माहेन्द्र (mAhendra)

This section shows the AI summary for the selected word, generated by referencing all available dictionaries. This feature is available only for logged-in users.

Warning!

This feature is only for logged in users. Please login to have full access to Kosha.

शब्दसागरः

English

 माहेन्द्र mfn.
   (-न्द्रः-न्द्रा-न्द्रं) Relating to or belonging to INDRA,  fit or pro-
per for,  (as an oblation to him,  &c.)
	 f.
  (-न्द्री)
	 1. The wife of INDRA.
2. A cow.
	 3. The east.
 E.
  महेन्द्र the deity,  and अण् aff.
  
 also with
छ,  माहेन्द्रिय,  &c.

Capeller Eng

English

 माहेन्द्र॑ f.
  ई great Indra's eastern
 w.
  धनुस् n.
 
rainbow. 

Yates

English

 माहेन्द्र (न्द्रः-न्द्री-न्द्रं)
a. Relating to
Indra. f.
  Wife of
Indra.

Help us improve! Let us know about any improvements, bugs, or suggestions you have. Thanks.Click here for Feedback Form

Spoken Sanskrit

English

 
   माहेन्द्र  mAhendra  adj.
   eastern  
   माहेन्द्र  mAhendra  adj.
   relating or belonging to great indra   
   माहेन्द्र  mAhendra  adj.
   running or flowing eastward  
   माहेन्द्र  mAhendra  n.
   asterism jyeSTha     
            

 
   माहेन्द्र  mAhendra n.
   asterism jyeSTha   
   ज्येष्ठसामक  jyeSThasAmaka m.
   one who knows the jyeSThasAman   
   उपनिवेशिनी  upanivezinI f.
   fifteenth day of the light half of jyeSTha   
   स्नानयात्रा  snAnayAtrA f.
   festival held on the day of full moon in the month jyeSTha      
            

Wilson

English

 माहेन्द्र
mfn.
   (-न्द्रः-न्द्री-न्द्रं) Relating to or belonging to INDRA, 
fit or proper for,  (as an oblation to him,  &c.)
f.
  (-न्द्री) The
wife of INDRA.
E.
  महेन्द्र the deity,  and अण् aff.
  
 also with छ,  माहेन्द्रीय,  &c.

Apte

English

माहेन्द्र [māhēndra],  a.
  (-न्द्री f.
 )

Relating to or fit for Indra
 माहेन्द्रमम्भः प्रथमं पृथिव्या Ku.*
  7.84
 R.*
  12.86.

Eastern. -द्रम् A kind of pearl
 Kau. A.
 2.11.29.

द्री The east.

A cow.

N.
  of Indrāṇī.

Apte 1890

English

 माहेंद्र a. (द्री f.) 1 Relating to or fit for Indra
 Ku. 7. 84
 R. 12. 86. 
2 Eastern. 
द्री 1 The east. 
2 A cow. 
3 N. of Indrāṇī. 

Monier Williams Cologne

English

 माहेन्द्र॑ a mf(ई)n.  (fr.  महेन्द्र) relating or belonging to great Indra,  VS.
  &c.
   &c.
   (°द्रम् धनुस् n.
  the rainbow
 °द्रम् अम्भस् n.
  rain-water)

 eastern,  running or flowing eastward,  VarBṛS.
 
 Rājat.

 माहेन्द्र॑ m.
  (with,  or scil.
  ग्रह,  q.v.) a partic.  ladleful,  ŚBr.
  
 KātyŚr.
  

 =
  शुभ-दण्ड-विशेष,  L.
 

 (in astron.
  ) N.
  of the 7th Muhūrta

 (with Jainas) N.
  of a Kalpa (q.v.),  Dharmaś.
 

 patr. Pravar.
 

 pl.
  N.
  of a dynasty,  VP.
  

 माहेन्द्र॑ n.
  the asterism Jyeṣṭha,  VarYogay.
 

 माहेन्द्र b See col. 2.

Monier Williams 1872

English

 माहेन्द्र,  अस्,  ई,  अम् (fr. महेन्द्र),  relating
or belonging to great Indra (e. g. माहेन्द्रं ध-
नुस्,  great Indra's bow,  i. e. the rainbow
 माहेन्-
द्रम् अम्भस्,  great Indra's water,  i. e. rain-water
माहेन्द्री दिश्,  great Indra's region,  i. e. the eastern
quarter)
 fit or proper for mighty Indra
 eastern, 
running or flowing eastward
 (अस्),  m. = शुभ-
दण्ड-विशेष
 a patronymic
 epithet of the
seventh Muhūrta
 (ई),  f. the energy of Indra,  one
of the seven divine Mātṛs and one of the Mātṛs of
Skanda
 a cow
 (scil. दिश्),  the east
 (scil. ऋच्),  a
hymn in praise of Indra (Ved.).
—माहेन्द्र-ज, 
आस्,  m. pl. (with Jainas) N. of a class of gods.
—मा-
हेन्द्र-वाणी,  f.,  N. of a river.

 माहेन्द्र माहेन्द्र। See col. 2.

Macdonell

English

 माहेन्द्र māhendrá,  a.
  (ī) relating or belonging 🞄to the great Indra
 eastern,  easterly: with 🞄bow
 w. rain-water
 w. dhanus,  n.
  rainbow
 🞄w. diś or āśā,  f.
  east
 ī,  f.
  east
 Indraʼs 🞄energy (one of the seven divine mothers).

Benfey

English

 माहेन्द्र माहेन्द्र,  i. e. महा-इन्द्र
+ अ,  adj.
  Relating to Indra.

Apte Hindi

Hindi

माहेन्द्र
वि* - -
इन्द्र से संबंध रखने वाला

Shabdartha Kaustubha

Kannada

माहेन्द्र
पदविभागः - > पुल्लिङ्गः
कन्नडार्थः - > ಇಂದ್ರಕೀಲಪರ್ವತ /ಮಹೇಂದ್ರ ಗಿರಿ
प्रयोगाः - > "माहेन्द्रं नगमभितः करेणुर्वयाः पर्यन्तस्थितजलदा दिवः पतन्तः"
उल्लेखाः - > किरा० ७-२०
माहेन्द्र
पदविभागः - > विशेष्यनिघ्नम्
कन्नडार्थः - > ಇಂದ್ರನ ಸಂಬಂಧವಾದ
निष्पत्तिः - > "अण्" (४-३-१२०)
व्युत्पत्तिः - > महेन्द्रस्येदम्
प्रयोगाः - > "निदाघकालोल्बणतापयेव माहेन्द्रमम्भः प्रथमं पृथिव्या"
उल्लेखाः - > कुमा० ७-८४
माहेन्द्र
पदविभागः - > विशेष्यनिघ्नम्
कन्नडार्थः - > ಪೂರ್ವದಿಕ್ಕಿನ ಸಂಬಂಧವಾದ

L R Vaidya

English

 mAheMdra {% a. (f. द्री) %} Relating to Indra.

Abhyankara Grammar

English

माहेन्द्र  name of very ancient, prePaninian grammar ascribed to इन्द् of which some references only are available. The grammar work is also referred to as ऐन्द्र: cf. यान्युञ्जह्यार् महेन्द्राद् व्यासो व्याकरणार्णवात् | पदरत्नानि किं तानि सन्ति पाणिनिगेाष्पदे Devabodha's com. on the Mahabharata. For details see p. 124-27 Vol. VII Mahaabhaasya,  D. E. Society's Edition.

Schmidt Nachtrage zum Sanskrit Worterbuch

German

 माहेन्द्र Adj. °vom Berge Mahendra stammend,  Kauṭ. 75,  2 v.u.

 माहेन्द्र m. ein best. kalpa bei den Jaina,  Dharmaśarm. 21,  37.

Mahabharata

English

Māhendra,  adj. (“belonging to Mahendra [i.e. Indra]”). § 568 (Vidulāputraśāsana): V,  134,  4562 (pragrahaṃ,  C.
 ca graham,  B.).--§ 570 (Sainyaniryāṇap.): V,  158,  5353 (dhanuh,  i.e. Vijaya),  5354 (dhanur Vijayaṃ).--§ 572 (Rathatirathasaṅkhyānap.): V,  169,  5870 (astragrāmaḥ,  acquired by Arjuna).--§ 580 (Bhīshmavadhap.): VI,  59,  †2624 (astraṃ,  employed by Arjuna).--§ 592 (Saṃśaptakavadhap.): VII,  23,  1038 (dhanuḥ,  held by Yudhishṭhira).-§ 600 (Ghaṭotkacavadhap.): VII,  157,  †6958 (astraṃ,  employed by Yudhishṭhira).--§ 601 (Droṇavadhap.): VII,  184,  8408 (ºīdik).--§ 615u (Skanda): IX,  46,  2655 (ºyaḥ,  sc. mātaraḥ).--§ 635 (Rājadh.): XII,  38,  1428 (ºāśaninirdagdhaḥ,  but B. has Maº).

शब्दकल्पद्रुमः

Sanskrit

 माहेन्द्रः,  पुं,
   (महेन्द्रस्यायम् । महेन्द्र + अण् ।)शुभदण्डविशेषः । रव्यादिसप्तवारेषु वायुवरुण-यममाहेन्द्राणामेकैकदण्डा भवन्ति । तत्र वरुण-माहेन्द्रयोर्द्दण्डौ शुभौ । वायुयमयोर्द्दण्डावशुभौ ।यथा, “ख्यातं वा व यमा सूर्य्ये मा वा व य कलानिधौ ।व य मा वा कुजे ज्ञेया मा वा व य सुधांशुजे ॥
गुरौ वा व य मा चैव मा वा व य तथा भृगौ ।सूर्य्यपुत्त्रे य मा वा व घटीयुग्मं शुभाशुभम् ॥
माहेन्द्रे विजयो नित्यं वारुणे च धनागमः ।वायौ च भ्रमते नित्यं यमेऽपि मरणं ध्रुवम् ॥
”)इति सारसंग्रहः ॥
(माहेन्द्रकायपुरुषस्य लक्षणं यथा,  --“माहात्म्यं शौर्य्यमाज्ञा च सततं शास्तबुद्धिता ।भृत्यानां भरणञ्चापि माहेन्द्रं कायलक्षणम् ॥
”इति सुश्रुते शारीरस्थाने चतुर्थऽध्याये ॥
महेन्द्रो देवतास्येति । महेन्द्र + “महेन्द्राद्-घाणौ च ।” ४ । २ । २९ । इति अण् ।महेन्द्रदैवत्ये,  त्रि । यथा,  भट्टिकाव्ये । १५ । ९३ ।“अविभ्रजत्ततः शस्त्रमैषीकं राक्षसो रणे ।तदप्यध्वसदासाद्य माहेन्द्रं लक्ष्मणेरितम् ॥
”)महेन्द्रसम्बन्धिनि च । (यथा,  रघौ । १२ । ८६ ।“मातलिस्तस्य माहेन्द्रं ह्यामुमोच तनुच्छदम् ॥
”)

वाचस्पत्यम्

Sanskrit

 माहेन्द्र पु०
  महेन्द्रस्यायम् अण् । ज्योतिषोक्ते महेन्द्रसम्ब-न्धिनि १ दण्डभेदे । २ पूर्वस्यां दिशि ३ इन्द्रपत्न्यां ३ गवि चस्त्री राजनि० ङीप् ।

Capeller

German

 माहेन्द्र॑,  f.
  ई auf den großen Indra bezüglich, 
Indra's
 östlich.

Burnouf

French

 माहेन्द्र माहेन्द्र a. (महेन्द्र) relatif à Indra
d'Indra. -- F. [ई] l'épouse d'Indra.
माहेन्द्रीय mms.

Stchoupak

French

 माहेन्द्र-
 -ई- a. relatif à Indra 
 a. f.
  et f.
  (région)
orientale 
 Énergie d'Indra.

No entries for this word is found.

What is this? (Hidden Dictionary)

To avoid the clutter in the app, the unwanted dictionaries can be hidden to have clear view while browsing. This section shows entries from those hidden dictionaries if any.

How to hide/unhide dictionary?

Every dictionary entry will have top right corner menu . From there, you can hide or unhide dictionary. You must login to use this feature. So, KST can remember your preferences of hidden dictionaries.