| YouTube Channel

मागधी (mAgadhI)

 
Monier Williams Cologne
English
मागधी (ई),
f.
a princess of the M°s
MBh.
R.
the daughter of a Kṣatriya mother and a Vaiśya father,
MBh.
a female bard,
Kād.
(with or
scil.
भाषा), the language of the M°s (one of the Prakṛt dialects),
Sāh.
&c.
(cf. अर्ध-म्°)
Jasminum Auriculatum,
L.
a kind of spice,
Suśr.
(long pepper
white cumin
anise
dill
a species of cardamoms grown in Gujarat,
L.
)
refined sugar,
L.
a kind of metre,
VarBṛS.
N.
of a river (= शोणा),
R.
Apte Hindi
Hindi
मागधी
स्त्री*
- मगध + अण्
"मगध देश में रहने वाला, या उससे संबद्ध, या मगध के अधिवासि"
मागधी
स्त्री*
- -
मगध देश की राजकुमारी
मागधी
स्त्री*
- -
"मागधी भाषा, चार मुख्य प्राकृतों में से एक"
मागधी
स्त्री*
- -
बड़ी पीपल
मागधी
स्त्री*
- -
सफेद जीरा
मागधी
स्त्री*
- -
परिष्कृत खांड
मागधी
स्त्री*
- -
एक प्रकार की चमेली
मागधी
स्त्री*
- -
छोटी इलायची
Shabdartha Kaustubha
Kannada
मागधी
पदविभागः - > स्त्रीलिङ्गः
कन्नडार्थः - > ಹಿಪ್ಪಲಿ ಗಿಡ
मागधी
पदविभागः - > स्त्रीलिङ्गः
कन्नडार्थः - > ಒಂದು ಜಾತಿಯ ಕಾಡುಮಲ್ಲಿಗೆ
विस्तारः - > "मागधी स्त्री कणायूथ्योर्वाच्यवन्मगधोद्भवे पुंसि वैश्यात् क्षत्रियाजे शुक्लजीरकवन्दिनोः" - मेदि०
मागधी
पदविभागः - > स्त्रीलिङ्गः
कन्नडार्थः - > ಪ್ರಾಕೃತಭಾಷೆಯ ಒಂದು ಭೇದ
विस्तारः - > "मागधी स्यात्तु पिप्पली यूथी भाषाविशेषश्च" - हेम०
मागधी
पदविभागः - > स्त्रीलिङ्गः
कन्नडार्थः - > ಉದ್ದದ ಪಡವಲ ಕಾಯಿ
विस्तारः - > "अथ जिङ्गी दीर्घफला मागधी मलनोत्तरा" - वैज०
मागधी
पदविभागः - > स्त्रीलिङ्गः
कन्नडार्थः - > ಮಗಧರಾಜನ ಮಗಳು /ಸುದಕ್ಷಿಣಾದೇವಿ
प्रयोगाः - > "तयोर्गगृहतुः पादान् राजा राज्ञी मागधी"
उल्लेखाः - > रघु० १-५७
L R Vaidya
English
mAgaDa {% (I) a. (f. धी) %} Relating to the Magadhas or to the country of Magadha.
mAgaDI {% f. %} 1. A princess of the Magadhas, R.i.57
2. name of a Prākṛit dialect
3. a kind of jasmine
4. long pepper
5. refined sugar
6. a kind of cardamoms.
Schmidt Nachtrage zum Sanskrit Worterbuch
German
मागधी *= पिप्पली (Piper longum), S II, 194, 3. °eine Art Schnaps, S II, 358, 5.
Wordnet
Sanskrit
Synonyms:
बिहारीभाषा, मागधी
noun
बिहारराज्ये भाषिता एका भाषा।
"तौ बिहारीभाषायां वदतः।"
Synonyms:
पिप्पली, कृष्णा, उपकुल्या, वैदेही, मागधी, चपला, कणा, उषणा, शौण्डी, कोला, ऊषणा, पिप्पलिः, कृकला, कटुबीजा, कोरङ्गी, तिक्ततण्डुला, श्यामा, दन्तफला, मगधोद्भवा
noun
एका लता यस्य कलिका तूतस्य आकारवत् भवति।
"पिप्पली औषधस्य रूपेण उपयुज्यते।"
Synonyms:
मागधी, मागधीप्राकृतम्
noun
मगधदेशे प्रचलिता प्राचीना प्राकृता भाषा।
"मागध्यः बङ्गाली बिहारी आसामी तथा ओरिया इति भाषाः उत्पन्नाः।"
Synonyms:
मागधी
adjective
मगधसम्बन्धी।
"तं मागधि पानं रोचते।"
Synonyms:
मागधी
noun
मगधस्य भाषा।
"एतत् पुस्तकं मागध्याम् अस्ति।"
Synonyms:
मागधी
noun
एका भाषा
"मागधी मगधदेशस्य भाषा आसीत्"
Synonyms:
मागधी, शोणा
noun
एका नदी
"मागध्याः उल्लेखः रामायणे वर्तते"
अभिधानचिन्तामणिः
Sanskrit
--source--
स्यान्नाटकं प्रकरणं भाणः प्रहसनं डिमः
व्यायोगः समवकारो विथ्यङ्केहामृगा इति २८४
अभिनेयप्रकाराः स्युर्भाषाः षट्संस्कृतादिकाः
-wordlist-
अभिनेयप्रबन्ध (पुं), नाटक (क्ली), प्रकरण (क्ली), भाण (पुं), प्रहसन (क्ली), डिम (पुं), व्यायोग (पुं), समवकार (पुं), वीथी (स्त्री), अङ्क (पुं), ईहामृग (पुं), भाषा (स्त्री), संस्कृत (क्ली), प्राकृत (क्ली), मागधी (स्त्री), शौरसेनी (स्त्री), पैशाची (स्त्री), अपभ्रंश (पुं)
--source--
वैदेही पिप्पली कृष्णोपकुल्या मागधी कणा
-wordlist-
वैदेही (स्त्री), पिप्पली (स्त्री), कृष्णा (स्त्री), उपकुल्या (स्त्री), मागधी (स्त्री), कणा (स्त्री)
--source--
मागधी यूथिका सा तु पीता स्याद्धेमपुष्पिका ११४८
-wordlist-
मागधी (स्त्री), यूथिका (स्त्री), हेमपुष्पिका (स्त्री)
अभिधानरत्नमाला
Sanskrit
मालती
मालती, जाति, मागधी, यूथिका
मालती कथ्यते जातिर्मागधी यूथिका तथा २०५
verse 2.1.1.205
page 0025
कृष्णा
कृष्णा, उपकुल्या, वैदेही, मागधी, पिप्पली, कणा
कृष्णोपकुल्या वैदेही मागधी पिप्पली कणा ६१४
verse 2.1.1.614
page 0069
Mahabharata
English
Māgadhī (“daughter of the Magadha king”) = Amṛtā, wife of Anaśvan: I, ††3794.
पुराणम्
English
मागधी / MĀGADHĪ. A river which flows through the middle of five mountains. (sarga 32, Bāla Kāṇḍa, vālmīki rāmāyaṇa).
शब्दकल्पद्रुमः
Sanskrit
मागधी,
स्त्री,
(मागधे जाता मगध + अण्, ङीष् ।) यूथिका पिप्पली इत्यमरमेदिनी-करौ धे, ३४ ९६ (यथास्याःपर्य्यायः ।“पिप्पली पलाशौण्डी वैदेही मागधी-कणा ।कृष्णोपकुल्या मगधी कोलास्यात्तिक्त तण्डुला
”इति वैद्यकरत्नमालायाम्
)त्रुटिः गुजराटी एलाचि इति भाषा इतिशब्दचन्द्रिका
शर्करा इति जटाधरः
भाषाविशेषः इति हेमचन्द्रः
यथा चसाहित्यदर्पणे १६० ।“अत्रोक्ता मागधी भाषा राजान्तःपुरचारि-णाम्
”(तद्देशभवे, त्रि यथा, महाभारते ९५ ४१ ।“अनश्वा खलु मागधीमुपयेमे अमृतां नामतस्यामस्य जज्ञे परीक्षित्
)