| YouTube Channel

मानसपूजा (mAnasapUjA)

 
Monier Williams Cologne
English
मानस—पूजा
f.
N.
 of various works.
Apte Hindi
Hindi
मानसपूजा
स्त्री*
 - -
मानसिक पूजा
Aufrecht Catalogus Catalogorum
English
मानसपूजा See Tripurasundarīmānasapūjā, Bhagavanmā-
nasapūjā.
मानसपूजा or गणेशपूजा from several Purāṇa. IO. 1997.
मानसपूजा attributed to Vedavyāsa. Ulwar 2292.
मन्त्राक्षरमाला or मानसपूजा tantr. Whish 42, 2.
110 B 5. 183, 3.
मानसपूजा See Mantrākṣaramālā.
मानसपूजा Śg. 1, 124.
--by Śaṅkarācārya. AK 543. 544.
शब्दकल्पद्रुमः
Sanskrit
मानसपूजा,
स्त्री,
 (मानसकृता पूजा । शाक-पार्थिववत् समासः ।) मनोरचितद्रव्यकरणक-सपर्य्या । यथा, हृत्पद्ममध्ये देवीं विभाव्यकुण्डलीपात्रसंस्थेन स्रहस्रारामृतेन पाद्यं देव्या-श्चरणे दद्यात् । ततो मनश्चार्घ्यं दत्त्वा सहस्र-दलपद्मभृङ्गारललितपरमामृतजलेन आचम-नीयं मुखे । पञ्चविंशति तत्त्वेन गन्धञ्च ।अहिंसां विज्ञानं क्षमां दयां अलोभं अमोहंअमात्सर्य्यं अमायां अनहङ्कारं अरागं अद्वेषंइन्द्रियाणि द्बादश एतानि पुष्पाणि च प्रदाप-येत् । ततस्तेजोरूपं दीपं वायुरूपं धूपं दद्यात्अम्बरं चामरं दर्पणं सूर्य्यं चन्द्रं छत्रं पद्मन्तुमेखलां आनन्दं हारमुत्तमं अनाहतध्वनिमयींघण्टां निवेदयेत् । ततः सुधारसाम्बुधिं मांस-पर्व्वतं ब्रह्माण्डपूरितं पायसञ्च दत्त्वा ।“मनोनर्त्तनसत्तालैः शृङ्गारादिरसोद्भवैः ।नृत्यैर्गीतैश्च वाद्यैश्च तोषयेत् परमेश्वरीम् ॥
”एवं संपूज्य अभेदेन जपः कार्य्यः । इति तन्त्र-सारे त्रिपुराप्रकरणम् ॥
* ॥
मानसैर्गु रुपूजायथा, नीलतन्त्रे ।“ततो मानसगन्धाद्यैः पूजयेत् स्वस्वमुद्रया ।कनिष्ठा पृथिवीतत्त्वं तद्योगाद्गन्धयोजनम् ॥
अङ्गुष्ठो गगनं तत्त्वं तेनैव पुष्पयोजनम् ।तर्ज्जनी वायुतत्त्वं स्याद्धूपं तेनैव योजयेत् ॥
अनामा जलतत्त्वं स्यात्तेनैव योजयेच्च कम् ।ततस्तु वाग्भवं जप्यादष्टोत्तरशतं सुधीः ॥
जपं समर्प्य भक्त्या च प्रणमेद्दण्डवद्भुवि ॥
”अपि च ।“मिथुनं चिन्तयित्वा तु मानसैरुपचारकैः ।भौतिकैः पूजयेद्बिद्वान् मुद्रामन्त्रसमन्वितैः ॥
भूभ्याकाशमरुद्वह्निवारिमन्त्रैः सबिन्दुकैः ।कनिष्ठाङ्गुलितर्ज्जन्यौ मध्यमानामिके तथा ॥
अङ्गुष्ठेन समायोगान्मुद्राः पञ्च प्रकीर्त्तिताः ।पृथिव्यात्मकगन्धः स्यादाकाशात्मकपुष्पकम् ॥
धूपो वाय्वात्मकः प्रोक्तो दीपो वह्न्यात्मकः परः ।रसात्मकञ्च नैवेद्यं पूजा पञ्चोपचारिका ॥
ततस्तु वाग्भवं जप्यादष्टोत्तरशतं सुधीः ॥
”इत्यन्नदानकल्पः ॥
अन्यच्च ।“मानसैरुपचारैश्च संपूज्य कल्पयेन्मुदा ।गन्धं भूम्यात्मकं दद्याद्भावपुष्पं ततः परम् ॥
धपं वाय्वात्मकं देयं तेजसा दीपमेव च ।नैवेद्यममृतं दद्यात् पानीयं वरुणात्मकम् ॥
अम्बरं मुकुरं दद्याच्चामरं छत्रमेव च ।तत्रन्मुद्राविधानेन संपूज्यात्मगुरुं जपेत् ॥
यथाशक्ति जपं कृत्वा समाप्य कवचं पठेत् ॥
”इति कङ्कालमालिनीतन्त्रम् ॥
पूजाक्रमस्तु । निजगुरुं ध्यात्वामुकानन्दनाथा-मुकशक्ताम्बाश्रीपादुकां पूजयामीति मानसै-र्गन्धाक्षतकुसुमैरर्च्चयेत् । कनिष्ठाभ्यां लं पृथि-व्यात्मकं गन्धं समर्पयामि नमः । अङ्गुष्ठाभ्यां हंआकाशात्मकं पुष्पं समर्पयामि नमः । तर्ज्ज-नीभ्यां यं वाय्वात्मकं धूपं समर्पयामि नमः ।मध्यमाभ्यां रं वह्न्यात्मकं दीपं समर्पयामिनमः । अनामिकाभ्यां वं अमृतात्मकं नैवेद्यंसमपैयामि नमः । इति कुलमूलावतारकल्प-सूत्रटीकायां तृतीयकाण्डम् ॥