| YouTube Channel

मृग् (mRg)

 
शब्दसागरः
English
मृग् r. 4th cl. (मृग्यति) r. 10th cl. (मृगयते)
1. To seek, or pursue, to
hunt, to chase.
2. To investigate.
3. To beg any thing from
any body.
Yates
English
मृग् (य) मृग्यति 4.
a. To seek, to
hunt. (ङ, क) मृगयते 10.
d. Idem.
Apte
English
मृग् [mṛg], 4
P.
 , 1 Ā. (मृग्यति, मृगयते, मृगित)
To seek, search for, seek after
न रत्नमन्विष्यति मृग्यते हि तत्
Ku.*
 5. 45
गता दूता दूरं क्वचिदपि परेतान् मृगयितुम् G. L.* 25.
To hunt, chase, pursue.
To aim at, strive after.
To examine, investigate
अविचलितमनोभिः साधकैर्मृग्यमाणः
Māl.
 5.1
अन्तर्यश्च मुमुक्षुभिर्नियमितप्राणादिभिर्मृग्यते
V.*
 1.1 'inwardly sought or investigated'.
To ask for, beg of one
एतावदेव मृगये प्रतिपक्षहेतोः
M.*
 5.2.
To visit, frequent.
Apte 1890
English
मृग् {c4c} P., {c10c} A. (मृग्यति, मृगयते मृगित) 1 To seek, search for, seek after
न रत्नमन्विष्यति मृग्यते हि तत् Ku. 5. 45
गता दूता दूरं क्वचिदपि परेतान् मृगयितुं G. L. 25.
2 To hunt, chase, pursue.
3 To aim at, strive after.
4 To examine, investigate
अबिचलितमनोभिः साधकैर्मृग्यमाणः Māl. 5. 1
अंतर्यश्च मुमुक्षुभिर्नियमितप्राणादिभिर्मृग्यते V. 1. 1 ‘inwardly sought or investigated’.
5 To ask for, beg of one
एतावदेव मृगये प्रतिपक्षहेतोः M. 5. 20.
6 To visit, frequent.
Monier Williams Cologne
English
मृग् (rather
Nom.
fr.
 मृग
cf.
 √ मार्ग्, मृज्)
cl.
 4.
P.
 , Ā. 10 (Dhātup. xxvi, 137
xxxv, 46) मृग्यति, मृग॑यते (mc. also
P.
 °ति
pr.
p.
 मृगयाण,
MBh.
 ),
to chase, hunt, pursue,
RV.
&c.
&c.
to seek, search for or through, investigate, examine,
MBh.
Kāv.
&c.
to visit, frequent,
MBh.
to seek or strive after, aim at, endeavour to obtain (acc. ),
MBh.
Kāv.
&c.
to desire or request or ask anything (acc. ) from (abl. , -तस्,
gen.
 with or without सकाशात्),
Kathās.
Monier Williams 1872
English
मृग् मृग् (more properly to be regarded
as a Nom. fr. मृग), cl. 4. P., 10. A.
मृग्यति, मृगयते (ep. also P. -ति), &c., to
chase, hunt, pursue
to seek, search for, seek after
to investigate, examine
to strive for, aim at
to
visit
to desire or request or beg anything (acc.)
from another (abl., gen., or with सकाशात्)
अन्तर्
मृग्, to examine or investigate inwardly, i. e. in
the mind: Pass. मृग्यते, to be searched or sought
after, to be pursued.
Benfey
English
मृग् मृग्, † i. 4, Par. i. 10, मृ-
गय (properly a denomin. derived
from मृग), Ātm. (in epic poetry also
Par., MBh. 1, 5897), To hunt, to search,
Vikr. 32, 16
MBh. 1, 3644
with अन्तर्,
inwardly, i. e. in the mind, Vikr. d. 1.
Anomal. ptcple. pres. मृगयाण, MBh.
3, 2745.
Apte Hindi
Hindi
मृग्
"दिवा* पर*, चुरा* आ* , , " - -
"ढूंढना, खोजना, तलाश करना"
मृग्
"दिवा* पर*, चुरा* आ* , , " - -
"शिकार करना, पीछा करना, अनुसरण करना"
मृग्
"दिवा* पर*, चुरा* आ* , , " - -
"लक्ष्य बांधना, यत्न करना"
मृग्
"दिवा* पर*, चुरा* आ* , , " - -
"परीक्षण करना, अनुसंधान करना"
मृग्
"दिवा* पर*, चुरा* आ* , , " - -
"मांगना, याचना करना"
L R Vaidya
English
mfg {% vt. 4P, 10A (pp. मृगित
pres. मृग्यति, मृगयते) %} 1. To seek, to search for, न रत्नमन्विष्यति मृग्यते हि तत् K.S.v.45
2. to investigate, to examine, अंतर्यश्च मुमुक्षुभिर्नियमितप्राणादिभिर्मृग्यते Vikr.i., अविचलितमनोभिः साधकैर्मृग्यमाणः M.M.v.
3. to beg anything from anybody, e.g. तत्सकाशादृणं किंचिदेह्यद्य मृगयामहे.
Bopp
Latin
मृग् 10. A. interdum P. etiam 4. A. मृगयामि, मृगये (gr.
342.), मृग्ये. Quaerere. H. 1. 25.: पानीयम् मृगया-
मि
N. 12. 118.: किम् वा मृगयसेवने
13. 65.: मृग-
यिष्यन्ति ते भद्रे भर्तारम्
16. 2.: मृगयध्वन् नलम्.
मृगयाण quaerens (gr. 598.). N. 18. 2. -- Perscrutari.
MAH. 4. 865.: मृगयित्वा बहून् ग्रामान्. Cf. मार्ग्.
धातुपाठः (Krishnacharya)
Sanskrit
धातुः:
 मृग्
मूलधातुः:
 मृग
धात्वर्थः:
 अन्वेषणे
गणः:
 चुरादिः
कर्मकत्वं:
 सकर्मकः
इट्त्वं:
 सेट्
उपग्रहः:
 आत्मनेपदी
रूपम्:
 मृगयते
अनुबन्धादिविशेषः:
 अदन्तः, आगर्वीयः
Schmidt Nachtrage zum Sanskrit Worterbuch
German
°मृग् + वि ? Harṣac. 238, 2.
Wordnet
Sanskrit
Synonyms:
 मृगयां चर्, मृगयां परिधाव्, संवाहय, मृग्
verb
वने अरण्ये वा पशून् अनुसृत्य आयुधेन बलात् प्राणहरणानुकूलः व्यापारः।
"पुरा राजानः मनोविनोदनार्थं मृगयां चरन्ति स्म।"
Burnouf
French
*मृग् मृग्। मृग्यामि 4 et मृगये 10.
Chercher
suivre à la piste
explorer, ग्रामान् les villages.