| YouTube Channel

मुसल (musala)

 
शब्दसागरः
English
मुसल
n.
(-लं)
1. A pestle, a wooden pestle used for cleaning rice.
2. A
club.
f.
(-ली)
1. A plant, (Curculigo orchioides.)
2. A house-
lizard.
E.
मुस् to break,
aff.
कलच्
it is also read with its com-
pounds and derivatives मुषल, मुषली, and sometimes मुशल, &c.
Capeller Eng
English
मु॑सल
m.
n.
pestle, mace, club, bell-clapper.
Yates
English
मुसल (लं) 1.
n.
A pestle, &c. like मुषल.
Spoken Sanskrit
English
मुसल - musala -
m.
- pestle
अयोनि - ayoni -
m.
- pestle
क्षोतृ - kSotR -
m.
- pestle
क्षोत्तृ - kSottR -
m.
- pestle
गोकिल - gokila -
m.
- pestle
निशादापुत्र - nizAdAputra -
m.
- pestle
अयोग्र - ayogra -
n.
- pestle
अयोग्रक - ayograka -
n.
- pestle
मुस्र - musra -
n.
- pestle
औलूखलौ - aulUkhalau -
m.
- mortar and pestle
वनस्पति - vanaspati -
m.
- pestle and mortar
उलूखलमुसल - ulUkhalamusala -
n.
- mortar and pestle
सन्नमुसल - sannamusala -
n.
- motionless pestle
शम्ब - zamba -
m.
- iron head of a pestle
मुसल - musala -
m.
n.
- wooden pestle used for cleaning rice
सन्नमुसले - sannamusale -
ind.
- at the time when the pestle lies motionless
मुसल - musala -
m.
- club
गदा - gadA -
f.
- club
यष्टि { -टी } - yaSTi { -TI } -
f.
- club
गोष्ठी - goSThI -
f.
- club
यष्टिका - yaSTikA -
f.
- club
तर - tara -
f.
- club
उद्घात - udghAta -
m.
- club
काष्ठलोहिन् - kASThalohin -
m.
- club
परिघात - parighAta -
m.
- club
लगुड - laguDa -
m.
- club
लकुट - lakuTa -
m.
- club
समाज - samAja -
m.
- club
किष्कुरु - kiSkuru -
m.
- club
गद - gada -
n.
- club
मत्य - matya -
n.
- club
तातल - tAtala -
adj.
- iron club
मुद्गर-हरिता - mudgara-haritA -
f.
- club moss [ Bot. ]
घन - ghana -
m.
- iron club
मुसलायुध - musalAyudha -
m.
- club-armed
गोष्ठीगृह - goSThIgRha -
n.
- club house
मुसल musala
m.
pestle
मुसल musala
m.
club
मुसल musala
m.
n.
mace
मुसल musala
m.
n.
particular constellation
मुसल musala
m.
n.
22nd astronomical yoga or division of the moon's path
मुसल musala
m.
n.
wooden pestle used for cleaning rice
मुसल musala
m.
n.
clapper of a bell
मुसल musala
m.
n.
particular surgical instrument
Wilson
English
मुसल
n.
(-लं)
1 A pestle, a wooden pestle used for cleaning rice.
2 A club.
f.
(-ली)
1 A plant, (Curculigo orchioides.)
2 A house lizard.
E.
मुस to break,
aff.
कलच्
it is also read with its compounds and
derivatives मुषल, मुषली, and sometimes मुशल, &c.
Apte
English
मुसलः [musalḥ] लम् [lam], लम् 1 A mace, club
मुसला इव मे घ्नन्ति नेमे बाणाः शिखण्डिनः
Mb.
* 6.119.62.
A pestle (used for cleaning rice)
मुसलमिदमियं पातकाले मुहुरनुयाति कलेन हुंकृतेन
Mu.*
1.4
Ms.*
6.56.
A kind of surgical instrument.
The clapper of a bell (Mar. लोळी).
N.
of a constellation.
Comp.
-आयुधः an epithet of Balarāma
उपस्पृश्य तत्रैव प्रहृष्टो मुसलायुधः
Mb.
* 9.36.2. -उलूखलम् a pestle and mortar
Ms.*
3.88.
Apte 1890
English
मुसलः
लं 1 A mace, club.
2 A pestle (used for cleaning rice)
मुमलमिदमियं पातकाले पुहरनुयाति कलेन हुकृतेन Mu. 1. 4
Ms. 6. 56.
3 A kind of surgical instrument.
Comp.
आयुधः an epithet of Balarāma.
उलूखलं a pestle and mortar.
Monier Williams Cologne
English
मु॑सल mn. (often spelt मुशल or मुषल
cf.
Uṇ.
i, 108, Sch.) a pestle, (esp. ) a wooden pestle used for cleaning rice,
AV.
&c.
,
&c.
a mace, club,
Mn.
MBh.
&c.
(cf. चक्र-म्°)
the clapper of a bell,
Kathās.
a partic. surgical instrument,
Suśr.
a partic. constellation,
VarBṛS.
the 22nd
astron.
Yoga or division of the moon's path,
MW.
मु॑सल
m.
N.
of a son of Viśvāmitra,
MBh.
Monier Williams 1872
English
मुसल, अस्, अम्, m. n. (often spelt मुषल and
less correctly मुशल), a pestle, a kind of wooden
pestle used for cleaning rice
a mace, club, (चक्र-
मुसलः सङ्ग्रामः, a battle fought with discuses
and clubs)
a particular surgical instrument
a par-
ticular constellation
the twenty-second astronomical
Yoga or division of the moon's path
N. of a son of
Viśvāmitra
(ई), f. the plant Curculigo Orchioides
Salvinia Cucullata
the house-lizard.
—मुसला-मु-
सलि, ind. club against club.
—मुसलायुध (°ल-
आय्°), अस्, आ, अम्, club-armed
(अस्), m. an epithet of
Bala-deva.
—मुसली-भू, cl. 1. P. -भवति, -भ-
वितुम्, to become a club.
—मुसलोलूखल (°ल-
उल्°), अम्, n. a pestle and mortar.
Macdonell
English
मुसल músa-la,
m.
n.
pestle
club, mace
🞄clapper (of a bell): -āyudha,
m.
(armed with 🞄a club), ep. of Baladeva.
Benfey
English
मुसल मुस् + अल, also मुषल मुष् +
अल (see मुस्),
n.
1. A pestle, Man. 3,
88 (स्).
2. A club. Cf. मुशल।
Hindi
Hindi
मूसल
Apte Hindi
Hindi
मुसलः
पुं*
- मुस् + कलच्
"गतका, गदा"
मुसलः
पुं*
- -
मूसल
मुसलम्
नपुं*
- मुस् + कलच्
"गतका, गदा"
मुसलम्
नपुं*
- -
मूसल
Shabdartha Kaustubha
Kannada
मुसल
पदविभागः - > पुल्लिङ्गः / नपुंसकलिङ्गः
कन्नडार्थः - > ಒನೆಕೆ
निष्पत्तिः - > मुस (खण्डने) - "कलच्" (उ० १-१०६)
व्युत्पत्तिः - > मुस्यत्यनेन
प्रयोगाः - > "न्यपप्तन् मुसले गृध्रा दीप्तयापाति चोल्कया"
उल्लेखाः - > भट्टि० १५-२७
मुसल
पदविभागः - > पुल्लिङ्गः / नपुंसकलिङ्गः
कन्नडार्थः - > ಒನಕೆಯ ಶಬ್ದ /ಧಾನ್ಯವನ್ನು ಕುಟ್ಟುವಾಗ ಆಗುವ ಒನಕೆಯ ಶಬ್ದ
प्रयोगाः - > "मुसलमिदमियं पातकाले मुहुरनुयाति कलेन हुङ्कृतेन"
उल्लेखाः - > मुद्रा० १-४
मुसल
पदविभागः - > पुल्लिङ्गः / नपुंसकलिङ्गः
कन्नडार्थः - > ಗದೆ /ಕಬ್ಬಿಣದ ಒಂದು ಅಸ್ತ್ರ
L R Vaidya
English
musala {% m.n. %} 1. A mace, a club
2. a pestle used for cleaning rice, M.vi.56.
Lanman
English
músala, m. n. pestle. [181c.]
Schmidt Nachtrage zum Sanskrit Worterbuch
German
मुसल m. n. °eine Art Coitus, E 593 (D).
अभिधानचिन्तामणिः
Sanskrit
--source--
कटः किलिञ्जो मुसलोऽयोग्रं कण्डोलकः पिटम् १०१७
-wordlist-
कट (पुं), किलिञ्ज (पुं), मुसल (पुं), अयोग्र (क्ली), कण्डोलक (पुं), पिट (क्ली)
पुराणम्
English
मुसल / MUSALA. A Brahmavādī son of viśvāmitra. (Śloka 53, Chapter 4, anuśāsana parva).
Vedic Reference
English
Musala denotes a ‘pestle’ in the later Saṃhitās^1 and in the
Brāhmaṇas.^2
1) Av. x. 9, 26
xi. 3, 3
xii. 3, 13
Taittirīya Saṃhitā, i. 6, 8, 3, etc.
2) Śāṅkhāyana Āraṇyaka, xii. 8
Śata-
patha Brāhmaṇa, xii. 5, 2, 7
in the
Jaiminīya Brāhmaṇa, i. 42, 44 (Journal
of the American Oriental Society, 15, 235,
237), musalin means a ‘man armed with
a club.’
अमरकोशः
Sanskrit
Word: मुसलः
Root: मुसल
Gender: पुं
Number: all
Meaning(s):
club
pestle
Shloka(s):
2|9|25|2 अयोग्रं मुसलोऽस्त्री स्यादुदूखलमुलूखलम्॥ (वैश्यवर्गः)
Synonym(s):
2|9|25|2 अयोग्रः (अयोग्र) (पुं)
2|9|25|2 अयोग्रम् (अयोग्र) (नपुं)
2|9|25|2 मुसलः (मुसल) (पुं)
2|9|25|2 मुसलम् (मुसल) (नपुं)
Related word(s):
अवयव_अवयवीसंबन्धः उलूखलम्
परा_अपरासंबन्धः उपकरणम्
उपाधि गार्हिकोपकरणम्
शब्दकल्पद्रुमः
Sanskrit
मुसलः,
पुं,
क्ली,
(मुस्यति खण्डयतीति मुस् +“वृषादिभ्यश्चित् ।” उणा० १०८ कलः चित्स्यात् ।) स्वनामख्याततण्डुलादिकण्डनार्थनिर्म्मित-लौहाग्रयष्टिः तत्पर्य्यायः अयोऽग्रम् ।इत्यमरः २५
मुषलम् कण्डनी-दण्डः इति शब्दरत्नावली
मुस्यति मुसलमुस यिर्छिदि नाम्नीति कलः मुसलो दन्त्य-सकारः एवं मुष्य इर्छिदीति मूर्द्धन्यान्तात्कलः मूर्द्ध्वन्यषकारश्च इत्यमरटीकायां भरतः
(आयुधविशेषः तत्प्रकारो यथा, वैशम्पाय-नोक्तधनुर्वेदे ।“मुसलस्त्वक्षिशीर्षाभ्यां करैः पादैर्विवर्ज्जितः ।मूले चान्तेऽतिसम्बन्धः पातनं पोथनं द्वयम्
”)यथा, मनौ ३१५ ।“स्कन्धेनादाय मुसलं लगुडं वापि स्वादिरम् ।शक्तिञ्चोभयतस्तीक्ष्णामायसं दण्डमेव वा
”)
Capeller
German
मु॑सल
m.
n.
Mörserkolben, Stoßer, Keule,
Glockenklöppel.
Burnouf
French
मुसल मुसल
n.
(sfx. अल) pilon pour nettoyer le riz.
Massue, masse-d'armes. -- F. मुसली lézard des maisons, gecko
curculigo orchioïdes, bot.
मुसलक
m.
np. de la montagne résidait le Ṛṣi Valkalin,
Bd.
मुसलिन् a. qui porte une massue.
Balarāma.
मुसल्य a. qui doit être broyé
qui mérite d'être
broyé.
Stchoupak
French
मुसल-
m.
nt. pilon à mortier
massue
battant de cloche
-ई-भू- devenir massue.
मुसलायुध-
m.
ép. de Baladeva.
मुसलोलूखल- nt. sg. pilon et mortier.