| YouTube Channel

मुकुरः (mukuraH)

 
Apte
English
मुकुरः [mukurḥ], 1 A mirror, looking-glass
गुणिनामपि निजरूप- प्रतिपत्तिः परत एव संभवति । स्वमहिमदर्शनमक्ष्णोर्मुकुरतले जायते यस्मात् Vās.
Śi.*
 9.73
N.*
 22.43.
A bud
see मुकुलः.
The handle of a potter's wheel.
The Bakula tree.
The Mallikā creeper.
Apte 1890
English
मुकुरः 1 A mirror, looking-glass
गुणिनामपि निजरूपप्रतिपत्तिः परत एव संभवति । स्वमहिमदर्शनमक्ष्णोर्मुकुरतले जायते यस्मात् Vās.
Śi. 9. 73
N. 22. 43.
2 A bud
see मुकुल.
3 The handle of a potter's wheel.
4 The Bakula tree.
5 The Mallikā creeper.
Apte Hindi
Hindi
मुकुरः
पुं*
 - "मक् + उरच्, उत्वम्"
मुँह देखने का शीशा
मुकुरः
पुं*
 - -
कली
मुकुरः
पुं*
 - -
कुम्हार के चाक का डंडा
मुकुरः
पुं*
 - -
मौलसिरी का पेड़
Wordnet
Sanskrit
Synonyms:
 मकुरः, मुकुरः
noun
दण्डविशेषः येन कुम्भकारः चक्रं भ्रामयति।
"कुम्भकारः मकुरं मार्जयति।"
Synonyms:
 दर्पणः, आदर्शः, दर्शनम्, मुकुरः, नन्दरः, कर्कः, कर्करः, आत्मदर्शः
noun
रूपदर्शनाधारः, स्वस्य रूपम् प्रतिबिम्बमिव दर्शयति
"लोचनाभ्याम् विहीनस्य दर्पणः किम् करिष्यति"[चाणक्य 109]"
Synonyms:
 बकुलः, सिन्धुपुष्पः, शारदिका, गूढपुष्पकः, चिरपुष्पः, धूकः, भ्रमरानन्दः, मधुपुष्पः, मघगन्धः, मद्यलालसः, मद्यामोदः, मकुलः, मकुरः, विशारदः, शक्रद्रुमः, शिवकेसरः, सर्वकेसरः, सिंहकेसरः, स्थिरपुष्पः, स्त्रीमुखमधुदोहदः, स्त्रीमुखमधुदोहलः, स्त्रीमुखपः, शीतगन्धा, धन्वः, सीधुगन्धः, करकः, केसरः, चिरपुष्पः, धन्वी, मुकुरः, दन्तधावनः, स्त्रीमुखमधुः
noun
एकस्य चिरहरितस्य वृक्षस्य पुष्पम्।
"बकुलस्य सुगन्धः तीव्रः भवति।"
Synonyms:
 बकूलः, अगस्त्यः, वकवृक्षः, केसरः, केशरः, सिंहकेसरः, वरलब्धः, सीधुगन्धः, मुकूलः, मुकुलः, स्त्रीमुखमधुः, दोहलः, मधुपुष्पः, सुरभिः, भ्रमरानन्दः, स्थिरकुसुमः, शारदिकः, करकः, सीसंज्ञः, विशारदः, गूढपुष्यकः, धन्वी, मदनः, मद्यामोदः, चिरपुष्पः, करहाटकः, करहाटः, स्त्रीमुखमधुदोहदः, स्त्रीमुखमधुदोहलः, स्त्रीमुखपः, शीतगन्धा, धन्वः, सीधुगन्धः, करकः, केसरः, चिरपुष्पः, मुकुरः, दन्तधावनः
noun
वृक्षविशेषः, पुष्पष्पवृक्षविशेषः आयुर्वेदे अस्य गुणाः शीतलत्वहृद्यत्वविषदोषनाशित्वम्।
"बकूलस्य फलम् दन्तस्थैर्यकरम् अस्ति।"
Synonyms:
 दर्पणः, मुकुरः, आदर्शः, आत्मदर्शः, नन्दरः, दर्शनम्, प्रतिबिम्बातम्, कर्कः, कर्करः
noun
रूपदर्शनाधारः।
"बालिकायाः स्यूते दर्पणम् अस्ति।"
Tamil
Tamil
முகுர: : மொக்கு, மல்லிகைக்கொடி, முகம் பார்க்கும் கண்ணாடி.
शब्दकल्पद्रुमः
Sanskrit
मुकुरः,
पुं,
 (मक + “मकुरदर्द्दुरौ ।” उणा० १ । ४१ ।इत्यत्र । बाहुलकादकारस्थाने उकारः इत्युज्ज्वल-दत्तोक्तेः उरच् ।) दर्पणः । (यथा, नैषधे । ४ । ५९ ।“कुरु करे गुरुमेकमयोघनंबहिरितो मुकुरञ्च कुरुष्व मे ॥
”)वकुलद्रुमः । कुलालदण्डः । इति मेदिनी । रे, २०३ ॥
मल्लिकापुष्पवृक्षः । इति विश्वः ॥
(यथा, मुकुरकुसुमभृङ्गानातपत्रं ध्वजं वादधिफलमथ नौकामन्नताम्बूलवस्त्रम् ।कमलकलसशङ्खं भूषणं काञ्चनं वाभवति सकलसिद्ध्यै श्रेयसे रोगिणाञ्च ॥
”इति हारीते द्बितीयस्थाने द्वितीयेऽध्याये ॥
)कुलवृक्षः । इति शब्दरत्नावली ॥
कोरकः ।इति हेमचन्द्रः ॥