| YouTube Channel

यथामुखीन (yathAmukhIna)

 
शब्दसागरः
English
यथामुखीन
mfn.
 (-नः-ना-नं)
1. Like, resembling, shewing, similarly or
reflecting.
2. Looking strait at, (with a genitive.)
E.
 यथा as, मुख
the countenance, and ख
aff.
Yates
English
यथा_मुखीन (नः-ना-नं)
a. Like, resembling.
Wilson
English
यथामुखीन
mfn.
 (-नः-ना-नं) Like, resembling, shewing similarly or
reflecting.
E.
 यथा as, मुख the countenance, and ख
aff.
Monier Williams Cologne
English
यथा—मुखीन
mfn.
 looking straight at (gen. ),
Bhaṭṭ.
 (Pāṇ.
ib.)
Apte Hindi
Hindi
यथामुखीन
वि* यथा-मुखीन -
ठीक सामने देखने वाला
Shabdartha Kaustubha
Kannada
यथामुखीन
पदविभागः - > विशेष्यनिघ्नम्
कन्नडार्थः - > ನೇರವಾಗಿ ಎದುರಿಗೆ ನೋಡುತ್ತಿರುವ /ಪ್ರತಿಬಿಂಬಕ್ಕೆ ಆಶ್ರಯವಾಗಿರುವಂತಿರುವ
निष्पत्तिः - > सादृश्येऽव्ययीभावः । निपा० ।
व्युत्पत्तिः - > मुखस्य सदृशं यथामुखम् प्रतिबिम्बम् । दृश्यते अत्रेऽति दर्शनः, यथामुखं दर्शनः
प्रयोगाः - > "यथामुखीनः सीतायाः पुप्लुवे बहु लोभयन्"
उल्लेखाः - > भट्टि० ५-४८
L R Vaidya
English
yaTA-muKIna {% a. %} looking straight, (with a gen.), (मृगः) यथामुखीनः सीतायाः पुप्लुवे बहु लोभयत् Bt.vi.48.
शब्दकल्पद्रुमः
Sanskrit
यथामुखीनः, त्रि, (यथामुख + “यथामुखसंमु-खस्य दर्शनः खः ।” ५ । २ । ६ । इति खः ।)मुखप्रतिविम्बाश्रयः । मुखस्य सदृशं यथामुखंप्रतिविम्बं निपातनात् सादृश्येऽव्ययीभावः ।यथामुखं दर्शनः यथामुखीनः । इति सिद्धान्त-कौमुदी ॥
अपि च ।“ततश्चित्रीयमाणोऽसौ हेमरत्नमयो मृगः ।यथामुखीनः सीतायाः पुप्लुवे बहु लोभयन् ॥
”इति भट्टिः ॥
मुखस्य सदृशं यथामुखं दर्पणादिस्थप्रतिविम्ब-मुच्यते । सादृश्यार्थेऽव्ययीभावः । इति भरतः ॥
निर्म्मलत्वात् सीताया अग्रतो यथामुखीनःप्रतिविम्बाश्रय इव भूत्वा पुप्लुवे भ्रमति स्म इव-शब्दलोपो द्रष्टव्यः । इति जयमङ्गलः ॥