| YouTube Channel

मुर् (mur)

 
शब्दसागरः
English
मुर् r. 6th cl. (मुरति) To encircle, to entwine, to bind together.
मुर्
f.
 (-मूः) Fainting.
E.
 मुर्च्छ् to faint,
aff.
 क्किप्, the छ rejected
after र ।
Yates
English
मुर् (श) मुरति 6.
a. To encircle.
मुर् (मूः) 5.
f.
 Fainting.
Wilson
English
मुर्
f.
 (-मूः) Fainting.
E.
 मुर्च्छ to faint,
aff.
 क्विप्, and the छ rejected after र.
Apte
English
मुर् [mur], 6
P.
 (मुरति) To encircle, surround, encompass, entwine.
Apte 1890
English
मुर् {c6c} P. (मुरति) To encircle, surround, encompass, entwine.
Monier Williams Cologne
English
1. मुर् (fr. √ मुर्छ्),
Pāṇ.
 vi, 4, 21, Sch.
2. मुर् (fr. √ मुर्व्),
L.
3. मुर्
cl.
 6.
P.
 मुरति, to encompass, entwine, bind together,
Dhātup.
 xxviii, 53.
4. मु॑र्
m.
 (prob.
fr.
 √ मॄ
cf.
 आ-मुर्, अभि-प्र-मुर्) a destroyer, slayer, enemy,
RV.
 viii, 55, 2 (Sāy. ‘a mortal’, others ‘a wall’).
Monier Williams 1872
English
मुर् 1. मुर्, ऊर्, Ved. (fr. rt. मृ), a mortal,
(Sāy. = मरण-स्वभाव, मरण-शील।)
मुर् 2. मुर्, ऊर्, f. (fr. rt. मुर्छ्), fainting
see Scholiast on Pāṇ. VI. 4, 21.
मुर् 3. मुर्, ऊर् (fr. rt. मुर्व्), binding,
tying.
मुर् 4. मुर्, cl. 6. P. मुरति, &c., to en-
compass, surround, encircle, entwine, bind
together
[cf. perhaps Lat. murus.]
5. मुर्, ऊर्, Ved. a wall (?).
Benfey
English
† मुर् मुर्, i. 6, To circle, to
surround. -- Cf. perhaps Lat. mūrus.
Apte Hindi
Hindi
मुर्
तुदा* पर* - -
"घेरना, अन्तर्वृत्त करना, परिवृत्त करना, लिपटना"
L R Vaidya
English
mur {% vt. 6P (pres. मुरति) %} To entwine, to encircle, to surround.
Bopp
Latin
मुर् 6. P. (सम्वेष्टने K. वेष्टने V.) circumdare, vestire. K.:
मुरति कण्टकेन वाडीङ् कृषकः. (Cf. वृ i. e. वर्
lat. murus
lith. múras
germ. vet. mûra
anglo - sax. et
island. vet. mûr id.)
Kridanta Forms
Sanskrit
मुर् (मु꣡रँ꣡ संवेष्टने सञ्चेष्टने - तुदादिः - सेट्)
ल्युट् = मोरणम्
अनीयर् = मोरणीयः - मोरणीया
ण्वुल् = मोरकः - मोरिका
तुमुँन् = मोरितुम्
तव्य = मोरितव्यः - मोरितव्या
तृच् = मोरिता - मोरित्री
क्त्वा = मोरित्वा / मुरित्वा
ल्यप् = प्रमूर्य
क्तवतुँ = मुरितवान् - मुरितवती
क्त = मुरितः - मुरिता
शतृँ = मुरन् - मुरन्ती / मुरती
धातुपाठः (Krishnacharya)
Sanskrit
धातुः:
 मुर्
मूलधातुः:
 मुर
धात्वर्थः:
 संवेष्टने
गणः:
 तुदादिः
कर्मकत्वं:
 सकर्मकः
इट्त्वं:
 सेट्
उपग्रहः:
 परस्मैपदी
रूपम्:
 मुरति
Grassman
German
√mur, √mar (verwandt mit mṛ, mṛṇ), zermalmen
2〉 verderben, verlieren. [Page1051]
Mit ā́ verderben, befeinden, enthalten in ā-múr.
prá zermalmen, vernichten.
abhí prá zerstören, verzehren, in abhipramúr.
Stamm I. mṛṇà, mṛṇī (mṛṇ):
-īhí víśvā pā́trāṇi AV. 6, 142, 1.
-īhi prá śátrūn {300, 5}.
Stamm II. mamar:
-rtu svā́ tám 〰 duchúnā {214, 6}.
Stamm III. mumur:
-rat [Co.] 2〉 póṣiam rayím {706, 3}.
Part. mṛṇát (besser hierher als zu mṛṇ):
-án {910, 3} śátrūn. — pra śátrūn {264, 6} (vájras)
{910, 3}.
-ántam pra {929, 6} (índram).
Part. II. (mūrṇá):
-ā́s mṛgásya dántās AV. 4, 3, 6.
Verbale múr
enthalten in ā-, abhipra-múr und als selbständiges Substantiv in: %%múr%%.
múr, m., Verderber, Feind (vgl. ā-múr).
-úras {675, 2} ná yám dudhrā́s várante ná sthirā́s 〰.
1051, 9. 10: *
Burnouf
French
*मुर् मुर्। मुरामि 6. Entourer, envelopper
revêtir.
मुर् मुर्
f.
 (मुर्छ्) défaillance, syncope.