| YouTube Channel

मार्जार (mArjAra)

 
शब्दसागरः
English
मार्जार mf. (-रः-री)
1. The common cat.
2. The wild or pole-cat.
f.
(-री)
1. A female cat.
2. Musk.
E.
मृज् to cleanse, (its skin and face, )
आरन्
aff.
, and the vowel made long
also read मार्ज्जाल
Capeller Eng
English
मार्जार (f. ई) & °क
m.
cat,
esp.
wild cat.
Yates
English
मार्जार (रः) 1.
m.
The common cat.
Spoken Sanskrit
English
मार्जार mArjAra
m.
cat
मार्जार mArjAra
m.
Indian almond [ Terminalia Catappa - Bot. ]
मार्जार mArjAra
m.
civet-cat
मार्जार mArjAra
m.
wild cat
मार्जार mArjAra
m.
hummingbird tree [ Sesbania grandiflora - Bot. ]
मार्जार mArjAra
m.
Scarlet leadwort [ Plumbago Rosea - Bot. ]
Wilson
English
मार्जार
mf. (-रः-री)
1 The common cat.
2 The wild or polecat.
E.
मृज to cleanse, (its skin and face, ) आरन्
aff.
, and the vowel made
long.
Apte
English
मार्जारः [mārjārḥ] लः [lḥ] , (लः) [मृज्-आरन् वा रस्य लः] A cat
कपाले मार्जारः पय इति कराँल्लेढि शशिनः K.
P.*
1.
A pole-cat.
N.
of some plants.
Comp.
-कण्ठः a peacock.-करणम् a kind of coitus or mode of sexual enjoyment.-कर्णिका, -कर्णी
N.
of Chāmuṇḍā. -न्यायः a kind of doctrine held by a Vaiṣṇava sect. -लिङ्गिन् having the nature of a cat
ये बकव्रतिनो विप्रा ये मार्जारलिङ्गिनः ते पतन्त्यन्धतामिस्रे
Ms.*
4.197.
Apte 1890
English
मार्जारः(लः) [मृज्-आरन् वा रस्य लः] 1 A cat
कपाले मार्जारः पय इति कराँल्लेढि शशिनः K. P. 10.
2 A pole-cat.
Comp.
कंठः a peacock.
करणं a kind of coitus or mode of sexual enjoyment.
कर्णिका,
कर्णी N. of Cāmuṇḍā.
Monier Williams Cologne
English
मार्जार
m.
a cat (prob. so called from its habit of constantly cleaning itself),
Mn.
MBh.
&c.
a wild cat,
MBh.
R.
Suśr.
a civet-cat,
L.
Plumbago Rosea,
L.
Terminalia Katappa,
L.
Agati Grandiflora,
L.
N.
of a poet,
Cat.
Monier Williams 1872
English
मार्जार, अस्, m. a cat, (probably so called from its
habit of constantly cleaning itself)
a polecat, civet-
cat [cf. गन्ध-म्°]
a wild cat, = अरण्य-मार्-
जार
(ई), f. a female cat
a civet-cat
musk.
—मार्जार-कण्ठ, अस्, m. ‘having the throat or
cry of a cat, a peacock.
—मार्जार-करण, अम्, n.
a particular posture in sexual intercourse.
—मार्जार-
कर्णिका or मार्जार-कर्णी, f. ‘cat-eared, an epi-
thet of Cāmuṇḍā.
—मार्जार-गन्धा, f. a species
of Mudga-parṇī or pulse, Phaseolus Trilobus.
—मार्-
जार-गन्धिका, f. = मुद्ग-पर्णी, q. v.
—मार्-
जार-लिङ्गिन्, ई, इनी, इ, having the nature or charac-
teristics of a cat.
—मार्जारी-क्रमण, अम्, n. a
particular kind of coitus.
Macdonell
English
मार्जार mārj-āra,
m.
[animal that wipes 🞄or cleanses itself: mṛj], cat (also ī,
f.
)
🞄pole-cat: -ka,
m.
cat
-liṅgin,
a.
having the 🞄characteristics of cats.
Benfey
English
मार्जार मार्जार, i. e. मृज् + आर,
m.
,
and
f.
री।
1. The common cat, Pañc.
110, 23.
2. The pole-cat.
--
Comp.
अरण्य-,
m.
a wild cat, Pañc 165,
14.
Hindi
Hindi
बिल्ली
Apte Hindi
Hindi
मार्जारः
पुं*
- -
बिलाव
मार्जारः
पुं*
- -
गंधमार्जार
Shabdartha Kaustubha
Kannada
मार्जार
पदविभागः - > पुल्लिङ्गः
कन्नडार्थः - > ಬೆಕ್ಕು /ಕೊತ್ತಿ
निष्पत्तिः - > मृजूष् (शुद्धौ) - "आरन्" (उ० ३-१३७)
व्युत्पत्तिः - > मार्ष्टि मुखम्
प्रयोगाः - > "कपाले मार्जारः पय इति करान् लेढि शशिनः"
उल्लेखाः - > काव्यप्र०
मार्जार
पदविभागः - > पुल्लिङ्गः
कन्नडार्थः - > ಕಾಡುಬೆಕ್ಕು
मार्जार
पदविभागः - > पुल्लिङ्गः
कन्नडार्थः - > ಪುನುಗು ಬೆಕ್ಕು
विस्तारः - > "अथ मार्जारः स्यात् खट्टाशबिडालयोः" - हेम०
L R Vaidya
English
mArjAra(la) {% m. %} 1. A cat, M.iv.126
2. a pole-cat.
Bopp
Latin
मार्जार m. (r. मृज् vel मार्ज् s. आर) felis. AM.
Aufrecht Catalogus Catalogorum
English
मार्जार poet. Skm.
Lanman
English
mārjāra, m. cat. [‘the cleaner, so
called from its habit of cleaning itself
often: fr. mārja: formed like karmāra,
1226b.]
Schmidt Nachtrage zum Sanskrit Worterbuch
German
मार्जार °eine Art Coitus, E 593 (D).
अभिधानचिन्तामणिः
Sanskrit
--source--
बिडाल ओतुर्मार्जारो ह्रीकुश्च वृषदंशकः १३०१
-wordlist-
बिडाल (पुं), ओतु (पुं), मार्जार (पुं), ह्रीकु (पुं), वृषदंशक (पुं)
अभिधानरत्नमाला
Sanskrit
ओतु
ओतु, विडाल, मार्जार, वृषदंश
ओतुर्विडालो मार्जारो वृषदंशश्च कथ्यते
verse 2.1.1.236
page 0029
वैजयन्तीकोषः
Sanskrit
Word: मार्जारः
Root: मार्जार
Gender: पुं
Number: all
अर्थः
Meaning(s):
Cat
Shloka(s):
3|4|71|2 ओतुर्बिडालो मार्जार आखुभुक् पृषदंशकः॥ (भूमिकाण्डः/पशुसङ्ग्रहाध्यायः)
3|4|72|1 जाहको गात्रसङ्कोची मण्डली नखरायुधः। (भूमिकाण्डः/पशुसङ्ग्रहाध्यायः)
Synonym(s):
3|4|71|2 ओतुः (ओतु) (पुं) Cat
3|4|71|2 बिडालः (बिडाल) (पुं) Cat
3|4|71|2 मार्जारः (मार्जार) (पुं) Cat
3|4|71|2 आखुभुक् (आखुभुज्) (पुं) Cat
3|4|71|2 पृषदंशकः (पृषदंशक) (पुं) Cat
3|4|72|1 जाहकः (जाहक) (पुं) Cat
3|4|72|1 गात्रसङ्कोची (गात्रसङ्कोचिन्) (पुं) Cat
3|4|72|1 मण्डली (मण्डलिन्) (पुं) Cat
3|4|72|1 नखरायुधः (नखरायुध) (पुं) Cat
Related word(s):
पुराणम्
English
मार्जार / MĀRJĀRA. Son of jāmbavān. It is said in brahmapurāṇa that the mārjāras (cats) have their origin from this son of jāmbavān.
अमरकोशः
Sanskrit
Word: मार्जारः
Root: मार्जार
Gender: पुं
Number: all
Meaning(s):
cat
wild cat
civet-cat
Scarlet leadwort [Plumbago Rosea - Bot.]
Indian almond [Terminalia Catappa - Bot.]
hummingbird tree [Sesbania grandiflora - Bot.]
Shloka(s):
2|5|6|1 ओतुर्बिडालो मार्जारो वृषदंशक आखुभुक्। (सिंहादिवर्गः)
Synonym(s):
2|5|6|1 ओतुः (ओतु) (पुं)
2|5|6|1 बिडालः (बिडाल) (पुं) cat, cat (he), eye-ball, particular remedy for the eye
2|5|6|1 मार्जारः (मार्जार) (पुं) cat, wild cat, civet-cat, Scarlet leadwort [Plumbago Rosea - Bot.], Indian almond [Terminalia Catappa - Bot.], hummingbird tree [Sesbania grandiflora - Bot.]
2|5|6|1 वृषदंशकः (वृषदंशक) (पुं)
2|5|6|1 आखुभुक् (आखुभुज्) (पुं)
Related word(s):
परा_अपरासंबन्धः पशुः
जातिः स्तनपायी
शब्दकल्पद्रुमः
Sanskrit
मार्जारः,
पुं,
(मृज् + “कञ्जिमृजिभ्यां चित् ।”उणा० १३७ इति आरन् चित् “मृजे-र्वृद्धिः ।” इत्युज्ज्वलदत्तोक्तेर्वृद्धिश्च ।) रक्त-चित्रकः इति राजनिर्घण्टः
विडालः ।इत्यमरः
(यथा, महाभारते ।५ १५९ १६ ।“मार्ज्जारः किल दुष्टात्मा निश्चेष्टः सर्व्व-कर्म्मसु
”)खट्टासः इति हेमचन्द्रः ३६७
*
मार्जारस्पर्शने दोषो यथा, --“अभोज्यसूतिकाषण्डमार्जाराखुश्च कुक्कुरान् ।पतितापविद्धचण्डालमृतहारांश्च धर्म्मवित् ।संस्पृश्य शुध्यते स्नानादुदक्याग्रामशूकरौ
”इति मार्कण्डेयपुराणे सदाचाराध्यायः
*
पारिभाषिकमार्जारो यथा, --“दम्भार्थं जपते यश्च तप्यते यजते तथा ।न परत्रार्थमुद्युक्तो मार्जारः परिकीर्त्तितः
”तस्यान्नमभोज्यं यथा, --‘अभोज्याः सूतिकाषण्डमार्जाराख्वश्वकुक्कुटाः
’इति वामनपुराणे १५ अध्यायः
वाचस्पत्यम्
Sanskrit
मार्ज्जार(ल) पुंस्त्री० मृज--आरन् वा रस्य लः विडालेअमरः स्त्रियां ङीष् रक्तचित्रके
पु०
राजनि० ख-ट्टासे हेमच० ततः संज्ञायां कन् मयूरे
Capeller
German
मार्जार (f. ई) u.
°क
m.
Katze.
Stchoupak
French
मार्जार-
m.
chat (aussi sauvage)
-क- id.
°लिङ्गिन्- a. au caractère de chat.