| YouTube Channel

महाव्रत (mahAvrata)

 
Capeller Eng
English
1 महाव्रत॑
n.
 great vow.
2 महाव्रत
a.
 having undertaken a great vow.
Spoken Sanskrit
English
महाव्रत - mahAvrata -
adj.
 - observing the rule of the pAzupatas
महाव्रत - mahAvrata -
adj.
 - one who has undertaken solemn religious duties or vows
महाव्रत - mahAvrata -
adj.
 - performing a great vow
महाव्रत - mahAvrata -
adj.
 - having undertaken a great vow
महाव्रत - mahAvrata -
m.
 - pAzupata
महाव्रत - mahAvrata -
n.
 - fundamental duty
महाव्रत - mahAvrata -
n.
 - great duty
महाव्रत - mahAvrata -
n.
 - great religious observance
महाव्रत - mahAvrata -
n.
 - great vow
महाव्रत - mahAvrata -
n.
 - religious usages of the pAzupatas
Monier Williams Cologne
English
महा—व्रत॑
n.
 a gr° duty, fundamental duty (5 in number
accord.
 to the Jaina system),
HYog.
Yogas.
a gr° vow,
Sāh.
a gr° religious observance,
R.
Pur.
N.
 of a Sāman or Stotra appointed to be sung on the last day but one of the Gavām-ayana (applied also to the day itself or its ceremonies or
accord.
 to Comm. to the Śastra following the Stotra),
AV.
Br.
TS.
&c.
the relig° usages of the Pāśupatas,
Prab.
 , Sch.
W.
महा—व्रत॑ mf(आ)n. one who has undertaken solemn religious duties or vows, performing a gr° vow,
MBh.
R.
&c.
observing the rule of the Pāśupatas
also used to explain म॑हि-व्रत (q.v.),
Nir.
Sāy.
महा—व्रत॑
m.
 a Pāśupata,
Kathās.
N.
 of a poet,
Cat.
Apte Hindi
Hindi
महाव्रत
वि* महा-व्रत -
"अत्यंत धर्मनिष्ठ, कठोरतापूर्वक व्रत का पालन करने वाला"
महाव्रतम्
नपुं*
 महा-व्रतम् -
"महाव्रत, बहुत बड़ा कठिन व्रत, महान् धर्मकृत्य का पालन्"
महाव्रतम्
नपुं*
 महा-व्रतम् -
कोई भी महान् या प्रधान कर्तव्य
Shabdartha Kaustubha
Kannada
महाव्रत
पदविभागः - > नपुंसकलिङ्गः
कन्नडार्थः - > ದೊಡ್ಡ ವ್ರತ /ದೊಡ್ಡ ನಿಯಮ /ಮತಸಂಬಂಧವಾದ ದೊಡ್ಡ ಕಾರ್ಯಾಚರಣೆ
व्युत्पत्तिः - > महत् व्रतम्
प्रयोगाः - > "तीव्रं महाव्रतमिवात्र चरन्ति वप्राः"
उल्लेखाः - > माघ० ४-५८
महाव्रत
पदविभागः - > नपुंसकलिङ्गः
कन्नडार्थः - > ಮುಖ್ಯ ಕಾರ್ಯ /ಪ್ರಧಾನವಾದ ಧರ್ಮ /ಅವಶ್ಯಕವಾದ ಕಾರ್ಯ
प्रयोगाः - > "प्राणैरपि हिता वृत्तिरद्रोहो व्याजवर्जनम् । आत्मनीव प्रियाधानमेतन्मैत्रीमहाव्रतम् ॥"
उल्लेखाः - > म० वी० ५-५९
L R Vaidya
English
mahA-vrata {% n. %} a great vow, a great religious observance, न त्वेवं दूषयिष्यामि शस्त्रग्रहमहाव्रतम् Mv.iii.
भूतसङ्ख्या
Sanskrit
५, अक्ष, अनिल, अनुत्तर, अर्थ, असु, आशुग, इन्द्रिय, इषु, कङ्कपत्री, करणीय, कलङ्क, कामगुण, कामदेव, खग, तत्त्व, तन्मात्र, धी, नाराच, नालीक, पक्षि, पञ्च, पतङ्ग, पत्रिन्, पर्व, पवन, पाण्डव, पुत्र, पृषत्क, प्राण, बाण, भाव, भूत, भेदक, मरुत्, महाभूत, महाव्रत, मार्गण, रत्न, लेय, लेयक, वध, वर्ष्मन्, वात, वायु, विशिख, विषय, व्रत, शर, शरीर, शस्त्र, शिलीमुख, शूक, श्वसन, समिति, सायक, स्मरबाण, स्मरेषु
Bopp
Latin
महाव्रत (e महा et व्रत votum) magnum votum habens
vel voti studiosus, memor, voto fidus. SU. 1. 13.
Aufrecht Catalogus Catalogorum
English
महाव्रत poet. Skm.
महाव्रत śr. AS p. 142.
Lanman
English
mahā-vratá, n. great vow. [1267.]
mahā́-vrata, a. having a mahāvratá,
having undertaken a great vow. [1295.]
Mahabharata
English
Mahāvrata = Bhīshma, q.v.
शब्दकल्पद्रुमः
Sanskrit
महाव्रतं,
क्ली,
 (महच्च तद्व्रतञ्चेति ।) द्बादश-वार्षिकव्रतम् । यथा । ‘तेन वधकालादूर्द्ध्वंविंशत्यधिकशतस्य यावदवशिष्टं तावत्परि-माणमहाव्रतानुरूपा धेनवो दातव्याः ।’ इतिप्रायश्चित्तविवेके भवदेवभट्टमतम् ॥
शरत्-कालीनदुर्गापूजनम् । यथा, --“महाव्रतं महापुण्यं शङ्कराद्यैरनुष्ठितम् ।कर्त्तव्यं मुरराजेन्द्र ! देवीभक्तिसमन्वितैः ॥
”इति तिथ्यादितत्त्वधृतदेवीपुराणवचनम् ॥
अरुणोदयकालीनमाघस्नानम् । यथा, --“वासुदेवं हरिं कृष्णं श्रीधरञ्च स्मरेत्ततः ॥
दिवाकर ! जगन्नाथ ! प्रभाकर ! नमोऽस्तु ते ।परिपूर्णं कुरुष्वेद माघस्नानं महाव्रतम् ॥
”इति मलमासतत्त्वधृतपद्मपुराणवचनम् ॥
(महाव्रतधारिणि, त्रि । यथा, महाभारते ।१३ । ५४ । २१ ।“ततोऽन्यस्मिन् वनोद्देशे पुनरेव ददर्श तम् ।कौश्यां वृष्यां समासीनं जपमानं महा-व्रतम् ॥
”)
वाचस्पत्यम्
Sanskrit
महाव्रत
न०
 कर्म० । १ अतिशयव्रते शारदीयदुर्गापूजादौ“महाव्रतं महापुण्य शङ्कराद्यैरनुष्ठितम्” देवीपु० २ द्वादशवार्षिके प्रायश्चित्तात्मके व्रतभेदे च ।
Capeller
German
1. महाव्रत॑
n.
 eine große Pflicht o. ein
großes Gelübde.
2. महाव्रत pflichteifrig, heilig, fromm.