| YouTube Channel

महामात्रः (mahAmAtraH)

 
Apte Hindi
Hindi
महामात्रः
पुं*
महा-मात्रः -
"राज्य का बड़ा अधिकारी, उच्च राज्याधिकारी, मुख्यमन्त्री"
महामात्रः
पुं*
महा-मात्रः -
"महावत, हाथियों पर निगरानी रखने वाला"
महामात्रः
पुं*
महा-मात्रः -
हाथियों का अधीक्षक
शब्दकल्पद्रुमः
Sanskrit
महामात्रः,
पुं,
(महती मात्रा मर्य्यादापरिमाणंयस्य ।) प्रधानः इत्यमरः
सेना-पत्यादिषु महती मात्रा धनं परिच्छदो वायेषां ते तथा इति तट्टीकायां भरतः
(यथा, रामायणे ३६ १८ ।“तत्र वृद्धो महामात्रः सिद्धार्थो नाम नामतः ।शुचिर्बहुमतो राज्ञः कैकेयीमिदमब्रवीत्
”समृद्धः (यथा, महाभारते ३१ ६० ।“राज्ञे भोजकटस्थाय महामात्राय धीमते
”)अमात्यः (यथा, कामन्दकीये ६९ ।“दूषिते हि महामात्रे रिपुरुग्रोऽपि धीमता ।स्वपक्षे यस्य विश्वास इत्थंभूतश्च निष्क्रियः
”)हस्तिपकाधिपः इति मेदिनी रे, १९० ।(यथा कथासरित्सागरे १३ १० ।“इहत्यश्च महामात्रो द्बिरदेङ्गितवित्तदा ।मद्येन क्षीबतां नेयो नैतञ्चेतयते यथा
”महादेवः यथा, महाभारते १३ १७ ८५ ।“महामूर्द्धा महामात्रो महानेत्रो निशा-लयः
”)