| YouTube Channel

मैरेय (maireya)

 
शब्दसागरः
English
मैरेय
n.
 (-यं) A sort of spirituous liquor, prepared from the blossoms
of the Lythrum fruticosum, with sugar, &c.
E.
 मिरा said to be
the name of a country or drug, ढक्
aff.
Capeller Eng
English
मैरेय
m.
n.
 a kind of intoxicating drink.
Yates
English
मैरेय (यं) 1.
n.
 A sort of spirituous liquor.
Wilson
English
मैरेय
n.
 (-यं) A sort of spirituous liquor, from the blossoms of
the Lythrum fruticosum, with sugar, &c.
E.
 मिरा said to be the name of a country or drug, and ढक्
aff.
Apte
English
मैरेयः [mairēyḥ] यम् [yam] मैरेयकः [mairēyakḥ] कम् [kam], यम् मैरेयकः कम् A kind of intoxicating drink (a combination of सुरा and आसव)
अधिरजनि वधूभिः पीतमैरेयरिक्तम्
Śi.*
 11.51
G. L.* 34
पीत्वा च मधु- मैरेयम्
Bhāg.*
 6.1.59
मैरेयं सरसिजीमुखाम्बुजस्थं चक्राह्वाः सह गृहिणीभिरापिबन्ति Rām. Ch.7.
Apte 1890
English
मैरेयः
यं, मैरेयकः
कं A kind of intoxicating drink
अधिरजनि वधूभिः पीतमैरेयरिक्तं Śi. 11. 51
G. L. 34.
Monier Williams Cologne
English
मैरेय
m.
n.
 a kind of intoxicating drink (accord. to
Suśr.
 , Sch. a combination of सुरा and आसव),
MBh.
R.
&c.
Monier Williams 1872
English
मैरेय मैरेय, अस्, अम्, m. n. (according to
the lexicographers only अम्, n.), a kind of intoxi-
cating drink (extracted from the blossoms of the
Lythrum Fructicosum, with sugar, &c.).
Macdonell
English
मैरेय mair-eya,
m.
n.
 an intoxicating drink 🞄(made of sugar and other substances): -ka, 🞄m.
n.
 id.
m.
 a mixed caste.
Benfey
English
मैरेय मैरेय,
n.
 A spirituous
liquor, Rājat. 5, 368.
Apte Hindi
Hindi
मैरेयः
पुं*
 - मिरा देशभेदे भवः - ढक्
एक प्रकार का मादक पेय
मैरेयम्
नपुं*
 - मिरा देशभेदे भवः - ढक्
एक प्रकार का मादक पेय
Shabdartha Kaustubha
Kannada
मैरेय
पदविभागः - > नपुंसकलिङ्गः
कन्नडार्थः - > ಇಕ್ಷುರಸ ಪುಷ್ಪರಸ ಮುಂತಾದುವುಗಳಿಂದ ತಯಾರಿಸಲ್ಪಟ್ಟ ಮದ್ಯ /ಒಂದು ವಿಧ ಆಸವ
निष्पत्तिः - > "ढक्" (४-२-९७) निपा० ।
व्युत्पत्तिः - > मिरायां भवम्
प्रयोगाः - > १) "मैरेयं घातकीपुष्पगुडधानादिसंहितम्" २) "अधिरजनि वधूभिः पीतमैरेयरिक्तं कनकचषकमेतद्रोचनालोहितेन"
उल्लेखाः - > माघ० ११-५१
L R Vaidya
English
mEreya {% m.n. %} A kind of spirituous liquor, पिबंतो मैरेयं पुनरपहरंतश्च कनकम् G.L.34.
अभिधानचिन्तामणिः
Sanskrit
--source--
मध्वासवे माधवको मैरेये शीधुरासवः ।
-wordlist-
मध्वासव (पुं), माधवक (पुं), मैरेय (पुं), शीधु (पुं), आसव (पुं)
अभिधानरत्नमाला
Sanskrit
मध्वासव
मध्वासव, शीधु, सुरा, प्रसन्ना, परिस्रुता, मदिरा, मदिष्ठा, कादम्बरी, स्वादुरसा, शुण्डा, गन्धोत्तमा, माधवक, हाला, कल्य, कश्य, मद्य, मैरेय, कापिशायन, माध्वीक, आसव, परिस्रुत्, वारुणी, मधु
मध्वासवः शीधु सुरा प्रसन्ना,
परिस्रुता स्यान्मदिरा मदिष्ठा ।
कादम्बरी स्वादुरसा च शुण्डा,
गन्धोत्तमा माधवकश्च हाला ॥ ३२९ ॥
कल्यं कश्यं तथा मद्यं मैरेयं कापिशायनम् ।
माध्वीकमासवः प्रोक्तः परिस्रुद्वारुणी मधु ॥ ३३० ॥
verse 2.1.1.329
page 0039
शब्दकल्पद्रुमः
Sanskrit
मैरेयं,
क्ली,
 (मारं कामं जनयतीति । मार +ढक् । निपातनात् साधुः ।) मद्यविशेषः । इत्य-मरः । २ । १० । ४२ ॥
“यद्यपि ।‘सीधुरिक्षुरसैः पक्वैरपक्वैरासवो भवेत् ।मैरेयं धातकीपुष्पगुडधानाम्लसंहितम् ॥
’इति माधवेन भेदः कृतः । तथापि सूक्ष्ममनादृ-त्येदमुक्तम् । मारं कामं जनयति मैरेयं ष्णेयः ।निपातनादात् ऐत्वम् ।” इति भरतः ॥
(यथा, “मद्यन्तु सीधुर्मैरयमिरा च मदिरा सुरा ।कादम्बरी वारुणी च हालापि बलवल्लभा ॥
”इति भावप्रकाशस्य पूर्व्वखण्डे द्वितीये भागे ॥
क्वचित्, पुंलिङ्गेऽपि दृश्यते । यथा, --“तीक्ष्णः कषायो मदकृत् दुर्नामकफगुल्महृत् ।कृमिमेदोऽनिलहरो मैरयो मधुरो गुरुः ॥
”इति सुश्रुते सूत्रस्थाने ४५ अध्याये ॥
)
वाचस्पत्यम्
Sanskrit
मैरेय
न०
 मिरायां देशभेदे ओषधिमेदे वा भवं ढक् । मिरादेशजाते १ आसवे “मैरेयं धातकीपुष्पगुडधानाम्लसम्भवम्”माधवोक्ते २ मद्यभेदे च
न०
 ।
Capeller
German
मैरेय
m.
n.
 berauschendes Getränk.
Burnouf
French
मैरेय मैरेय
n.
 liqueur extraite des fleurs du lythrum
fruticosum.
Stchoupak
French
मैरेय-
m.
n.
 d'une liqueur
-क- id.