| YouTube Channel

यशोदा (yazodA)

 
Capeller Eng
English
1 यशोदा॑
a.
 causing renown or splendour.
2 यशोदा
f.
N.
 of Nanda's wife, Kṛṣṇa's foster-mother.
Monier Williams Cologne
English
यशो—दा a
f.
 See 1. यशो-दा.
1. यशो—दा
f.
 (of यशोद)
N.
 of the daughter of a class of deceased ancestors,
Hariv.
of the wife of the cowherd Nanda (Kṛṣṇa's foster-mother who nursed him immediately after his birth
cf.
IW.
 332),
Hariv.
Pur.
&c.
of the wife of Mahā-vīra (and daughter of Samaravīra),
W.
2. यशो—दा॑
mfn.
 bestowing fame or honour,
TS.
यशो—दा॑
f.
N.
 of partic. bricks, ib.
ĀpŚr.
Apte Hindi
Hindi
यशोदा
स्त्री*
 यशस्-दा -
नन्द की पत्नी और कृष्ण की पालक माता का नाम
Shabdartha Kaustubha
Kannada
यशोदा
पदविभागः - > स्त्रीलिङ्गः
कन्नडार्थः - > ನಂದಗೋಪನ ಪತ್ನಿ
Wordnet
Sanskrit
Synonyms:
 यशोदा
noun
एकः वृत्तविशेषः।
"यशोदायां प्रतिचरणे एकः जगणः तथा द्वौ गुरौ भवतः।"
Synonyms:
 यशोदा
noun
राज्ञः दिलीपस्य माता।
"यशोदायाः वर्णनं पुराणेषु प्राप्यते।"
Synonyms:
 यशोदा
noun
नन्दस्य पत्नी।
"यशोदा कृष्णे अतीव स्निह्यति।"
Synonyms:
 दुर्गा, उमा, कात्यायनी, गौरी, ब्रह्माणी, काली, हैमवती, ईश्वरा, शिवा, भवानी, रुद्राणी, सर्वाणी, सर्वमङ्गला, अपर्णा, पार्वती, मृडानी, लीलावती, चणडिका, अम्बिका, शारदा, चण्डी, चण्डा, चण्डनायिका, गिरिजा, मङ्गला, नारायणी, महामाया, वैष्णवी, महेश्वरी, कोट्टवी, षष्ठी, माधवी, नगनन्दिनी, जयन्ती, भार्गवी, रम्भा, सिंहरथा, सती, भ्रामरी, दक्षकन्या, महिषमर्दिनी, हेरम्बजननी, सावित्री, कृष्णपिङ्गला, वृषाकपायी, लम्बा, हिमशैलजा, कार्त्तिकेयप्रसूः, आद्या, नित्या, विद्या, शुभह्करी, सात्त्विकी, राजसी, तामसी, भीमा, नन्दनन्दिनी, महामायी, शूलधरा, सुनन्दा, शुम्यभघातिनी, ह्री, पर्वतराजतनया, हिमालयसुता, महेश्वरवनिता, सत्या, भगवती, ईशाना, सनातनी, महाकाली, शिवानी, हरवल्लभा, उग्रचण्डा, चामुण्डा, विधात्री, आनन्दा, महामात्रा, महामुद्रा, माकरी, भौमी, कल्याणी, कृष्णा, मानदात्री, मदालसा, मानिनी, चार्वङ्गी, वाणी, ईशा, वलेशी, भ्रमरी, भूष्या, फाल्गुनी, यती, ब्रह्ममयी, भाविनी, देवी, अचिन्ता, त्रिनेत्रा, त्रिशूला, चर्चिका, तीव्रा, नन्दिनी, नन्दा, धरित्रिणी, मातृका, चिदानन्दस्वरूपिणी, मनस्विनी, महादेवी, निद्रारूपा, भवानिका, तारा, नीलसरस्वती, कालिका, उग्रतारा, कामेश्वरी, सुन्दरी, भैरवी, राजराजेश्वरी, भुवनेशी, त्वरिता, महालक्ष्मी, राजीवलोचनी, धनदा, वागीश्वरी, त्रिपुरा, ज्वाल्मुखी, वगलामुखी, सिद्धविद्या, अन्नपूर्णा, विशालाक्षी, सुभगा, सगुणा, निर्गुणा, धवला, गीतिः, गीतवाद्यप्रिया, अट्टालवासिनी, अट्टहासिनी, घोरा, प्रेमा, वटेश्वरी, कीर्तिदा, बुद्धिदा, अवीरा, पण्डितालयवासिनी, मण्डिता, संवत्सरा, कृष्णरूपा, बलिप्रिया, तुमुला, कामिनी, कामरूपा, पुण्यदा, विष्णुचक्रधरा, पञ्चमा, वृन्दावनस्वरूपिणी, अयोध्यारुपिणी, मायावती, जीमूतवसना, जगन्नाथस्वरूपिणी, कृत्तिवसना, त्रियामा, जमलार्जुनी, यामिनी, यशोदा, यादवी, जगती, कृष्णजाया, सत्यभामा, सुभद्रिका, लक्ष्मणा, दिगम्बरी, पृथुका, तीक्ष्णा, आचारा, अक्रूरा, जाह्नवी, गण्डकी, ध्येया, जृम्भणी, मोहिनी, विकारा, अक्षरवासिनी, अंशका, पत्रिका, पवित्रिका, तुलसी, अतुला, जानकी, वन्द्या, कामना, नारसिंही, गिरीशा, साध्वी, कल्याणी, कमला, कान्ता, शान्ता, कुला, वेदमाता, कर्मदा, सन्ध्या, त्रिपुरसुन्दरी, रासेशी, दक्षयज्ञविनाशिनी, अनन्ता, धर्मेश्वरी, चक्रेश्वरी, खञ्जना, विदग्धा, कुञ्जिका, चित्रा, सुलेखा, चतुर्भुजा, राका, प्रज्ञा, ऋद्भिदा, तापिनी, तपा, सुमन्त्रा, दूती, अशनी, कराला, कालकी, कुष्माण्डी, कैटभा, कैटभी, क्षत्रिया, क्षमा, क्षेमा, चण्डालिका, जयन्ती, भेरुण्डा
noun
सा देवी यया नैके दैत्याः हताः तथा च या आदिशक्तिः अस्ति इति मन्यते।
"नवरात्रोत्सवे स्थाने स्थाने दुर्गायाः प्रतिष्ठापना क्रियते।"
Mahabharata
English
Yaśodā, wife of the cowherd Nanda. § 549f (Durgā): IV, 6, 179 (ºgarbhasambhūtāṃ, sc. Durgā
cf. Harivaṃśa v. 3313 foll.).
पुराणम्
English
यशोदा / YAŚODĀ. Foster-mother of śrī kṛṣṇa. How she became Śrī Kṛṣṇa's fostermother, is explained in a story given in bhāgavata, 10th skandha:--
Once droṇa, one of the aṣṭavasus, and his wife dharā, caused displeasure to brahmā. In his anger, brahmā cursed them to be born in the world as human beings and to spend a life-time on earth, tending cattle. droṇa became sad and with tears in his eyes, prayed to brahmā that during his life on earth he should be blessed with Viṣṇu's darśana. brahmā granted that prayer. It was in fulfilment of this prayer that droṇa was born as nandagopa and dharā as yaśodā in Ambāḍi.
शब्दकल्पद्रुमः
Sanskrit
यशोदा,
स्त्री,
 (यशो ददातीति । दा + कः । टाप् ।)नन्दपत्नी । यथा, श्रीभागवते १० स्कन्धे ।“नन्दः किमकरोद्ब्रह्मन् श्रेय एवं महोदयम् ।यशोदा वा महाभागा पपौ यस्यास्तनंहरिः ॥
”(दिलीपमाता । यथा, हरिवंशे । १८ । ६० ।“तेषान्तु मानसी कन्या यशोदा नाम विश्रुता ।पत्नी सा विश्वमहतः स्नुषा वै वृद्धशर्म्मणः ।राजर्षेर्जननी चापि दिलीपस्य महात्मनः ॥
”यशोदातरि, त्रि । यथा, तैत्तिरीयसंहिता-याम् । ४ । ४ । ६ । २ ।“यशोदां त्वा यशसि तेजोदां त्वा तेजसीति ॥
”)
Capeller
German
1. यशोदा॑ Ansehen gebend.
2. यशोदा
f.
 N. der Pflegemutter Kṛṣṇa's.