यन्त्रण (yantraNa)

This section shows the AI summary for the selected word, generated by referencing all available dictionaries. This feature is available only for logged-in users.

Warning!

This feature is only for logged in users. Please login to have full access to Kosha.

शब्दसागरः

English

 यन्त्रण n.
  (-णं)
	 1. Pain,  anguish,  affliction. 
	 2. Binding,  confining.
	 3.
Checking,  controlling,  especially the passions.
	 4. Guarding,  pro-
tecting.
 E.
  यत्रि to restrain,  &c.,  aff.
   ल्युट् ।

Capeller Eng

English

 यन्त्रण n.
  आ f.
  restriction,  limitation,  control.

Yates

English

 यन्त्रण (णं) 1.
n.
  Pain
 binding.

Help us improve! Let us know about any improvements, bugs, or suggestions you have. Thanks.Click here for Feedback Form

Spoken Sanskrit

English

यन्त्रण 	-	 yantraNa 	-	 n.
  	-	  compulsion
यन्त्रण 	-	 yantraNa 	-	 n.
  	-	  guarding
यन्त्रण 	-	 yantraNa 	-	 n.
  	-	  limitation
यन्त्रण 	-	 yantraNa 	-	 n.
  	-	  application of a bandage
यन्त्रण 	-	 yantraNa 	-	 n.
  	-	  protecting
यन्त्रण 	-	 yantraNa 	-	 n.
  	-	  restraint
यन्त्रण 	-	 yantraNa 	-	 n.
  	-	  pain
यन्त्रण 	-	 yantraNa 	-	 n.
  	-	  constraint
यन्त्रण 	-	 yantraNa 	-	 n.
  	-	  anguish
यन्त्रण 	-	 yantraNa 	-	 n.
  	-	  force
यन्त्रण 	-	 yantraNa 	-	 n.
  	-	  affliction
यन्त्रण 	-	 yantraNa 	-	 n.
  	-	  restriction

 
   यन्त्रण  yantraNa n.
   compulsion    
   अचोदस्  acodas adj.
   free from compulsion or external stimulus    

Wilson

English

 यन्त्रण
n.
  (-णं)
1 Pain,  anguish,  affliction. 
2 Binding,  confining.
3 Checking,  controlling,  especially the passions.
E.
  यत्रि to restrain,  &c.,  aff.
   ल्युट्.

Apte

English

यन्त्रणम् [yantraṇam] णा [ṇā],  णा [यन्त्र्-ल्युट् वा टाप्]

Restraining,  curbing,  stopping
 करयन्त्रणदन्तुरान्तरे व्यलिखच्चञ्चुपुटेन पक्षता N.*
  2.2.

A restraint,  restriction
 check
 ह्रीयन्त्रणां तत्क्षणमन्वभूवन्नन्योन्यलोलानि विलोचनानि Ku.*
  7.75
 R.*
  7.23
 गुरुजनयन्त्रणा K.*
  94.

Fastening,  binding (बन्ध)
 निबिडपीनकुचद्वययन्त्रणा तमपराधमधात् प्रतिबध्नती N.*
  4.1.

Force,  compulsion,  constraint,  trouble,  pain or anguish (arising from compulsion)
 अलमलमुपचारयन्त्रणया M.*
  4.

Guarding,  protecting.

A bandage.

Apte 1890

English

 यंत्रणं 
णा [यंत्र्-ल्युट् वा टाप्] 1 Rest raining,  curbing,  stopping
 करयंत्रण दंतुरांतरे व्यलिखच्चंचुपुटेन पक्षती N. 2. 2 
2 A restraint,  restriction
 check
 ह्रीयंत्रणां तत्क्षणमन्वभूवन्नन्योन्यलो लानि विलोचनानि Ku. 7. 75
 R. 7. 23
 गुरुजनयंत्रणा K. 94. 
3 Fastening,  binding (बंध)
 निबिडपीनकुचद्वय यंत्रणा तमपराधमधात् प्रतिबध्नती N. 4. 10. 
4 Force,  compulsion,  constraint,  trouble,  pain or anguish (arising from compulsion)
 अलमलमुपचारयंत्रणया M. 4. 
5 Guarding,  protecting. 
6 A bandage. 

Monier Williams Cologne

English

 यन्त्रण a See p.
  846,  col. 1.

 यन्त्रण b n.
  (or f(आ). ) restriction,  limitation,  restraint,  constraint,  force,  compulsion (often ifc. ),  Kāv.
 
 Kathās.
 
 Suśr.

 the application of a bandage,  Suśr.
 

 pain,  anguish,  affliction,  W.
 

 यन्त्रण n.
  guarding,  protecting,  L.
 

Monier Williams 1872

English

 यन्त्रण,  अम्,  n. the act of restraining,  control-
ling,  curbing,  checking,  binding,  fastening,  confining
restraint,  restriction,  limitation,  (आहार-यन्त्रण, 
restriction in diet)
 a means of fastening,  bond, 
bandage
 the application of a bandage (also आ,  f.)
constraint,  compulsion,  force,  torturing,  pain,  anguish, 
(in these senses also आ,  f.)
 guarding,  protecting, 
protection
 (ई),  f. a wife's younger sister.

Macdonell

English

 यन्त्रण yantr-aṇa,  n.
  bandaging
 restriction,  🞄restraint,  constraint (caused by,  —°).

Benfey

English

 यन्त्रण यन्त्रण,  i. e. यन्त्र् + अन, 
 I. n.
 
 1. Binding.
 2. Restraining.
 3.
Confining.
 II. f.
  णा।
 1. Torturing, 
pain (ŚKD.),  Mālav. 46,  3.
 2. A
means of fastening,  Daśak. in Chr. 185, 
5
 Pañc. rec. orn.  MS. Berol. 81,  a., 
and Weber,  Ind. St. iii. 372,  4,  below
(read यन्त्रणया instead of यन्त्रया).
 -- Comp.
  निर्यन्त्रण,  i. e.
निस्-,  adj.
 
unrestrained,  unobstructed, 
Böhtl. Ind. Spr. 408. °नम्,  adv.,  Ṛt. 1,  9.
मुख-, 
n.
  the bit of a bridle.

Apte Hindi

Hindi

यन्त्रणम्
नपुं*
   - यन्त्र् + ल्युट्
"नियंत्रण,  दमन,  रोक-थाम"

यन्त्रणम्
नपुं*
   - -
"नियन्त्रण,  प्रतिबंध,  रोक"

यन्त्रणम्
नपुं*
   - -
"कसना,  बांधना"

यन्त्रणम्
नपुं*
   - -
"बल,  बाध्यता,  निग्रह,  कष्ट,  पीड़ा या वेदना"

यन्त्रणम्
नपुं*
   - -
अभिरक्षा

यन्त्रणम्
नपुं*
   - -
पट्टी

Shabdartha Kaustubha

Kannada

यन्त्रण
पदविभागः - > नपुंसकलिङ्गः
कन्नडार्थः - > ತಡೆಯುವುದು /ನಿರ್ಬಂಧದಲ್ಲಿಡುವುದು /ಅಂಕೆಯಲ್ಲಿಡುವುದು
निष्पत्तिः - > यम (उपरमे) - "ल्युट्" (३-३-११५)
प्रयोगाः - > "करयन्त्रणदन्तुरान्तरे व्यलिखच्चञ्चुपुटेन पक्षती"
उल्लेखाः - > नैष० २-२
यन्त्रण
पदविभागः - > नपुंसकलिङ्गः
कन्नडार्थः - > ರಕ್ಷಣೆ
विस्तारः - > "यन्त्रणं रक्षणे स्मृतम् । बन्धने स्यान्नियमने" - मेदि०

L R Vaidya

English

 yaMtraRa {% n. %} 1. Restriction,  restraint,  ह्रीयंत्रणामानशिरे मनोज्ञामन्योन्यलोलानि विलोचनानि R.vii.23,  K.S.vii.175
fastening,  निबिडपीनकुचद्वययंत्रणा तमपराधमधात् प्रतिबध्नती Na.iv.10
constraint,  pain,  anguish,  अलमलमुपचारयंत्रणया Mal.v.
guarding,  protecting (only n. in this sense).

Kridanta Forms

Sanskrit

यन्त्र् (य꣡त्रिँ꣡ सङ्कोचने - चुरादिः - सेट्)
ल्युट् =  यन्त्रणम्
अनीयर् =  यन्त्रणीयः - यन्त्रणीया
ण्वुल् =  यन्त्रकः - यन्त्रिका
तुमुँन् =  यन्त्रयितुम्
तव्य =  यन्त्रयितव्यः - यन्त्रयितव्या
तृच् =  यन्त्रयिता - यन्त्रयित्री
क्त्वा =  यन्त्रयित्वा
ल्यप् =  प्रयन्त्र्य
क्तवतुँ =  यन्त्रितवान् - यन्त्रितवती
क्त =  यन्त्रितः - यन्त्रिता
शतृँ =  यन्त्रयन् - यन्त्रयन्ती
शानच् =  यन्त्रयमाणः - यन्त्रयमाणा

Schmidt Nachtrage zum Sanskrit Worterbuch

German

 यन्त्रण °feather-guard on an arrow,  *protection,  Vās. 136,  3.

शब्दकल्पद्रुमः

Sanskrit

 यन्त्रणं,  क्ली,
   (यन्त्र + ल्युट् ।) रक्षणम् । बन्धनम् ।(यथा,  सुश्रुते सूत्रस्थाने अष्टादशाध्याये ।“यन्त्रणमत ऊर्द्धुमधस्तिर्य्यक् ॥
”) नियमनम् ।इति मेदिनी । णे,  ७१ ॥
 (यथा,  सुश्रुते उत्तर-तन्त्रे ४१ अध्याये ।“रक्तक्षयाद्वैदनाभिस्तथैवाहारयन्त्रणात् ।व्रणितस्य भवेच्छोषः स चासाध्यतमस्ततः ॥
”)

वाचस्पत्यम्

Sanskrit

 यन्त्रण न०
  यत्रि--ल्युट् । १ नियमने २ रक्षणे ३ बन्धने च मेदि०युच् । ४ पीडायाम् स्त्री टाप् ।

Capeller

German

 यन्त्रण n.
 ,  आ f.
  Beschränkung,  Zwang.

Stchoupak

French

 यन्त्रण-
 nt. -आ- f.
  contrainte,  astreinte,  gêne.

No entries for this word is found.

What is this? (Hidden Dictionary)

To avoid the clutter in the app, the unwanted dictionaries can be hidden to have clear view while browsing. This section shows entries from those hidden dictionaries if any.

How to hide/unhide dictionary?

Every dictionary entry will have top right corner menu . From there, you can hide or unhide dictionary. You must login to use this feature. So, KST can remember your preferences of hidden dictionaries.