| YouTube Channel

मानवी (mAnavI)

 
Monier Williams Cologne
English
मानवी॑ (ई),
f.
 a daughter of man, a woman,
RV.
&c.
&c.
Jasminum Auriculatum,
L.
N.
 of a Vidyā-devī,
L.
of a goddess (executing the commands of the 11th Arhat of the present Avasarpiṇī),
L.
of a river,
MBh.
 (v.l. तान्ससी)
pl.
N.
 of partic. verses,
Gaut.
Macdonell
English
मानवी mānav-ī́,
f.
 daughter of men, human 🞄female
daughter of Manu:
pl.
 N. of certain 🞄verses
-īya,
a.
 derived from Manu
n.
 kind 🞄of penance.
Hindi
Hindi
(विशे) मानव द्वारा किया
Apte Hindi
Hindi
मानवी
स्त्री*
 - मनोरपत्यम् अण्
"मनु से संबंध रखने वाला, या मनु के वंश में उत्पन्न"
मानवी
स्त्री*
 - -
मानवसंबंधी
Shabdartha Kaustubha
Kannada
मानवी
पदविभागः - > स्त्रीलिङ्गः
कन्नडार्थः - > ಮನುಷ್ಯಜಾತಿಯ ಹೆಂಗಸು
प्रयोगाः - > "दिवौकसं कामयते न मानवी नवीनम्श्रावि तवाननादिदम्"
उल्लेखाः - > नैष० ९-४१
मानवी
पदविभागः - > स्त्रीलिङ्गः
कन्नडार्थः - > ಮನುಷ್ಯ ಜಾತಿಯ ಹೆಂಗಸು
मानवी
पदविभागः - > स्त्रीलिङ्गः
कन्नडार्थः - > ಮೊಲ್ಲೆ ಗಿಡ
विस्तारः - > "यूथिकायां मनोज्वाला मानवी च " - वैज०
L R Vaidya
English
mAnava {% (I) a. (f. वी) %} Descended from Manu, relating to Manu, M.xii.107.
Wordnet
Sanskrit
Synonyms:
 मानवी
noun
मनोः कन्या।
"मानव्याः वर्णनं पुराणे प्राप्यते।"
Synonyms:
 स्त्री, नारी, नरी, मानुषी, मनुषी, मानवी, ललना, ललिता, रमणी, रामा, वनिता, प्रिया, महिला, योषा, योषिता, योषित्, योषीत्, वधूः, भरण्या, महेला, महेलिका, मानिनी, वामा, अङ्गना, अबला, कामिनी, जनिः, जनी, जोषा, जोषिता, जोषित्, धनिका, परिगृह्या, प्रमदा, प्रतीपदर्शिनी, विलासिनी, सिन्दूरतिलका, सीमन्तिनी, सुभ्रूः, शर्वरी
noun
मनुष्यजातीयानां स्त्री-पुंरूपीययोः प्रभेदद्वययोः प्रथमा या प्रजननक्षमा अस्ति।
"अधुना विविधेषु क्षेत्रेषु स्त्रीणाम् आधिपत्यम् वर्तते। "
अभिधानचिन्तामणिः
Sanskrit
--source--
चक्रेश्वर्यजितबला दुरितारिश्च कालिका ।
महाकाली श्यामा शान्ता भृकुटिश्च सुतारका ॥ ४४ ॥
अशोका मानवी चण्डा विदिता चाङ्कुशा तथा ।
कंदर्पा निर्वाणी बला धारिणी धरणप्रिया ॥ ४५ ॥
नरदत्ताथ गान्धार्यम्बिका पद्मावती तथा ।
सिद्धायिका चेति जैन्यः क्रमाच्छासनदेवताः ॥ ४६ ॥
-wordlist-
शासनदेवता (स्त्री), चक्रेश्वरी (स्त्री), अजितबला (स्त्री), दुरितारि (स्त्री), कालिका (स्त्री), महाकाली (स्त्री), श्यामा (स्त्री), शान्ता (स्त्री), भृकुटि (स्त्री), सुतारका (स्त्री), अशोका (स्त्री), मानवी (स्त्री), चण्डा (स्त्री), विदिता (स्त्री), अङ्कुशा (स्त्री), कन्दर्पा (स्त्री), निर्वाणी (स्त्री), बला (स्त्री), धारिणी (स्त्री), धरणप्रिया (स्त्री), नरदत्ता (स्त्री), गान्धारी (स्त्री), अम्बिका (स्त्री), पद्मावती (स्त्री), सिद्धायिका (स्त्री)
--source--
रोहिणी प्रज्ञप्तिर्वज्रशृङ्खला कुलिशाङ्कुशा ।
चक्रेश्वरी नरदत्ता काल्यथासौ महापरा ॥ २३९ ॥
गौरी गान्धारी सर्वास्त्रमहाज्वाला च मानवी ।
वैरोट्याछुप्ता मानसी महामानसिकेति ताः ॥ २४० ॥
-wordlist-
विद्यादेवी (स्त्री), रोहिणी (स्त्री), प्रज्ञप्ति (स्त्री), वज्रशृङ्खला (स्त्री), कुलिशाङ्कुशा (स्त्री), चक्रेश्वरी (स्त्री), नरदत्ता (स्त्री), काली (स्त्री), महाकाली (स्त्री), गौरी (स्त्री), गान्धारी (स्त्री), सर्वास्त्रमहाज्वाला (स्त्री), मानवी (स्त्री), वैराट्या (स्त्री), अच्छुप्ता (स्त्री), मानसी (स्त्री), महामानसिका (स्त्री)
Mahabharata
English
Mānavī^1 (III, 16637), v. Mālavī.
Mānavī^2, a river. § 574 (Jambūkh.): VI, 9, 339 (only B., C. has Tāmasī).
पुराणम्
English
मानवी / MĀNAVĪ. A prominent river of ancient india. (Śloka 32, Chapter 9, bhīṣma parva).
Vedic Reference
English
Mānavī, ‘descendant of Manu, ’ is the patronymic of the
mythical Iḍā (‘oblation’) in the Śatapatha Brāhmaṇa, ^1 and of
a woman named Parśu in the Rigveda.^2
1) i. 8, 1, 26
Taittirīya Saṃhitā, ii. 6, 7, 3.
2) x. 86, 23.
शब्दकल्पद्रुमः
Sanskrit
मानवी,
स्त्री,
 (मानव + स्त्रीत्वात् ङीप् ।) मनुष्य-स्त्रीजातिः । तत्पर्य्यायः । मानुष्यी २ मानुषी ३नारी ४ । इति शब्दरत्नावली ॥
(यथा, नैषधे । ९ । ४१ ।“दिवौकसं कामयत न मानवीनवीनमश्रावि तवाननादिदम् ।”)शासनदेवताविशेषः । इति हेमचन्द्रः । १ । ४५ ॥
स्वायम्भुवमनुकन्या । इति महाभारतम् ॥
(यथा, भागवते । ३ । २३ । ३ ।“स वै देवर्षिवर्य्यस्तां मानवीं समनुव्रताम् ।”)