| YouTube Channel

यदा (yadA)

 
शब्दसागरः
English
यदा Ind. When, at what time.
E.
यद् what, दाच्
aff.
, the final rejected.
Capeller Eng
English
यदा॑
conj.
when, if
often strengthened by एव
(यदैव). In the
correl.
clause
esp.
अथ, तद्, तदा, तेन, etc.
यदा॑ कदा॑ च, यदा यदा or यदा
w.
doubled verb = whenever
यदा
कदा चिद् at every time, always.
Yates
English
यदा
adv. When.
Spoken Sanskrit
English
यदा - yadA -
indecl.
- when
यदा कदा वा भवतु, अहं सिद्धः - yadAkadAvAbhavatu, ahaMsiddhaH -
sent.
- Iamreadyanyday.
यदा इच्छसि तदा यथेष्टकाले आगच्छ - yadAicchasitadAyatheSTakAleAgaccha -
sent.
- Comewheneveryouwant.
यदा स्वनाम श्रुतवान् तदा सः झटिति उत्थितवान् - yadAsvanAmazrutavAntadAsaHjhaTitiutthitavAn -
sent.
- Whenheheardhisnameheimmediatelystoodup
यदा सः मम स्वरं शृणोति तदा मम कुक्कुरः उपवेक्ष्यति - yadAsaHmamasvaraMzRNotitadAmamakukkuraHupavekSyati -
sent.
- Whenhehearsthesoundofmyvoice, mydogwillsitdown
जलं यदा क्वथति तदा चमसमितं चायचूर्णं जले योजयतु - jalaMyadAkvathatitadAcamasamitaMcAyacUrNaMjaleyojayatu -
sent.
- Whenthewaterboilsaddonespoonofteapowertothewater.
यदा सः अन्तः गतवान् तदा चतस्रः महिलाः मधुरं गायन्त्यः आसन् - yadAsaHantaHgatavAntadAcatasraHmahilAHmadhuraMgAyantyaHAsan -
sent.
- Whenhewentinside, fourwomenweresingingmelodiously.
सा यदा दूरवाण्या तस्य स्वरं श्रुतवती तदा एव तस्याः सर्वाणि कष्टानि विस्मृतवती - sAyadAdUravANyAtasyasvaraMzrutavatItadAevatasyAHsarvANikaSTAnivismRtavatI -
sent.
- Whensheheardhisvoiceonthephone, shecompletelyforgotallhertroubles.
यदा - yadA - conj. - whenever
यदा - yadA -
ind.
- at what time
यदा कदा - yadA kadA -
indecl.
- at any time
यदा कदापि - yadA kadApi -
ind.
- at some time
यदा -- तदा - yadA -- tadA -
ind.
- at any time whatsoever
यदा -- तदा - yadA -- tadA -
ind.
- always
यदा -- तदा - yadA -- tadA -
indecl.
- at any time, when -- then [ both repeated or verb being repeated ]
यदा -- तदा ... - yadA -- tadA ... -
indecl.
- at the time ... when ...
Wilson
English
यदा ind. When, at what time.
E.
यट् what, दाच्
aff.
, and the final rejected.
Apte
English
यदा [yadā],
ind.
[यद् काले दाच्]
When, at the time when
यदा यदा Whenever
यदैव तदैव at the very time, as soon as
यदाप्रभृति-तदाप्रभृति from what time-from that time forward.
If (= यदि)
तत्रं नैव यदा करीरविटपे दोषो वसन्तस्य किम्
Bh.*
2.93.
Whereas, since, as.
Apte 1890
English
यदा ind. [यद् काले दाच्] 1 When, at the time when
यदा यदा whenever
यदैव तदैव at the very time, as soon as
यदाप्रभृति-तदाप्रभृति from what time-from that time forward.
2 If (= यदि)
पत्रं नैव यदा करीरविटपे दोषो वसंतस्य किं Bh. 2. 93.
3 Whereas, since, as.
Monier Williams Cologne
English
यदा॑ a
ind.
(fr. 3. य) when, at what time, whenever (generally followed by the correlatives तदा, ततस्, तर्हि, in Veda also by आ॑त्, आ॑द् ई॑त्, अ॑थ, अ॑ध and त॑द्),
RV.
&c.
&c.
(यदा यदा, followed by तदा or तदा तदा, ‘as often as - so often’, ‘whenever’
यदा - तदा id., with repeated verbs, e.g.
Hit.
i, 197
यदैव-तदैव, ‘when indeed - then indeed’,
Śak.
यदा प्रभृति - तदा प्रभृति, ‘from whatever time - from that time forward’,
R.
यदैव खलु - तदा प्रभ्रित्य् एव, ‘as soon as - thence forward’,
Śak.
यदा कदा॑ च, ‘as often as’, ‘whenever’,
RV.
यदा कदा चित्, ‘at any time’,
Kauś.
यदा तदा, ‘always’, Naiṣ.
the copula after यदा is often dropped,
esp.
after a participle, e.g. यदा क्षयं गतं सर्वम्, ‘when all had gone to ruin’,
R.
यदा is sometimes joined with other relatives used indefinitely, e.g. यो ऽत्ति यस्य यदा मांसम्, ‘when any one eats the flesh of any one’,
Hit.
)
यदा॑ b See
p.
844, col. 1.
Monier Williams 1872
English
यदा, ind. at what time, when, whenever, (gene-
rally followed in the correlative clause by तदा or
ततस् or तर्हि or in Ved. by आद् इत्)
whereas,
since, as
if
यदा यदा, whenever
यदा तदा,
at any time whatsoever
यदा यदा तदा तदा,
as often as so often
यदैव तदैव, when
indeed then indeed
यदा प्रभृति तदा प्र-
भृति, from whatever time from that time forward
यदा-कदा-च, Ved. as often as, whenever
यदा-
कदा-चित्, at any time
यदा-कदा-चित्, never
at any time
यदा is sometimes joined in the same
sentence with other relatives used indefinitely (e. g.
यो ऽत्ति यस्य यदा मांसम्, when any one eats
the flesh of any one).
Macdonell
English
यदा ya-dā, cj. when, followed by corr. 🞄(rarely omitted) tadā, sts. tataḥ, in V. also 🞄ā́t, ádha, and tád
the copula is often 🞄omitted, esp. after a pp.
yadā kadā cid, at 🞄any time, ever
yadā tandā, always
yadā́ 🞄kadā́ ca, as often as (RV.)
yadā yadā, as 🞄often as (corr. doubled or single tadā)
yadā‿eva tadā‿eva, yadā‿eva khalu tadā 🞄prabhṛti‿eva, as soon as at once, at the 🞄very time that thenceforward.
Benfey
English
यदा + दा (यद्), adv.
1. When,
at what time, Hit. 98, 18.
2. Doubled,
Whenever, Bhag. 4, 7.
3. With fol-
lowing कदा चिद् -- न, Nevermore, Hit.
58, 12.
Hindi
Hindi
जब
Apte Hindi
Hindi
यदा
अव्य* - यद्काले दाच्
"जब, उस समय जब कि"
यदा
अव्य* - -
यदि
यदा
अव्य* - -
"जब कि, चूंकि, यतः"
Shabdartha Kaustubha
Kannada
यदा
पदविभागः - > अव्ययम्
कन्नडार्थः - > ಯಾವಾಗ? ಯಾವ ಕಾಲದಲ್ಲಿ?
निष्पत्तिः - > "दा" (५-३-१५)
व्युत्पत्तिः - > यद् काले
विस्तारः - > तदा ಪದವು ಇದ್ದರೆ ವಾಕ್ಯಪೂರ್ತಿಯಾಗುವುದು. "यदा तस्याधिगमे जगत्पतेरपश्यदन्यं विधिं विचिन्वती तदा सहास्माभिरनुज्ञया गुरोरियं प्रपन्ना तपसे तपोवनम् ॥" - कुमा० ५-५९
यदा
पदविभागः - > अव्ययम्
कन्नडार्थः - > ಯಾವ ಕಾರಣದಿಂದ
प्रयोगाः - > "यदा बुधैः सर्वगतस्त्वमुच्यसे वेत्सि भावस्थमिमं कथं जनम्"
उल्लेखाः - > कुमा० ५-५८
यदा
पदविभागः - > अव्ययम्
कन्नडार्थः - > ರೆ (ಆದರೆ, ಹೋದರೆ, ಬಂದರೆ, ಮಾಡಿದರೆ ಇತ್ಯಾದಿ ಅರ್ಥಗಳಲ್ಲಿ)
L R Vaidya
English
yadA {% ind. %} 1. When, whenever, Na.xxii.55
2. since, whereas, if, पत्रं नैव यदा करीरविटपे दोषो वसन्तस्य किम् Bhartr.ii.93.
Bopp
Latin
यदा Adv. (a stirpe Relativi s. दा) quando, quo tempore.
BH. 2. 52. यदा यदा quandocunque. BH. 4. 7.
Indian Epigraphical Glossary
English
yadā tad=āpi (LP), ‘only’.
Lanman
English
yadā́, adv. when
yadā…tadā or tatas,
when…then
yadā…atha, Vedic,
845, 6, 7
yadā yadā, quandocunque, see
tadā. [pron. root ya, 1103a.]
Wordnet
Sanskrit
Synonyms:
यदा
adverb
क्रमम् अनु।
"यदा परीक्षायाः समयः आगतः तदा भीतिः वृद्धिं गता।"
Synonyms:
यदा
adverb
यस्मिन् काले।
"यदा सः आगच्छति यदा अहं गच्छामि।"
Sanskrit Tibetan
Tibetan
gang gi tshe
१) कदा २) यदा ३) यदि
gang tshe
१) कदा २) यदा ३)
gal te
१) अथ २) चेत् ३) यदा (?) ४) यदि ५) यद्यपि ६) सचे ७) त्
अभिधानचिन्तामणिपरिशिष्टम्
Sanskrit
--source--
स्यात्तदानीं तदा तर्हि यदा यर्ह्यन्यदैकदा
-wordlist-
तदानीम् (अ), तदा (अ), तर्हि (अ), यदा (अ), यर्हि (अ), अन्यदा (अ), एकदा (अ)
शब्दकल्पद्रुमः
Sanskrit
यदा,
व्य,
(यस्मिन् काले इति यद् + “सर्व्वै-कान्यकिंयत्तदः काले दा ।” १५ इति दा ।)यस्मिन् काले यथा, --“यदा यदा सतां हानिर्व्वेदमार्गानुसारिणाम् ।तदा तदा कलेर्वृद्धिरनुमेया विचक्षणैः
”इति तिथ्यादितत्त्वधृतवचनम्
वाचस्पत्यम्
Sanskrit
यदा
अव्य०
यद् + काले दाच् यस्मिन् काले इत्यर्थे
Capeller
German
यदा॑ Conj. wann, als, wenn. Oft verst.
durch एव (यदैव). Im Nachs. bes. आत्,
अथ, तद्, तदा, तेन u. s. w. यदा॑ कदा॑
so oft als
यदा कदा चिद् jederzeit.
Die Verb. mit तदा s. d.
Grassman
German
yadā́ [von yá], Conjunction der Zeit. Die Verbindung mit íd und das entsprechende Demonstrativ im Hauptsatze (Nachsatze): ā́t, ā́t íd, átha, ádha siehe unter diesen. Vergl. auch yád.
1〉 als mit erzählender Zeit im Nebensatze und Hauptsatze (das Verb des Hauptsatzes eingeklammert): (amadan) ávadhīs {103, 8}: ava ‿ákhyat (ānaje) {161, 4}
ā́nat (ajījar) {163, 7}
ácet, yád ákhyat (acikradat) {320, 8}
ákran (āyan) {329, 2}
ásahiṣṭa (abhavat) {614, 5}
ávadhīs, vicakramé, vāvṛdhā́te, niyemiré, ádhārayas (vavakṣatus, yemire) {632, 26}—_{632, 30}
ásanat (árukṣat) {893, 10}
ádadṛhanta (aprathetām) {908, 1}
ádadhus, ábhūtām (apaśyan) {914, 11}
ástambhīt (janiṣṭa) {1020, 8}
bhéd (ā́dat) {894, 6}
ā́śata (carkiran) {918, 3}.
2〉 wenn (zeitlich) mit Ind. praes. im Nebenund Hauptsatze: kṛṇuté (bhayate) {313, 10}
(unátti) váṣṭi {439, 4}
kṛṇóṣi (hūyase) {641, 14}
(bhajanti) bhávati {940, 10}
anuvā́ti (vapasi) {968, 4}.
3〉 nachdem, yadā́ íd sobald als mit erzählender Zeitform im Nebensatze und Ind. praes. im Hauptsatze (s. yád): yadā́‿íd áyukta harítas sadhásthāt, ā́t rā́trī vā́sas tanute simásmai „sobald sie die goldenen Rosse von ihrem Wagen gelöst hat, so breitet die Nacht ihr Gewand über alles“ {115, 4}
ā́‿ágan (aśnuve) {164, 37}
áyukta (jígāti) {441, 4}
ásthāt (vāti) {519, 2}
ā́nat (gṛṇanti) {833, 2}
ava‿ákhyat (bruvanti) {853, 3}
ācíketat (dāti) {558, 4}
káras (ohase) {689, 9} (tád uśmasi ist parenthetisch)
in {849, 3} ist etwa ā dadhé zu ergänzen: yadā́ vájram híraṇyam íd, áthā rátham ā́ tiṣṭhati. Dagegen in {334, 8} yadā́ sahásram abhí sīm áyodhīt, durvártus smā bhavati bhīmás ṛñján ist der Sinn: „wenn er auch gegen Tausende kämpfte, immer ist unaufhaltsam der furchtbare vordringende“.
4〉 wann mit dem Conj., der hier aber in dem zeitlichen Sinne der Vorzukunft (des Futurum exactum) aufzufassen ist, und dem Conj. im Hauptsatze (im zeitlichen Sinne der Zukunft): yadā́ vṛtrā́ṇi jáṅghanat átha‿enam me púnar dadat
„wenn er die Feinde geschlagen haben wird, dann gebe er ihn mir zurück“ {320, 10}
káras (artháyāse íd) {82, 1}
dī́dharas (kṛṇavas) {709, 1}
kṛṇávas (hinutāt) {842, 1}
gáchāti (bhavāti) {842, 2}
kárasi (dattāt) {842, 2}.
5〉 yadā́ kadā́ ca mit dem Conj. wann auch immer, so oft auch sunávāma sómam, agnís tvā dūtás dhanuāti ácha {287, 4}.
Burnouf
French
यदा यदा conj. (य
sfx. दा) lorsque
यदा
यदा tant que, chaque fois que.
Stchoupak
French
यदा
conj. (souvent avec तदा pour corrél.) quand, au moment
si
य्। य्। aussi souvent que
य्। तदा sans cesse
यदैव
dès que
य्। प्रभृति- à partir du moment où.