| YouTube Channel

मुद्गर (mudgara)

 
शब्दसागरः
English
मुद्गर
m.
(-रः)
1. A mallet, a mace, a weapon formed like a carpenter's
hammer.
2. A staff, armed with iron, and larger at the lower ex-
tremity, used for breaking clods of earth, &c.
3. A carpenter's
hammer.
4. A sort of flower, said to be a kind of jasmine, perhaps
jasminum zambac, (the wild variety.)
E.
मुद् pleasure, to swal-
low or destroy,
aff.
अच्
also with changed to ल, मुद्गल “कर्मार
वृक्षे
काम्राङ्गा इति भाषा ।”
Capeller Eng
English
मुद्गर
m.
hammer, mallet.
Yates
English
मुद्गर (रः) 1.
m.
A mallet, a club,
carpenter's hammer
jasmin.
Spoken Sanskrit
English
मुद्गर mudgara
m.
hammer
घनक्षेप ghanakSepa
m.
hammer throwing
विघन vighana
m.
hammer
कर्कर karkara
m.
hammer
कुट kuTa
m.
hammer
मुद्गरक mudgaraka
m.
hammer
हन्ति { हन् } hanti { han } verb 2 hammer
ताडन tADana
n.
hammering
व्योममुद्गर vyomamudgara
m.
sky-hammer
अयोघन ayoghana
m.
iron hammer
मत्ती भवति { भू } mattI bhavati { bhU } verb 1 get hammered [ coll. ]
काज kAja
n.
wooden hammer
निघाति nighAti
f.
iron club or hammer
मुद्गराकार mudgarAkAra
adj.
shaped like a hammer
घनक्षम ghanakSama
adj.
what may be hammered
ताडघात tADaghAta
adj.
beating or hammering
घनासह ghanAsaha
adj.
what may not be hammered
घन ghana
m.
weapon shaped like a hammer
उपनिहन्ति { उपनिहन् } upanihanti { upanihan } verb hammer or ram down by the side of
मुद्गर mudgara
m.
any hammer-like weapon or implement
कूटमुद्गर kUTamudgara
m.
concealed weapon similar to a hammer
जलतरङ्गिणी jalataraGgiNI
f.
series of cups filled with water in varying quantities and played on as a musical instrument by striking them successively with
मुद्गर mudgara
m.
hammer
मुद्गर mudgara
m.
bud
मुद्गर mudgara
m.
kind of jasmine
मुद्गर mudgara
m.
mallet
मुद्गर mudgara
m.
species of fish
मुद्गर mudgara
m.
any hammer-like weapon or implement
मुद्गर-हरिता mudgara-haritA
f.
club moss [ Bot. ]
Wilson
English
मुद्गर
m.
(-रः)
1 A mallet, a mace, a weapon formed like a carpenter's hammer.
2 A staff, armed with iron, and larger at the lower extremity, used for
breaking clods of earth, &c.
3 A carpenter's hammer.
4 A sort of flower, said to be a kind of jasmine, perhaps Jasminum zambac, the
wild variety.
E.
मुट् pleasure, गॄ to swallow or destroy,
aff.
अच्
also with
changed to ल, मुद्गल.
Apte
English
मुद्गरः [mudgarḥ], [मुदं गिरति गॄ-अच्]
A hammer, mallet, as in मोहमुद्गरः (a small poem by Śaṅkarāchārya)
समधूच्छिष्ट- मुद्गराः
Mb.
* 5.155.
शिलानिष्पिष्टमुद्गरः
R.*
12.73.
A club, mace.
A staff for breaking clods of earth.
A kind of dumb-bell.
A bud.
A kind of jasmine (said to be
n.
also in this sense).
A particular posture in sitting.
Apte 1890
English
मुद्गरः [मुदं गिरति गॄ-अच्] 1 A hammer, mallet, as in मोहमुद्गरः (a small poem by Śaṅkarācārya)
R. 12. 73.
2 A club, mace.
3 A staff for breaking clods of earth.
4 A kind of dumb-bell.
5 A bud.
6 A kind of jasmine (said to to be n. also in this sense).
Monier Williams Cologne
English
मुद्गर
m.
(prob.
fr.
मुद्ग) a hammer, mallet, any hammer-like weapon or implement,
MBh.
Kāv.
&c.
a bud,
L.
a kind of jasmine (n. its blossom),
L.
a species of fish,
L.
N.
of a Nāga,
MBh.
मुद्गर
n.
a partic. posture in sitting,
Cat.
Monier Williams 1872
English
मुद्गर, अस्, m. (probably connected with मुद्-
ग), a hammer, mallet
a hammer-like weapon,
mace
a staff weighted at the bottom with iron for
breaking clods of earth
a kind of dumb-bell or
club-like piece of wood used for exercising the arms
a bud (= कोरक)
a species of jasmine, (also अम्,
n. probably the blossom)
N. of a Nāga
(अम्), n.
a particular posture in sitting.
—मुद्गर-गोमिन्,
ई, m. a proper N.
—मुद्गर-पर्णक, अस्, m.,
N. of a Nāga.
—मुद्गर-पिण्डक, अस्, m., N. of
a Nāga.
—मुद्गराकार (°र-आक्°), अस्, आ, अम्,
hammer-shaped, shaped like a mallet.
Macdonell
English
मुद्गर mud-gara,
m.
hammer
hammer-like 🞄weapon: -ka, —°
a.
(i-kā) hammer.
Benfey
English
मुद्गर मुद्गर,
m.
1. A carpen-
ter's hammer.
2. A mace, Rām, 3, 54,
10
Sund. 2, 3.
3. A staff armed with
iron, used for breaking clods of earth.
4. A sort of flower.
--
Comp.
कूट-,
m.
a hidden mace, MBh. 13, 150.
Hindi
Hindi
हथौड़ा, लकड़ी का हथौड़ा
Apte Hindi
Hindi
मुद्गरः
पुं*
- मुदं गिरति - गृ + अच्
"हथौड़ा, मोंगरी"
मुद्गरः
पुं*
- -
"गतका, गदा"
मुद्गरः
पुं*
- -
मिट्टी के ढेले तोड़ने वाली मोगरी
मुद्गरः
पुं*
- -
"डम्बल, लोहे के छोटे मुद्गर"
मुद्गरः
पुं*
- -
कली
मुद्गरः
पुं*
- -
एक प्रकार की चमेली
Shabdartha Kaustubha
Kannada
मुद्गर
पदविभागः - > पुल्लिङ्गः
कन्नडार्थः - > ಗದೆ /ಕಬ್ಬಿಣದ ಒಂದು ಅಸ್ತ್ರ
निष्पत्तिः - > गॄ (निगरणे) - "अच्" (३-१-१३४)
व्युत्पत्तिः - > मुदो गरः
प्रयोगाः - > "पादपाविद्धपरिधः शिलानिष्पिष्टमुद्गरः"
उल्लेखाः - > रघु० १२-७३
मुद्गर
पदविभागः - > पुल्लिङ्गः
कन्नडार्थः - > ಚಮ್ಮಟಿಗೆ /ಕೊಡತಿ/ ಸುತ್ತಿಗೆ
मुद्गर
पदविभागः - > पुल्लिङ्गः
कन्नडार्थः - > ಕೋರಕ /ಮೊಗ್ಗು
विस्तारः - > "मुद्गरःकोरकास्त्रयोः लोष्टादिभेदने" - हेम०
L R Vaidya
English
mudgara {% (I) m. %} 1. A hammer, a mallet, R.xii.73
2. an instrument for breaking clods of earth
3. a bud.
mudgara {% (II) m.n. %} A kind of jasmine.
Bopp
Latin
मुद्गर m. (e मुद् et गर deglutiens) malleus bellicus (Wils.:
A mallet, a mace, a weapon like a carpenter's hammer).
SU. 2. 3. A. 10. 5.
Edgerton Buddhist Hybrid
English
mudgara, nt. (in Skt. m.), hammer: in SP 〔271.9〕 (vs) read with Kashgar rec. daṇḍāni mudgarāṇī ca (supported [Page435-a] confusedly by 2 Nep. mss. and the fragment publ. by LaVallée-Poussin JRAS 〔1911.1076〕).
Sanskrit Tibetan
Tibetan
rngo bo
मुद्गर
अभिधानचिन्तामणिः
Sanskrit
--source--
भिन्दिपाले सृगः कुन्ते प्रासोऽथ द्रुघणो घनः ७८५
मुद्गरः स्यात्कुठारस्तु परशुः पर्शुपर्श्वधौ
परश्वधः स्वधितिश्च परिघः परिघातनः ७८६
-wordlist-
भिन्दिपाल (पुं), सृग (पुं), कुन्त (पुं), प्रास (पुं), द्रुघण (पुं), घन (पुं), मुद्गर (पुंस्त्री), कुठार (पुंस्त्री), परशु (पुं), पर्शु (पुं), पर्श्वध (पुं), परश्वध (पुं), स्वधिति (पुं), परिघ (पुं), परिघातन (पुं)
अभिधानरत्नमाला
Sanskrit
मुद्गर
मुद्गर, द्रुघण
प्रासो निगदितः कुन्तो मुद्गरो द्रुघणः स्मृतः
verse 2.1.1.475
page 0054
Mahabharata
English
Mudgara, a serpent. § 64 (Sarpasattra): I, 57, 2151 (of Takshaka's race).
अमरकोशः
Sanskrit
Word: मुद्गरः
Root: मुद्गर
Gender: पुं
Number: all
Meaning(s):
bud
hammer
mallet
species of fish
kind of jasmine
any hammer-like weapon or implement
Shloka(s):
2|8|91|1 द्रुघणो मुद्गरघनौ स्यादीली करवालिका। (क्षत्रियवर्गः)
Synonym(s):
2|8|91|1 द्रुघणः (द्रुघण) (पुं) axe, hatchet, wooden mace, peacock ginger plant [ Kaempferia rotunda - Bot. ]
2|8|91|1 मुद्गरः (मुद्गर) (पुं) bud, hammer, mallet, species of fish, kind of jasmine, any hammer-like weapon or implement
2|8|91|1 घनः (घन) (पुं) lump, mass, dark, gross, solid, dense, coarse, killer, full of, slaying, striker, fortunate, auspicious, inspissated, densely filled with, deep [as sound or color]
Related word(s):
परा_अपरासंबन्धः आयुधम्
उपाधि आयुधम्
शब्दकल्पद्रुमः
Sanskrit
मुद्गरं,
क्ली,
(मुदं आनन्दं गिरति विकिरतीति गॄ+ अच् ।) मल्लिकाभेदः लोष्टादिभेदने, पुं ।इति मेदिनी रे, २०४
(यथा, महाभारते ।१ २११ ।“गदापट्टिशधारिण्या शूलमुद्गरहस्तया ।प्रस्थितौ सहधर्म्मिण्या महत्या दैत्यसेनया
”)
मुद्गरः,
पुं,
(मुद् + गॄ + अच् ।) कर्म्मारवृक्षः ।पुष्पवृक्षविशेषः तत्पर्य्यायः गन्धसारः २सप्तपत्रः अतिगन्धः गन्धराजः विट-प्रियः प्रियः जनेष्टः मृगेष्टः अस्यगुणाः मधुरत्वम् शीतत्वम् सुरभित्वम् ।सौख्यदायकत्वम् मनोजकारित्वम् मधु-पानन्दकारित्वम् पित्तप्रकोपनाशित्वञ्च इतिराजनिर्घण्टः
*
अस्त्रविशेषः मुगुरइति भाषा तत्पर्य्यायः द्रुघणः घनः ।इत्यमरः
द्रुघनः इति भरतः
प्रघणः ।इति जटाधरः
मुद्गरः कोरकास्त्रयोः इतिहेमचन्द्रः
(यथा, रघौ १२ ७३ ।“पादपाविद्धपरिघः शिलानिष्पिष्टमुद्गरः
”)
वाचस्पत्यम्
Sanskrit
मुद्गर
न०
मुदं गिरति गॄ--अच् माल्लकाभेदे लोष्टभेदने(मुगुर) मेदि० पुष्पप्रधानवृक्षभेदे कर्मारवृक्षे (काम-राङ्गा)
पु०
राजनि० स्वार्थे तत्रैव
Capeller
German
मुद्गर
m.
Hammer (auch als Waffe).
Stchoupak
French
मुद्गर-
m.
marteau, maillet, massue
-क- ifc. id.
-इन्- a.
portant un maillet.