| YouTube Channel

मुरजः (murajaH)

 
Apte
English
मुरजः [murajḥ], [मुरात् वेष्टनात् जायते जन्-ड]
A kind of drum or tabor
सानन्दं नन्दिहस्ताहतमुरजरव
&c.
Māl.
 1.1
संगीताय प्रहतमुरजाः
Me.*
 66, 58
M.*
 1.22
Ku.*
 6.4.
A stanza artificially arranged in the form of a drum
also called मुरजबन्ध, see K.
P.*
 9 ad
loc.
Comp.
 -फलः the jackfruit tree.
Apte 1890
English
मुरजः [मुरात् वेष्टनात् जायते जण्-ड Tv.] 1 A kind of drum or tabor
सानंदं नंदिहस्ताहतमुरजरव &c. Māl. 1. 1
संगीताय प्रहतमुरजाः Me. 64, 56
M. 1. 22
Ku. 6. 40.
2 A stanza artificially arranged in the form of a drum
also called मुरजबंध, see K. P. 9. ad loc.
Comp.
फलः the jackfruit tree.
Apte Hindi
Hindi
मुरजः
पुं*
 - मुरात् वेष्टनात् जायते - जन् + ड
एक प्रकार का ढोल या मृदंग
मुरजः
पुं*
 - मुरात् वेष्टनात् जायते - जन् + ड
किसी श्लोक की भाषा को मुरज के रुप में व्यवस्थित करना
Wordnet
Sanskrit
Synonyms:
 ऊर्ध्वकः, मुरजः
noun
सुषिरकाष्ठात् निर्मितः तालवाद्यविशेषः यस्य मुखं चर्मावृतम् अस्ति।
"ऊर्ध्वकवादकः ऊर्ध्वकं वादयति। / ऊर्ध्वको गोपुच्छवत् सत्रितालोऽष्टाङ्गुलो मुखे। [शब्दार्णव]"
Synonyms:
 मुरजः
noun
डिण्डिमसदृशं वाद्यं यस्मिन् लघुतालानि संयुक्तानि सन्ति।
"महात्मा गानसमये मुरजः वादयति।"
Synonyms:
 पटहः, मुरजः
noun
वाद्यविशेषः- तद् नादवाद्यं यस्य मुखद्वयं चर्मणा आवृत्तम्।
"सः पटहं वादयति।"
Synonyms:
 दुन्दुभिः, पटहः, भेरी, मृदङ्गः, मुरजः, मर्दलः, डिण्डिमः, आनकः, ढक्का
noun
नादवाद्यविशेषः।
"दुन्दुभेः नादं श्रुत्वा बालकाः सम्मिलन्ति।"
Synonyms:
 मृदङ्गः, मुरजः
noun
ढक्कासदृशं स्वनामख्यातं वाद्यम्।
"मृदङ्गस्य तालम् अनुसृत्य सः नृत्यति।"
शब्दकल्पद्रुमः
Sanskrit
मुरजः,
पुं,
 (मुरात् संवेष्टनात् जायतेऽसौ । मुर +जन + डः ।) मृदङ्गः । इत्यमरः । १ । ७ । ५ ॥
(यथा, रामायणे । २ । ३९ । ४१ ।“मुरजपणवमेघघोषवद्-दशरथवेश्म बभूव यत् पुरा ।विलपितपरिदेवनाकुलंव्यसनगतं तदभूत् सुदुःखितम् ॥
”)