| YouTube Channel

मानिनी (mAninI)

 
Spoken Sanskrit
English
मानिनी mAninI
f.
disdainful or sulky woman
मानिनी mAninI
f.
proud woman
मानिनी mAninI
f.
disdainful or sulky woman
Monier Williams Cologne
English
मानिनी
f.
a disdainful or sulky woman,
Kāv.
(ifc. ) the wife of (See मधु-मानिनी
lit.
‘highly esteeming her husband’)
Aglaia Odorata,
L.
a kind of metre,
W.
(prob. w.r. for मालिनी)
N.
of an Apsaras,
VP.
of a daughter of Vidūra-stha and wife of Rājya-vardhana,
MārkP.
Apte Hindi
Hindi
मानिनी
स्त्री*
- -
"आत्माभिमानिनी स्त्री, दृढ़ संकल्प वाली, पक्के निश्चय वाली, गर्वयुक्त (अच्छे अर्थों में)"
मानिनी
स्त्री*
- -
"कुपित स्त्री, (ईर्ष्यायुक्त गर्व के कारण) अपने पति से रुष्ट"
मानिनी
स्त्री*
- -
एक प्रकार का सुगन्धयुक्त या महकदार पौधा
Shabdartha Kaustubha
Kannada
मानिनी
पदविभागः - > स्त्रीलिङ्गः
कन्नडार्थः - > ಅಭಿಮಾನಶಾಲಿನಿಯಾದ ಹೆಂಗಸು /ಆತ್ಮಗೌರವವುಳ್ಳ ಹೆಂಗಸು
निष्पत्तिः - > स्त्रियां "ङीप्" (४-१-६)
प्रयोगाः - > "यदवोचदवेक्ष्य मानिनी परितः स्नेहमयेन चक्षुषा"
उल्लेखाः - > किरा० २-२
मानिनी
पदविभागः - > स्त्रीलिङ्गः
कन्नडार्थः - > ಪ್ರಣಯ ಕೋಪವುಳ್ಳ ಹೆಂಗಸು
प्रयोगाः - > "मानिनीभिरपहस्तितधैर्यः सादयन्नपि मदोऽवललम्बे"
उल्लेखाः - > किरा० ९-३६
L R Vaidya
English
mAnin {% (I) a. (f. नी) %} 1. Considering, regarding, being of opinion (at the end of compounds)
2. honouring, esteeming
3. proud, haughty, परवृद्धिमत्सरि मनो हि मानिनाम् Sis.xv.1
4. highly esteemed or honoured, Bt.xix.24
5. resentful, angry.
mAninI {% f. %} 1. A woman offended with her lover, माधवे मा कुरु मानिनि मानमये Git.G.ix.
2. a resolute woman, a woman having self-respect, इयं महेंद्रप्रभृतीनधिश्रियश्चतुर्दिगीशानवमत्य मानिनी K.S.v.53, R.xiii.38
3. a kind of odoriferous plant.
Wordnet
Sanskrit
Synonyms:
मानिनी
noun
एकः छन्दः
"ननमयययुतेयं मालिनी भोगिलोकैः"
Synonyms:
दुर्गा, उमा, कात्यायनी, गौरी, ब्रह्माणी, काली, हैमवती, ईश्वरा, शिवा, भवानी, रुद्राणी, सर्वाणी, सर्वमङ्गला, अपर्णा, पार्वती, मृडानी, लीलावती, चणडिका, अम्बिका, शारदा, चण्डी, चण्डा, चण्डनायिका, गिरिजा, मङ्गला, नारायणी, महामाया, वैष्णवी, महेश्वरी, कोट्टवी, षष्ठी, माधवी, नगनन्दिनी, जयन्ती, भार्गवी, रम्भा, सिंहरथा, सती, भ्रामरी, दक्षकन्या, महिषमर्दिनी, हेरम्बजननी, सावित्री, कृष्णपिङ्गला, वृषाकपायी, लम्बा, हिमशैलजा, कार्त्तिकेयप्रसूः, आद्या, नित्या, विद्या, शुभह्करी, सात्त्विकी, राजसी, तामसी, भीमा, नन्दनन्दिनी, महामायी, शूलधरा, सुनन्दा, शुम्यभघातिनी, ह्री, पर्वतराजतनया, हिमालयसुता, महेश्वरवनिता, सत्या, भगवती, ईशाना, सनातनी, महाकाली, शिवानी, हरवल्लभा, उग्रचण्डा, चामुण्डा, विधात्री, आनन्दा, महामात्रा, महामुद्रा, माकरी, भौमी, कल्याणी, कृष्णा, मानदात्री, मदालसा, मानिनी, चार्वङ्गी, वाणी, ईशा, वलेशी, भ्रमरी, भूष्या, फाल्गुनी, यती, ब्रह्ममयी, भाविनी, देवी, अचिन्ता, त्रिनेत्रा, त्रिशूला, चर्चिका, तीव्रा, नन्दिनी, नन्दा, धरित्रिणी, मातृका, चिदानन्दस्वरूपिणी, मनस्विनी, महादेवी, निद्रारूपा, भवानिका, तारा, नीलसरस्वती, कालिका, उग्रतारा, कामेश्वरी, सुन्दरी, भैरवी, राजराजेश्वरी, भुवनेशी, त्वरिता, महालक्ष्मी, राजीवलोचनी, धनदा, वागीश्वरी, त्रिपुरा, ज्वाल्मुखी, वगलामुखी, सिद्धविद्या, अन्नपूर्णा, विशालाक्षी, सुभगा, सगुणा, निर्गुणा, धवला, गीतिः, गीतवाद्यप्रिया, अट्टालवासिनी, अट्टहासिनी, घोरा, प्रेमा, वटेश्वरी, कीर्तिदा, बुद्धिदा, अवीरा, पण्डितालयवासिनी, मण्डिता, संवत्सरा, कृष्णरूपा, बलिप्रिया, तुमुला, कामिनी, कामरूपा, पुण्यदा, विष्णुचक्रधरा, पञ्चमा, वृन्दावनस्वरूपिणी, अयोध्यारुपिणी, मायावती, जीमूतवसना, जगन्नाथस्वरूपिणी, कृत्तिवसना, त्रियामा, जमलार्जुनी, यामिनी, यशोदा, यादवी, जगती, कृष्णजाया, सत्यभामा, सुभद्रिका, लक्ष्मणा, दिगम्बरी, पृथुका, तीक्ष्णा, आचारा, अक्रूरा, जाह्नवी, गण्डकी, ध्येया, जृम्भणी, मोहिनी, विकारा, अक्षरवासिनी, अंशका, पत्रिका, पवित्रिका, तुलसी, अतुला, जानकी, वन्द्या, कामना, नारसिंही, गिरीशा, साध्वी, कल्याणी, कमला, कान्ता, शान्ता, कुला, वेदमाता, कर्मदा, सन्ध्या, त्रिपुरसुन्दरी, रासेशी, दक्षयज्ञविनाशिनी, अनन्ता, धर्मेश्वरी, चक्रेश्वरी, खञ्जना, विदग्धा, कुञ्जिका, चित्रा, सुलेखा, चतुर्भुजा, राका, प्रज्ञा, ऋद्भिदा, तापिनी, तपा, सुमन्त्रा, दूती, अशनी, कराला, कालकी, कुष्माण्डी, कैटभा, कैटभी, क्षत्रिया, क्षमा, क्षेमा, चण्डालिका, जयन्ती, भेरुण्डा
noun
सा देवी यया नैके दैत्याः हताः तथा या आदिशक्तिः अस्ति इति मन्यते।
"नवरात्रोत्सवे स्थाने स्थाने दुर्गायाः प्रतिष्ठापना क्रियते।"
Synonyms:
स्त्री, नारी, नरी, मानुषी, मनुषी, मानवी, ललना, ललिता, रमणी, रामा, वनिता, प्रिया, महिला, योषा, योषिता, योषित्, योषीत्, वधूः, भरण्या, महेला, महेलिका, मानिनी, वामा, अङ्गना, अबला, कामिनी, जनिः, जनी, जोषा, जोषिता, जोषित्, धनिका, परिगृह्या, प्रमदा, प्रतीपदर्शिनी, विलासिनी, सिन्दूरतिलका, सीमन्तिनी, सुभ्रूः, शर्वरी
noun
मनुष्यजातीयानां स्त्री-पुंरूपीययोः प्रभेदद्वययोः प्रथमा या प्रजननक्षमा अस्ति।
"अधुना विविधेषु क्षेत्रेषु स्त्रीणाम् आधिपत्यम् वर्तते। "
अभिधानचिन्तामणिः
Sanskrit
--source--
स्वगुणेनोपमानेन मनोज्ञादिपदेन ५०५
विशेषिताङ्गकर्मा स्त्री यथा तरललोचना
अलसेक्षणा मृगाक्षी मत्तेभगमनापि ५०६
वामाक्षी सुस्मितास्याः स्वं मानलीलास्मरादयः
लीला विलासो विच्छित्तिर्विव्वोकः किलकिञ्चितम् ५०७
मोट्टायितं कुट्टमितं ललितं विहृतं तथा
विभ्रमश्चेत्यलंकाराः स्त्रीणां स्वाभाविका दश ५०८
-wordlist-
तरललोचना (स्त्री), अलसेक्षणा (स्त्री), मृगाक्षी (स्त्री), मत्तेभगमना (स्त्री), वामाक्षी (स्त्री), सुस्मिता (स्त्री), मानिनी (स्त्री), लीलावती (स्त्री), स्मरवती (स्त्री), स्वाभाविकालङ्कार (पुं), लीला (स्त्री), विलास (पुं), विच्छित्ति (स्त्री), विब्बोक (पुं), किलकिञ्चित (क्ली), मोट्टायित (क्ली), कुट्टमित (क्ली), ललित (क्ली), विहृत (क्ली), विभ्रम (पुं)
नाममाला
Sanskrit
भार्या, जाया, जनि, कुल्या, कलत्र, गेहिनी, गृह, महिला, मानिनी, पत्नी, दारा, पुरन्ध्री
भार्या जाया जनिः कुल्या कलत्रं गेहिनी गृहम्
महिला मानिनी पत्नी तथा दाराः पुरन्ध्रयः ३२
verse 0.1.1.32
page 0016
पुराणम्
English
मानिनी / MĀNINĪ. Mother of viśravas, father of rāvaṇa. She was the daughter of the sage tṛṇabindu. (See under tṛṇabindu).
शब्दकल्पद्रुमः
Sanskrit
मानिनी,
स्त्री,
फली वृक्षः इति मेदिनी ने, १०९
(मानं अस्त्यस्याः मान + इनिः ङीप् ।मानवती
(यथा, गीतगोविन्दे ।“हरिरभिसरति वहति मृदुपवने ।किमपरमधिकसुखं सखि ! भवने
माधवे माकुरु मानिनि ! मानमये
”अभिमानवती यथा, कुमारे ५३ ।“इयं महेन्द्रप्रभृतीनधिश्रिय-श्चतुर्दिगीशानवमत्य मानिनी ।अरूपहार्य्यं मदनस्य निग्रहात्पिनाकपाणिं पतिमाप्तुमिच्छति
”“मानिनीन्द्राणीप्रभृतीरतिशय्य वर्त्तितव्यमित्यभि-मानवती ।” इति तट्टीकायां मल्लिनाथः
)राज्यवर्द्धनस्य पत्नी यथा, मार्कण्डेये १०९ १० ।“विदूरथस्य तनया दाक्षिणात्यस्य भूभृतः ।तस्य पत्नी बभूवाथ मानिनी नाम मानिनी
”)
वाचस्पत्यम्
Sanskrit
मानिनी स्त्री मान--इनि ङीप् फलीवृक्षे मेदि० मनि-वत्यां स्त्रियां मानयुते
त्रि०
सिंहे
पु०
राजनि०