| YouTube Channel

मालिनी (mAlinI)

 
Spoken Sanskrit
English
मालिनी - mAlinI -
f.
 - particular zruti
मालिनी - mAlinI -
f.
 - wife of a garland-maker or gardener
मालिनी - mAlinI -
f.
 - female florist
मालिनी - mAlinI -
f.
 - name assumed by draupadI
Monier Williams Cologne
English
मालिनी a
f.
 See next.
मालिनी b
f.
 the wife of a garland-maker or gardener, female florist,
Pañcat.
N.
 of two plants (= Alhagi Maurorum and अग्नि-शिखा),
L.
(in music) a partic. Śruti,
Saṃgīt.
N.
 of various metres,
Col.
of Durgā and one of her female attendants (also of a girl seven years old representing D° at her festival),
L.
of a celestial maiden,
MBh.
of one of the seven Mātṛs of Skanda,
MBh.
of a Rākṣasī (mother of Vibhīṣaṇa),
MBh.
N.
 assumed by Draupadī (while resident with king Virāṭa),
MBh.
of the wife of Śvetakarṇa (daughter of Su-kāru),
Hariv.
of the wife of Priya-vrata,
Cat.
of the wife of Ruci and mother of Manu Raucya,
MārkP.
of the wife of Prasena-jit,
Buddh.
of various rivers,
MBh.
of the celestial Ganges,
L.
of a city (= चम्पा),
MBh.
Hariv.
=
 next,
Āryav.
Chandas
Sanskrit
सम-वृत्तम्,
अक्षराणि-
 60,
पादेऽक्षराणि-
 15
मात्राः - 22
सङ्ख्याजातिः - अतिशक्वरी
मात्रा-विन्यासः
द द द द द द दा दा दा द दा दा द दा दा
लक्षण-मूलम् - आनन्दमिश्र-जालक्षेत्रम्
Hindi
Hindi
चमक, भी maalinii मीटर, माला साथ एक
Apte Hindi
Hindi
मालिनी
स्त्री*
 - -
"फूलमालिन्, हार बनाने वाले की पत्नी"
मालिनी
स्त्री*
 - -
चम्पा नगरी का नाम
मालिनी
स्त्री*
 - -
सात वर्ष की कन्या जो दुर्गा पुजा के उत्सव पर दुर्गा का प्रतिनिधित्व करे
मालिनी
स्त्री*
 - -
दुर्गा का नाम
मालिनी
स्त्री*
 - -
स्वर्गंगा
मालिनी
नपुं*
 - -
एक छन्द का नाम
Shabdartha Kaustubha
Kannada
मालिनी
पदविभागः - > स्त्रीलिङ्गः
कन्नडार्थः - > ಹೂವಾಡಿಗನ ಹೆಂಡತಿ
मालिनी
पदविभागः - > स्त्रीलिङ्गः
कन्नडार्थः - > ಗೌರಿ /ಪಾರ್ವತಿ
मालिनी
पदविभागः - > स्त्रीलिङ्गः
कन्नडार्थः - > ಚಂಪಾನಗರ
मालिनी
पदविभागः - > स्त्रीलिङ्गः
कन्नडार्थः - > ಹದಿನೈದನೆಯ ಛಂದಸ್ಸಿನ ಒಂದು ವೃತ್ತ
प्रयोगाः - > "ननमययुतेऽयं मालिनी भोगिलिकैः"
उल्लेखाः - > वृ० र०
विस्तारः - > "छन्दश्चम्पा च मालिनी" -त्रिकाण्ड०
मालिनी
पदविभागः - > स्त्रीलिङ्गः
कन्नडार्थः - > ಮಾಲಿನೀ ನದಿ
मालिनी
पदविभागः - > स्त्रीलिङ्गः
कन्नडार्थः - > ವಿರಾಟನಗರದಲ್ಲಿದ್ದಾಗ ದ್ರೌಪದಿಯ ಹೆಸರು
मालिनी
पदविभागः - > स्त्रीलिङ्गः
कन्नडार्थः - > ಗಂಗಾನದಿ
L R Vaidya
English
mAlin {% (I) a. (f. नी) %} 1. Wearing a garland
2. encircled by, surrounded by, e.g. अंशुमलिन्, ऊर्मिमालिन् Rt.i.18, R.iv.44.
mAlinI {% f. %} 1. A female florist
2. name of the city of Champā
3. a girl seven years old personating Durgā at the festival of that goddess
4. the celestial Ganges
5. name of a metre. (See App. I.)
Edgerton Buddhist Hybrid
English
Mālinī,
(1) n. of a pious princess: Mv 〔i.303.7〕
〔305.4, 12〕
〔306.19〕 etc.
(2) n. of a female arhat: Karmav 〔100.3, 8〕.
Wordnet
Sanskrit
Synonyms:
 मालिनी
noun
पुराणेषु वर्णिता नदी।
"मालिन्याः तटे एव शकुन्तला अजायत।"
Synonyms:
 मालिनी
noun
रुचिदेवसावर्णि इत्याख्यस्य मनोः माता।
"मालिन्याः वर्णनं पुराणेषु वर्तते।"
Synonyms:
 मालिनी
noun
राक्षसीविशेषः।
"मालिनी बिभीषणस्य माता आसीत्।"
Synonyms:
 मालिनी
noun
मालिकस्य पत्नी।
"मालिनी मालिकेन सह पुष्पवाटिकायां क्षुपान् सिञ्चति।"
Synonyms:
 मालिनी
noun
वृत्तनामविशेषः ।
"नैकेषां वृत्तानां नाम मालिनी इति अस्ति"
Synonyms:
 मालिनी, समुद्रान्त, दुरालभ, आत्ममूली, इदङ्कार्या, सुता, कच्छुरा, क्षुद्रेङ्गुदी, गान्धारिका, गिरिकर्णी, ताम्रमूला, त्रिपर्णिका, दीर्घमूली, दुःस्पर्शा, पद्ममुखी, फञ्जिका, मरूद्भवा, रोदनी, रोदनिका, विरूपा, विशालदा
noun
एकः क्षुपः ।
"मालिन्याः उल्लेखः कोशे वर्तते"
अभिधानचिन्तामणिः
Sanskrit
--source--
पाटलिपुत्रं कुसुमपुरं चम्पा तु मालिनी ॥ ९७६ ॥
लोमपादकर्णयोः पूर्देवीकोट उमावनम् ।
कोटीवर्षं बाणपुरं स्याच्छोणितपुरं च तत् ॥ ९७७ ॥
-wordlist-
पाटलिपुत्र (क्ली), कुसुमपुर (क्ली), चम्पा (स्त्री), मालिनी (स्त्री), लोमपादपुरी (स्त्री), कर्णपुरी (स्त्री), देवीकोट (पुं), उमावन (क्ली), कोटीवर्ष (क्ली), बाणपुर (क्ली), शोणितपुर (क्ली)
Mahabharata
English
Mālinī^1, a river. § 133 (Dushyanta): I, 70, 2864 (flowed by the hermitage of Kaṇva), 2872.--§ 134 (Viśvāmitra): I, 72, 2946 (prasthe Himavato ramye Mºīm abhito nadīṃ, there Menakā bore Śakuntalā).
Mālinī^2, one of the mothers of Śiśu. § 500 (Skandop.): III, 228, 14396.
Mālinī^3, a Rākshasī. § 526 (Rāmopākhyānap.): III, 275, 15893, 15896 (by Viśravas, mother of Vibhīshaṇa).
Mālinī^4, a goddess. § 549 (Pāṇḍavapraveśap.): IV, 9, 259 (Draupadī is asked if she is M.).
Mālinī^5, § 549 (Pāṇḍavapraveśap.): IV, 9, 264 (the name which Draupadī assumed at the court of Virāṭa).
Mālinī^6, a city (according to Harivaṃca, v. 1699, identical with Campā). § 621 (Rājadh.): XII, 5, 134 (given to Karṇa by Jarāsandha).
पुराणम्
English
मालिनी १ / MĀLINĪ I. A river which flowed by the side of the āśrama of kaṇva muni. The river Cukka which flows through the district of Saharanpur today was the mālinī of old. Some believe that mālinī starts from the Himālayas. śakuntalā was born on the shores of this river. (Śloka 10, Chapter 72, Ādi Parva).
मालिनी २ / MĀLINĪ II. One of the seven mothers of subrahmaṇya. (Śloka 10, Chapter 228, Vana Parva).
मालिनी ३ / MĀLINĪ III. A demoness. This maiden was sent to serve viśravas, father of rāvaṇa, by kubera. vibhīṣaṇa was the son born to viśravas of mālinī. (Śloka 3, Chapter 275, Vana Parva).
मालिनी ४ / MĀLINĪ IV. A city of Purāṇic fame in the country of aṅga. jarāsandha gave this city to karṇa. (Śloka 6, Chapter 5, Sabhā Parva).
मालिनी ५ / MĀLINĪ V. The name of śabarī in her previous birth. (See under śabarī).
मालिनी ६ / MĀLINĪ VI. A nymph born to puṣkara of pramlocā. (Chapter 8, Verse 14, virāṭa Parva). King ruci married this nymph and they got a son named Raucya. The lord of Raucyamanvantara was this Raucya. (mārkaṇḍeya purāṇa).
मालिनी ७ / MĀLINĪ VII. A brahmin woman of very bad character. Because of her evil deeds she was born as a dog in her next birth. It observed then the Śukladvādaśī vrata and so was born again as the nymph urvaśī. (2. 7. 24, skanda purāṇa).
शब्दकल्पद्रुमः
Sanskrit
मालिनी,
स्त्री,
 (माला मुण्डमालास्त्यस्याःअस्यां वा । माला + “ब्रीह्यादिभ्यश्च ।” ५ । २ ।११६ । इति इनिः ङीप् ।) मातृकाभेदः ।वृत्तभेदः । (मालिन् + ङीष् ।) मालिकपत्नी ॥
गौरी । चम्पानगरी । (यथा, महाभारते । १२ ।५ । ६ -- ७ ।“प्रीत्या ददौ स कर्णाय मालिनीं नगरीमथ ।अङ्गेषु नरशार्द्दूल ! स राजासीत् सपत्नजित् ॥
पालयामास चम्पाञ्च कर्णः परबलार्द्दनः ॥
”)मन्दाकिनी । नदीभेदः । इति मेदिनी ॥
(यथा, महाभारते । १ । ७२ । ८ ।“जनयामास मुनिर्मेनकायां शकुन्तलाम् ।प्रस्थे हिमवतो रम्ये मालिनीमभितो नदीम् ।”)अग्निशिखावृक्षः । दुरालभा । इति शब्द-चन्द्रिका ॥
स च वृत्तभेदः पञ्चदशाक्षरपाद-च्छन्दः । यथा, --“न न म य य युतेयं मालिनी भोगिलोकैः ।मृगमदकृतचर्च्चा पीतकौशेयवासारुचिरशिखिशिखण्डाबद्धधम्मिल्लपाशा ।अनृजुनिहितमंसे वंशमुत्क्वाणयन्तीधृतमधुरिपुलीला मालिनी पातु राधा ॥
”इति छन्दोमञ्जरी ॥
अप्सरोविशेषः । यथा, कथासरित्सागरे ।४५ । ३५२ ।“पिङ्गलाच्च गणाज्जाता दशमी केशरावली ।एकादशी मालिनीति नाम्ना कम्बलनन्दिनी ॥
स्कन्दमातॄणामन्यतमा । सैव शिशुमातॄणा-मन्यतमा । यथात्रैव । ३ । २२७ । १० ।“काकी च हलिमा चैव मालिनी बृंहिलातथा ।आर्य्या पलाला वैमित्रा सप्तैताः शिशुमातरः ॥
”मालाग्रथनं शिल्पमस्याः । इनिः । ङीप् ।द्रौपद्या नामान्तरम् । यथा, महाभारते । ४ ।८ । २१ ।“मालिनीत्येव भे नाम स्वयं देवि चकार सा ।साहमभ्यागता देवि ! सुदेष्णे ! त्वन्निवेशनम् ॥
”राक्षसीभेदः । सा च विभीषणस्य माता ।यथा, महाभारते । ३ । २७४ । ३ -- ८ ।“स राजराजो लङ्कायां निवसन्नरवाहनः ।राक्षसीः प्रददौ तिस्रः पितुर्वै परिचारिकाः ॥
ताः सदा तं महात्मानं सन्तोषयितुमुद्यताः ।ऋषिं भरतशार्द्दूल ! नृत्यगीतविशारदाः ॥
पुष्पोत्कटा च राका च मालिनी च विशाम्पते ! ।अन्योन्यस्पर्द्ध्वया राजन् ! श्रेयस्कामा सुमध्यमाः ॥
स तासां भगवांस्तुष्टो महात्मा प्रददौ वरान् ।लोकपालोपमान् पुत्त्रानेकैकस्या यथेप्सितान् ॥
पुष्पोत्कटाया जज्ञाते द्वौ पुत्त्रौ राक्षसेश्वरौ ।कुम्भकर्णदशग्रीवौ बलेनाप्रतिमौ भुवि ॥
मालिनी जनयामास पुत्त्रमेकं विभीषणम् ।राकायां मिथुनं यज्ञे खरः शूर्पणखा तथा ॥
”रौच्यमनुमाता । यथा, मार्कण्डेये । ९८ । ५ -- ७ ।“तथेति तेन साप्युक्ता तस्मात्तोयाद्बपुष्मतीम् ।उज्जहार ततः कन्यां मालिनीं नाम नामतः ॥
नद्याश्च पुलिने तस्मिन् स रुचिमुंनिसत्तमः ।जग्राह पाणिं विधिवत् समानाय्य महामुनीन् ॥
तस्यां तस्य सुतो जज्ञे महावीर्य्यो महामतिः ।रौच्योऽभवत् पितुर्नाम्ना ख्यातोऽत्र वसुधातले ॥
”श्वेतकर्णस्य पत्नी । यथा, हरिवंशे । १८५ । ७ ।“तस्माद्वनगताद्गर्भं यादवी प्रत्यपद्यत ।सुचारोर्दुहिता सुभ्रूर्मालिनी भ्रातृमालिनी ॥
”)