| YouTube Channel

मारिषः (mAriSaH)

 
Apte
English
मारिषः [māriṣḥ], 1 A respectable, worthy or venerable man, (used in dramas in the voc. as a respectful mode of address by the Sūtradhāra to one of the principal actors
see
U.*
 1
Māl.
 1.)
शूरो मातामहः कच्चित् स्वस्त्यास्ते वा$थ मारिषः
Bhāg.*
 1.14.26.
Amaranthus Oleraceus (Mar. तांदुळजा).
Apte 1890
English
मारिषः A respectable, worthy or venerable man, (used in dramas in the voc. as a respectful mode of address by the Sūtradhāra to one of the principal actors
see U. 1
Māl. 1).
Apte Hindi
Hindi
मारिषः
पुं*
 - मा रिष्यति हिनस्ति - मा + रिष् + क
"किसी मुख्य पात्र को सुत्रधार द्वारा नाटक में संबोधित करने के लिए सम्मानयुक्त रीति, आदरणीय, श्रद्धेय"
वैजयन्तीकोषः
Sanskrit
Word: मारिषः
Root: मारिष
Gender: पुं
Number: all
अर्थः ⇒
Meaning(s):
⇒ Amaranth
Amaranthus polygamus et A polygonoides
Tamil Kīrai
Shloka(s):
3|3|150|2 ► मारिषे जीवशाकः स्यादत्राल्पे तण्डुलीयकः॥ (भूमिकाण्डः/वनाध्यायः)
Synonym(s):
➠ 3|3|150|2 ⇢ मारिषः (मारिष) (पुं) ⇒ Amaranth
Amaranthus polygamus et A polygonoides
Tamil Kīrai ⇒
➠ 3|3|150|2 ⇢ जीवशाकः (जीवशाक) (पुं) ⇒ Amaranth
Amaranthus polygamus et A polygonoides
Tamil Kīrai ⇒
Related word(s):
शब्दकल्पद्रुमः
Sanskrit
मारिषः,
पुं,
 (मर्षति दोषानिति । मृष + अच् ।निपातनात् सिद्धम् । यद्वा, मा रिष्यति हिनस्तिकञ्चिदपीति । रिष + कः ।) नाट्योक्तौ श्रेष्ठः ।इत्यमरः । १ । ७ । १४ ॥
(क्वचित् पुराणा-दावपि । यथा, देवीभागवते । १ । ११ । ६५ ।“साहार्य्य ते करिष्यामि मन्त्रशक्त्या महा-मते ! ।भविता यदि संग्रामस्तव चेन्द्रेण मारिष ! ॥
”तथा च महाभारते । ७ । २६ । १२ ।“दार्य्यमाणाञ्चमूं दृष्ट्वाभगदत्तेन मारिष ! ॥
”)तण्डुलीयशाकविशेषः । मरसा इति हिन्दीभाषा । तत्पर्य्यायः । कन्धरः २ मार्षिकः ३ ।(शाकार्थे पर्य्यायो गुणाश्च यथा ॥
[अथ श्वेत-मरुसा । लोहितमरुसा नवडा इति च लोके ।]“मारिषो वाष्पको मार्षः श्वेतो रक्तश्च स स्मृतः ।मारिषो मधुरः शीतो विष्टम्भी पित्तनुद्गुरुः ॥
वातश्लेष्मकरो रक्तपित्तनुद्विषमग्निजित् ।रक्तमार्षो गुरुर्नाति सक्षारो मधुरः सरः ।श्लेष्मलः कटुकः पाके स्वल्पदोष उदीरितः ॥
”इति भावप्रकाशस्य पूर्व्वखण्डे प्रथमे भागे ॥
)