मुष्टि (muSTi)

This section shows the AI summary for the selected word, generated by referencing all available dictionaries. This feature is available only for logged-in users.

Warning!

This feature is only for logged in users. Please login to have full access to Kosha.

In this section, you'll find information about the dhatus (verbal roots) related to your search. This includes details like dhatu information, forms, and any available commentaries.

Warning!

This feature is only for logged in users. Please login to have full access to Kosha.

शब्दसागरः

English

 मुष्टि mf.  (-ष्टिः-ष्टी)
	 1. The fist,  the closed hand.
	 2. The hilt or handle of
a sword,  etc.
	 3. A handful or Pala,  the initiatory measure in the
tables of the measures of grain. 
	 4. The penis.
	 5. Filching,  steal-
ing.
 E.
  मुष् to steal or take,  aff.
   क्तिच् ।

Capeller Eng

English

 मुष्टि॑ f.
  fist,  handful
 handle,  esp of a sword. 

Yates

English

 मुष्टि (ष्टिः) 2.
m.
  f.
  The fist
 the hilt
 filching.

Help us improve! Let us know about any improvements, bugs, or suggestions you have. Thanks.Click here for Feedback Form

Spoken Sanskrit

English

मुष्टि 	-	 muSTi 	-	 m.
  	-	 clenchedhand
मुष्टि 	-	 muSTi 	-	 m.
  	-	 fist
मुष्टि 	-	 muSTi 	-	 m.
  f.
  	-	  handful
मुष्टि 	-	 muSTi 	-	 m.
 f.
  	-	  particular measure
मुष्टि 	-	 muSTi 	-	 m.
 f.
  	-	  hilt or handle
मुष्टि 	-	 muSTi 	-	 m.
 f.
  	-	  compendium
मुष्टि 	-	 muSTi 	-	 m.
 f.
  	-	  stealing
मुष्टि 	-	 muSTi 	-	 m.
 f.
  	-	  abridgment
मुष्टि 	-	 muSTi 	-	 m.
 f.
  	-	  filching
मुष्टि 	-	 muSTi 	-	 m.
 f.
  	-	  penis
आरोध - मुष्टि 	-	  Arodha - muSTi 	-	 f.
  	-	  brake shoe  [ railway ]

मुष्टि 	-	 muSTi 	-	 m.
  	-	 clenchedhand
सुबद्ध 	-	  subaddha 	-	 adj.
  	-	 clenched
बद्ध 	-	  baddha 	-	 adj.
  	-	 clenched
काशि 	-	  kAzi 	-	 m.
  	-	 clenched hand
अर्धमुष्टि 	-	  ardhamuSTi 	-	 m.
  	-	  half-clenched hand
रत्नि 	-	  ratni 	-	 m.
  	-	  hands with the fist clenched
सम्पिण्डिताङ्गुलि 	-	  sampiNDitAGguli 	-	 adj.
  	-	  having the fingers clenched or closed
वज्रमुष्टि 	-	  vajramuSTi 	-	 m.
  	-	  one whose clenched fist is like adamant
वज्रमुष्टि 	-	  vajramuSTi 	-	 m.
 f.
  	-	  adamantine clenched fist or a kind of weapon

 
   मुष्टि  muSTi  m.
    fist    
   मुस्तु  mustu adj.
   fist    
   मुचुटी  mucuTI f.
   fist   
   अरत्नि  aratni m.
   fist    
   काशि  kAzi m.
   fist   
   खटु  khaTu m.
   fist    
   बद्धप्पि  baddhappi n.
   fist   
   नाडीव्रण  nADIvraNa m.
   fistula   
   शतपोनक  zataponaka m.
   fistula  
   दृढमुष्टि  dRDhamuSTi m.
   strong fist    
   रत्नि  ratni m.
   closed fist   
   गाढमुष्टि  gADhamuSTi adj.
   close-fisted   
   बद्धमुष्टि  baddhamuSTi adj.
   close-fisted  
   मुष्टामुष्टि  muSTAmuSTi ind.
   fist to fist    
   सिन  sina adj.
   stuck fist on  
   दृढमुष्टि  dRDhamuSTi adj.
   strong-fisted   
   नाडी  nADI f.
   fistulous sore  
   मुष्टी करोति  { मुष्टीकृ }  muSTI karoti  { muSTIkR } verb  clench the fist    
   जितकाशि  jitakAzi adj.
   the doubled fist   
   मुष्टिधय  muSTidhaya adj.
   sucking the fist        

 
   मुष्टि  muSTi  m.
    clenched hand   
   सङ्गृह्णाति  { संग्रह् }  saGgRhNAti  { saMgrah } verb  clench    
   सङ्गृह्णीते  { संग्रह् }  saGgRhNIte  { saMgrah } verb  clench   
   संहरते  { संहृ }  saMharate  { saMhR } verb  clench    
   संहरति  { संहृ }  saMharati  { saMhR } verb  clench   
   सुबद्ध  subaddha adj.
   clenched   
   बद्ध  baddha adj.
   clenched  
   काशि  kAzi m.
   clenched hand   
   मुष्टी करोति  { मुष्टीकृ }  muSTI karoti  { muSTIkR } verb  clench the fist  
   अर्धमुष्टि  ardhamuSTi m.
   half-clenched hand   
   मुष्टिकरण  muSTikaraNa n.
   clenching the fist  
   मुष्टिकर्मन्  muSTikarman n.
   clenching the fist   
   सङ्ग्राह  saGgrAha m.
   fist or clenching the fist  
   रत्नि  ratni m.
   hands with the fist clenched   
   सम्पिण्डिताङ्गुलि  sampiNDitAGguli adj.
   having the fingers clenched or closed  
   वज्रमुष्टि  vajramuSTi m.
   one whose clenched fist is like adamant   
   वज्रमुष्टि  vajramuSTi m.
 f.
   adamantine clenched fist or a kind of weapon     
            

Wilson

English

 मुष्टि
mf.  (-ष्टिः-ष्टी)
1 The fist,  the closed hand.
2 The hilt or handle of a sword,  &c.
3 A handful or Pala,  the initiatory measure in the tables of the measures
of grain. 
4 Filching,  stealing.
E.
  मुष to steal or take,  aff.
   क्तिन्.

Apte

English

मुष्टिः [muṣṭiḥ],  m.
 ,  f.
  [मुष्-क्तिच्]

The clenched hand,  fist
 कर्णान्तमेत्य विभिदे निबिडो$पि मुष्टिः R.*
  9.58
15.21
 Śi.*
  1.59.

A handful,  fistful
 श्यामाकमुष्टिपरिवर्धितकः Ś4.14
 R.*
  19.57
 Ku.*
  7.69
 Me.*
  7.

A handle or hilt.

A particular measure (=  pala).

A measure of capacity equal to one handful.

The penis.

Stealing (only f.
 ).

A compendium,  abridgment.

A measure used in checking the account of the income and expenditure of a country
 'जनपदायव्ययशोधको मुष्टिः' Bhūṣaṇā मुष्टिमर्धमुष्टिं वा$भ्यन्तरीकृत्य कृत्स्नमायव्ययजातम् Dk.*
  2.8. Comp.
   -करणम् clenching the fist. -ग्रहः clasping with one hand. -देशः the middle of a bow,  that part of it which is grasped in the hand. -द्यूतम् a kind of game. -पातः boxing.

बन्धः clenching the fist.

a handful. -मान्द्यम् slight loosening of the bowstring. -मेय a.
  to be measured with the fist,  to be spanned with the fingers. -युद्धम् a pugilistic encounter,  boxing. -योगः the offering of handfuls (i. e.  small quantities). -वधः devastation of the crop
 अतो मुष्टिवधः सस्यवधो वा यदोत्पद्यते तदा$भियास्यसि Dk.*
  2.3. -वर्चस् n.
  the feces compacted into a ball.

Apte 1890

English

 मुष्टिः m. f. [मुष्-क्तिच्] 1 The clenched hand,  fist
 कर्णांतमेत्य बिमिदे निबिडोपि मुष्टिः R. 9. 58
 15. 21
 Śi. 10. 59. 
2 A handful,  fistful
 श्यामाकमुष्टिपरिवर्धितकः Ś. 4. 13
 R. 19. 57
 Ku. 7. 69
 Me. 68. 
3 A handle or hilt. 
4 A particular measure (= pala). 
5 A measure of capacity equal to one handful. 
6 The penis. 
7 Stealing (only f.). 
8 A compendium,  abridgment,  
Comp. 
करणं clenching the fist. 
देशः the middle of a bow,  that part of it which is grasped in the hand. 
द्यूतं a kind of game. 
पातः boxing. 
बंधः {1} clenching the fist. {2} a handful. 
मेय a. to be measured with the fist,  to be spanned with the fingers. 
युद्धं a pugilistic encounter,  boxing. 

Monier Williams Cologne

English

 मुष्टि॑ mf.  stealing,  filching,  W.
 

 the clenched hand,  fist (perhaps orig. ‘the hand closed to grasp anything stolen’),  RV.
   &c.
   &c.
  

 a handful,  ŚBr.
   &c.
   &c.
  

 a partic.  measure (=  1 Pala),  ŚārṅgS.
 

 a hilt or handle (of a sword &c.
  ),  Kāv.
 
 Kathās.
 

 a compendium,  abridgment,  Sarvad.
 

 the penis (?),  Mahīdh.
  on VS.
  xxiii,  24.

Monier Williams 1872

English

 मुष्टि,  इस्,  m. f. stealing,  filching,  pilfering
 the
closed or clenched hand (perhaps originally ‘the
hand closed to grasp anything stolen’)
 the fist, 
(गूढाङ्गुष्ठ-कृत-मुष्टि,  the clenched fist
with the thumbs turned in)
 a fistful,  handful [cf.
दर्भ-म्°,  कुश-म्°,  केश-म्°,  गाढ-म्°]
 a par-
ticular measure (= a handful = 1 Pala)
 a hilt or
handle (of a sword,  &c.)
 a compendium,  abridg-
ment
 (according to Mahī-dhara on Vājasaneyi-s.
XXIII. 24) the penis (= लिङ्ग)
 [cf. Old Germ.
fust
 Angl. Sax. fyst.]
—मुष्टि-करण,  अम्,  n.
clenching the fist.
—मुष्टि-ता,  f. firmness of grasp.
—मुष्टि-देश,  अस्,  m. the part of a bow which is
grasped in the hand,  the middle of a bow.
—मु-
ष्टि-द्यूत,  अम्,  n. a kind of game,  odd or even, 
(commonly called पुरमुट्खेला।)
—मुष्टिन्-
धम,  अस्,  ई,  अम्,  blowing into the closed hand.
—मुष्टिन्-धय,  अस्,  आ,  अम्,  sucking the fist
or closed hand
 (अस्),  m. a child,  boy.
—मुष्टि-
पात,  अस्,  m. pummelling,  boxing.
—मुष्टि-प्र-
हार,  अस्,  m. a blow with the fist.
—मुष्टि-बन्-
ध,  अस्,  m. clenching the fist,  closing the hand (in
taking hold of anything)
 a handful.
—मुष्टि-
बन्धन,  अम्,  n. the act of clenching the fist.
—मुष्टि-मुख,  अस्,  ई,  अम्,  having a fist-like face.
—मुष्टि-मेय,  अस्,  आ,  अम्,  to be measured or
spanned with the hand,  (मध्येन मुष्टि-मेयेन, 
with a waist which might be spanned with the
fingers.)
—मुष्टि-युद्ध,  अम्,  n. a fight with
fists,  pugilistic encounter.
—मुष्टि-सङ्ग्राह-पी-
डित,  अस्,  आ,  अम्,  squeezed by a grasp with the fist, 
griped.
—मुष्टि-हत्या,  f.,  Ved. a hand to hand
engagement.
—मुष्टि-हन्,  आ,  घ्नी,  अ,  Ved. fight-
ing hand to hand (said of common soldiers as opposed
to those who fought in chariots).
—मुष्टी-कृ,  cl.
8. P. -करोति,  &c.,  to close the hand,  clench the fist.
—मुष्टी-कृत्य,  ind. having clenched the fist.
—मुष्टी-मुष्टि,  ind. fist to fist,  hand to hand
fighting,  fisticuffs.

Macdonell

English

 मुष्टि muṣ-ṭí,  m.
  f.
  clenched hand,  fist
 🞄handful (also as a measure)
 handle,  hilt 🞄(of a sword etc.)
 brief contents.

Benfey

English

 मुष्टि मुष्टि,  m.
  and f.
 
 1. The fist, 
Rām a,  15,  17
 Pañc. i. d. 203.
 2. A
handful,  Pañc. 215,  1.
 3. The handle
of a sword. -- Cf.  perhaps A.S. fyst.

Apte Hindi

Hindi

मुष्टिः
पुं*
  - मुष् + क्तिच्
"भींचा हुआ हाथ,  मुट्ठी"

मुष्टिः
पुं*
  - -
"मुट्ठीभर,  जितना एक मुट्ठी में आवे"

मुष्टिः
पुं*
  - -
"मूंठ,  दस्ता"

मुष्टिः
पुं*
  - -
एक विशेष तोल

मुष्टिः
पुं*
  - -
पुरुष का लिंग

Shabdartha Kaustubha

Kannada

मुष्टि
पदविभागः - > स्त्रीलिङ्गः
कन्नडार्थः - > ಹಿಡಿ /ಬಿಗಿಹಿಡಿದ ಕೈ /ಮುಚ್ಚಿದ ಹಸ್ತ
निष्पत्तिः - > मुष (स्तेये) - "क्तिन्" (३-३-९४)
व्युत्पत्तिः - > मुष्यतेऽनया
प्रयोगाः - > "तस्यापरेष्वपि मृगेषु शरान्मुमुक्षोः कर्णान्तमेत्य बिभिदे निबिडोऽपि मुष्टिः"
उल्लेखाः - > रघु० ९-५८
मुष्टि
पदविभागः - > स्त्रीलिङ्गः
कन्नडार्थः - > ಒಂದು ಪಲಲ ತೂಕ
मुष्टि
पदविभागः - > स्त्रीलिङ्गः
कन्नडार्थः - > ತುಂಬಿದ ಒಂದು ಹಿಡಿ
प्रयोगाः - > "श्यामाकमुष्टिपरिवर्धितको जहाति सोऽयं न पुत्रकृतकः पदवीं मृगस्ते"
उल्लेखाः - > शाकु० ४-१३
मुष्टि
पदविभागः - > स्त्रीलिङ्गः
कन्नडार्थः - > ಖಡ್ಗದ ಮುಷ್ಟಿ /ಕತ್ತಿಯ ಹಿಡಿ
प्रयोगाः - > "मुष्टिर्द्वयोः पले । बद्धपाणौ त्सरौ" - मेदि०
मुष्टि
पदविभागः - > स्त्रीलिङ्गः
कन्नडार्थः - > ಕದಿಯುವುದು /ಕಳ್ಳತನ

L R Vaidya

English

 muzwi {% m.f. %} 1. The clenched hand,  कृतांतस्य मुष्टिं पृथगिव स्थितम् R.xv.21,  ix.58
a handful,  अंतर्गूढं क्षितिरिव नभोबीजमुष्टिं दधाना R.xix.57,  K.S.vii.69
a hilt
a particular measure,  viz.,  a pala
the penis.

Edgerton Buddhist Hybrid

English

 muṣṭi,  f. (used in Skt. of the handle or grasping-point of a weapon), 
(1) = muṣṭi-bandha,  q.v.,  grip,  a manner of grasping (the bow): (bhagavatā,  or maye,  mayā,  spoken by the Buddha) cirapraṇaṣṭā Śāk(i)yamuṣṭi jñātā Mv 〔ii.77.2,  3〕
 〔82.2〕,  the long-lost (bow-)grip of the Śākyas was known
 referring to the young Bodhisattvaʼs exploit of wielding the bow of his grandfather Siṃhahanu,  which no one else could wield
(2) see s.v. ācārya-muṣṭi
(3) since rikta-muṣṭi,  q.v.,  is used in lists of things empty and delusive,  the word muṣṭi alone is,  acc. to text Śikṣ 〔261.8〕,  used in the same sense: evaṃ cakṣuś cendriyaṃ ca rikte (app. dual) muṣṭisadṛśam (but read rikta-muṣṭi-sadṛśam?) alīkam asadbhūtaṃ etc.
 note that after rikte the epithets are (at least mostly
 but see moṣadharma) singular,  which makes the dual rikte suspicious,  despite the double subject
 and the standard use of riktamuṣṭi,  occurring actually in the preceding line of Śikṣ,  makes the em. seem called for.

Indian Epigraphical Glossary

English

 muṣṭi (IE 8-6),  a handful.
Cf. eka-muṣṭyā (LP),  ‘at the same time’.

Lanman

English

 muṣṭí,  m. f. fist.

Schmidt Nachtrage zum Sanskrit Worterbuch

German

 मुष्टि °proper name of an asura,  Harṣac. 118,  13.

Sanskrit Tibetan

Tibetan

khu tshur
१) खटक २) मुष्टि ३) मुष्टिसन्धि ४) मौष्टिकाः

khyor ba
१) अञ्जलि २) प्रसार ३) प्रसृत ४) मुष्टि

chang bzung
मुष्टि

chang bzung
मुष्टि

अभिधानचिन्तामणिः

Sanskrit

--source--
 
संपिण्डिताङ्गुलिः पाणिर्मुष्टिर्मुस्तुर्मुचुट्यपि ।
संग्राहश्चार्धमुष्टिः स्यात्खटकः कुब्जितः पुनः ॥ ५९७ ॥
पाणिः प्रसृतः प्रसृतिस्तौ युतावञ्जलिः पुनः ।
-wordlist-
 
मुष्टि (पुंस्त्री),  मुस्तु (पुंस्त्री),  मुचुटी (स्त्री),  सङ्ग्राह (पुं),  अर्धमुष्टि (पुंस्त्री),  खटक (पुं),  प्रसृत (पुं),  प्रसृति (स्त्री),  अञ्जलि (पुं)

अभिधानरत्नमाला

Sanskrit

त्सरु
त्सरु,  मुष्टि
कोशः प्रत्याकारः खड्गपिधानं त्सरुर्भवेन्मुष्टिः ।
verse 2.1.1.473
page 0054

सङ्ग्राह
सङ्ग्राह,  मुष्टि
मुष्कोऽण्डं वृषणः कोशः सङ्ग्राहो मुष्टिरुच्यते ।
verse 2.1.1.523
page 0060

शब्दकल्पद्रुमः

Sanskrit

 मुष्टिः,  पुं,
   स्त्री,
   (मुष् + क्तिच् ।) पलपरिमाणम् ।चारि तोला इति भाषा । (वैद्यके आठतोलाइति प्रसिद्धिः ।“स्यात् कर्षाभ्यामर्द्धपलं शुक्तिरष्टमिका तथा ।शुक्तिभ्याञ्च पलं ज्ञेयं मुष्टिराम्रञ्चतुर्थिका ॥
”इति वैद्यकशार्ङ्गधरे पूर्व्वखण्डे प्रथमेऽध्याये ॥
‘पलार्द्धं शुक्तिमिच्छन्ति तथाष्टमाषकास्त्विति ।’पलं विल्वञ्च मुष्टिः स्यात् -- ॥
”इति गारुडे अष्टाधिकद्बिशततमेऽध्याये ।)बद्धपाणिः । मुटा इति भाषा । तत्पर्य्यायः ।सम्पिण्डिताङ्गुलिपाणिः २ मुस्तुः ३ मुचुटी ४ ।इति हेमचन्द्रः । ३ । २६१ ॥
 त्सरुः । इतिमेदिनी । टे,  २५ ॥
 खड्गेर मुट् इति भाषा ।(यथा,  महाभारते । १ । १९ । १७ ।“परिघैरायसैस्तीक्ष्णैः सन्निकर्षे च मुष्टिभिः ।निघ्नतां समरेऽन्योन्यं शब्दो दिवमिवास्पृशत् ॥
”)कुञ्च्यष्टभागः । छटाक इति भाषा । यथा,  --“अष्टमुष्टिर्भवेत् कुञ्चिः कुञ्चयोऽष्टौ च पुष्कलः ।”इति प्रायश्चित्ततत्त्वम् ॥
(मुष् + क्तिन् ।) मोषणम् । इति मुषधात्वर्थ-दर्शनात् । प्रहारविशेषः । किल इति भाषा ।यथा,  मार्कण्डेयपुराणे । ९० । १५ -- १६ ।“चिच्छेदापततस्तस्य मुद्गरं निशितैः शरैः ।तथापि सोऽभ्यधावत्तां मुष्टिमुद्यम्य वेगवान् ॥
स मुष्टिं पातयामास हृदये दैत्यपुङ्गवः ।देव्यास्तञ्चापि सा देवी तलेनोरस्यताडयत् ॥
”पथि क्षुधार्त्तस्य तिलादीनां मुष्टिग्रहणे चौर्य्या-भावः । यथा,  कौर्म्मे उपविभागे १५ अध्याये ।“तिलमुद्गयवादीनां मुष्टिर्ग्राह्या पथि स्थितैः ।क्षुधार्त्तैर्नान्यथा विप्र ! विधिविद्भिरिति स्थितिः ॥
”(मुष् स्तेये + अधिकरणे क्तिन् । शस्यगोपन-कालः । यथा,  महाभारते । २ । ५ । ६५ ।“कच्चिल्लवञ्च मुष्टिञ्च परराष्ट्रे परन्तप ! ।अविहाय महाराज ! निहंसि समरे रिपून् ॥
”“मुष्टिः शस्यानां गोपनकालः दुर्भिक्षमितियावत् ॥
” इति तट्टीकायां नीलकण्ठः ॥
)

वाचस्पत्यम्

Sanskrit

 मुष्टि पुंस्त्री० मुष--णिच् । १ बद्धपाणौ अमरः २ पलपरिमाणेपु०  हेमच० ३ कुञ्यष्टभागे च । क्तिन् । ४ र्मोषणे स्त्री ।

Capeller

German

 मुष्टि f.
  Faust,  Handvoll,  Griff. 

Grassman

German

 muṣṭí,  m. f.,  die geschlossene Hand,  Faust (vielleicht als die nehmende,  packende von mus,  vgl. BR.).
-ís índrasya 〰 asi (dundubhe) {488, 30}.

Burnouf

French

 मुष्टि मुष्टि m.
  f.
 ,  मुष्टी f.
  (sfx. ति) poing.
Poignée,  manche.
		 Poignée,  mesure d'un पल।
		 Vol,  larcin. 
मुष्टिक m.
  orfèvre.
मुष्टिकान्तक m.
  Baladeva.
मुष्टिद्यूत n.
  pair-ou-impair,  sorte de jeu de hasard.
मुष्टिन्धय m.
  (धे) enfant [qui tète son poing].
मुष्टीमुष्टि adv. à coups de poing.

Stchoupak

French

 मुष्टि-
 m.
  f.
  poing 
 poignée,  manche.
°ग्राह्य- a. qu'on peut enserrer d'une seule main. 
°घातम्- abs. en frappant du poing.
°मेय- a. qu'on peut mesurer (saisir) d'une main. 
°युद्ध- nt. pugilat.
°वध- m.
  ruine des semailles.
मुष्टा-मुष्टि adv. poing contre poing.

No entries for this word is found.

What is this? (Hidden Dictionary)

To avoid the clutter in the app, the unwanted dictionaries can be hidden to have clear view while browsing. This section shows entries from those hidden dictionaries if any.

How to hide/unhide dictionary?

Every dictionary entry will have top right corner menu . From there, you can hide or unhide dictionary. You must login to use this feature. So, KST can remember your preferences of hidden dictionaries.