत० निदान० १-५०
याप्य
पदविभागः - > विशेष्यनिघ्नम्
कन्नडार्थः - > ಚಿಕಿತ್ಸೆ ನಡೆಸಿದರೂ ಗುಣವಾಗದ ವ್ಯಾಧಿ /ಚಿಕಿತ್ಸೆಯನ್ನು ನಡೆಸಬಾರದ ವ್ಯಾಧಿ
प्रयोगाः - > "यापनीयं तु तं विद्यात् क्रियां धारयते हिताम् क्रियायां तु निवृत्तायां सद्यो यश्च विनश्यति प्राप्ता क्रिया धारयति व्याप्यव्याधितमातुरम्
उल्लेखाः - > सुश्रुत० सूत्र० २३
विस्तारः - > "साध्या याप्या असाध्याश्च व्याधयस्त्रिविधाः स्मृताः सुखसाध्यः कष्टसाध्यो द्विविधः साध्य उच्यते ॥" - भावप्र०
L R Vaidya
English
yApya {% a. (f. प्या) %} Low, contemptible, unimportant.
Schmidt Nachtrage zum Sanskrit Worterbuch
German
[याप्य = निन्द्य, S II, 233, 1 s. pw!]
अभिधानचिन्तामणिः
Sanskrit
--source--
गुणोपसर्जनोपाग्र्याण्यप्रधानेऽधमं पुनः १४४१
निकृष्टमणकं गर्ह्यमवद्यं काण्डकुत्सिते
अपकृष्टं प्रतिकृष्टं याप्यं रेफोऽवमं ब्रुवम् १४४२
खेटं पापमपशदं कुपूयं चेलमर्व
-wordlist-
गुण (पुं), उपसर्जन (क्ली), उपाग्र्य (क्ली), अप्रधान (क्ली), अधम (वा), निकृष्ट (वा), अणक (वा), गर्ह्य (वा), अवद्य (वा), काण्ड (वा), कुत्सित (वा), अपकृष्ट (वा), प्रतिकृष्ट (वा), याप्य (वा), रेफ (पुं), अवम (वा), ब्रुव (वा), खेट (वा), पाप (वा), अपशद (वा), कुपूय (वा), चेल (वा), अर्वन् (वा)
शब्दकल्पद्रुमः
Sanskrit
याप्यः, त्रि, (यापि + यत् ।) अधमः निन्दितः ।इत्यमरः ५४
(यथा, बृहत्संहितायाम् ।१९ २२ ।“यदशुभमशुभेऽब्दे मासजं तस्य वृद्धिःशुभफलमपि चैवं याप्यमन्योऽन्यतायाम्
”)यापनीयः (यथा, सुश्रुते निदानस्ताने प्रथमेअध्याये ।“शोणितं तदसाध्यं स्यात् याप्यं संवत्सरोत्थि-तम्
”)क्षेपणीयकालादिः इति मेदिनी ये, ४८
व्याधिविशेषः यथा, --“साध्या याप्या असाध्याश्च व्याधयस्त्रिविधाःस्मृताः ।सुखसाध्यः कष्टसाध्यो द्बिविधः साध्य उच्यते
याप्यलक्षणमाह ।यापनीयन्तु तं विद्यात् क्रियां धारयते हिताम् ।क्रियायान्तु निवृत्तायां सद्यो यश्च विनश्यति
प्राप्ता क्रिया धारयति सुखिनं याप्यमातुरम् ।प्रपतिष्यदिवागारं स्तम्भो यत्नेन योजितः
साध्या याप्यत्वमायान्ति याप्याश्चासाध्यतां तथा ।घ्नन्ति प्राणानसाध्यास्तु नराणामक्रियावताम्
अक्रियावतां चिकित्सारहितानाम् ।” इतिभावप्रकाशः
वाचस्पत्यम्
Sanskrit
याप्य
त्रि०
या--णिच्--ण्यत् निन्द्ये अधमे अमरः ।३ क्षेपणीये मेदि० निःशेषमप्रतिकार्य्ये उपशमनीये४ रोगभेदे भावप्र० तत्र तल्लक्षणादिकमुक्तं यथा“यापनीयन्तु तं विद्यात् क्रियां धारयते हि यः ।क्रियायान्तु निवृत्तार्या सद्यो यश्च विनश्यति प्राप्ताक्रिया धारयति सुस्विनं याप्यमातुरम् प्रपतिष्यदिवागारं स्तम्भो यत्नेन योजितः साध्या याप्यत्व-मायान्ति याव्याश्चासाध्यतां तथा घ्नन्ति प्राणानसा-ध्यास्तु नराणामक्रियावताम्”
Capeller
German
याप्य fortzujagen, zu beseitigen
gering,
gemein, schlecht.
Burnouf
French
याप्य याप्य (pf. ps. de यापयामि) qu'il faut faire
partir
qu'il faut passer ou perdre [en parlant du temps]
méprisable, de peu de prix.
[maladie] dont la guérison est
incertaine.
याप्ययान
n.
palanquin.